निभृत

nibhṛtaवि · adj.

In 12 kośas: 10 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.431 · p. 20

गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥

अनुष्टुप्

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.42

वश्यः प्रणेयो निभृतविनीतप्रश्रिताः समाः ।

अनुष्टुप्

वश्यवि प्रणेयवि निभृतवि विनीतवि प्रश्रितवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.47 · p. 219

वश्यः प्रणेयो निभृतो विनीतः प्रश्रितः समाः ।विधेयो विनयग्राही प्रगल्भः प्रतिभान्विते ॥ ४७ ॥

अनुष्टुप्

वश्यवि प्रणेयवि निभृतवि विनीतवि प्रश्रितवि विधेयवि विनयग्राहिन्वि प्रगल्भवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.37 · p. 4

साधुलक्साधुलग्नः स्याज्जलमग्जलमज्जनः ।अधिकर्द्धिः समृद्धः स्यादविनीतोद्धतौ समौ ।विनीतः प्रश्रितः प्रोक्तो निभृतोऽथ वचःस्थितः ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्

साधुलक्वि साधुलग्नवि जलमज्वि जलमज्जनवि अधिकर्द्धिवि समृद्धवि अविनीतवि उद्धतवि विनीतवि प्रश्रितवि निभृतवि वचःस्थितवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.93 · p. 112

निभृतोऽपि विधेयः स्याद्विनयस्थोऽपि दृश्यते ।समौ प्रणेयवश्यौ तु वचनस्थ अथाश्रवः ॥ ९३ ॥

अनुष्टुप्

निभृतवि विधेयवि विनयस्थवि प्रणेयवि वश्यवि वचनस्थवि आश्रववि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.649 · p. 110

कामुके कमनः कम्रः कमिताभीक इत्यपि ।कामी कामयिता चाथ विधेये निभृतोऽपि च ॥ ६४९ ॥

अनुष्टुप्

कमनवि कम्रवि कमितृवि अभीकवि कामिन्वि कामयितृवि निभृतवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.653 · p. 86

विनीतो निभृतश्चैवं प्रश्रितो विनयी जनः ॥ ६५३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

विनीतवि निभृतवि प्रश्रितवि विनयिन्वि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.32 · p. 160

धृष्टो धृष्णुर्वियातश्च तथा धर्षित इत्यपि ।स्याद्विनीते तु निभृतः प्रश्रितोऽपि निगद्यते ॥स्याद्विलक्षो विलक्ष्यश्च विस्मयान्वित इत्यपि ।अधीरः कातरोऽपि स्यात् द्वयं धैर्यविवर्जिते ॥स्यात् त्रस्नुर्भीरुको भीरुर्भीलुर्भीलुक इत्यपि ।स्यादाशंसुक आशंसुर्भवेदाशंसिता च सः ॥

अनुष्टुप्

धृष्टवि धृष्पुवि वियातवि धर्षितवि निभृतवि प्रश्रितवि विलक्षवि विलक्ष्यवि अधीरवि कातरवि त्रस्नुवि भीरुकवि भीरुवि भीलुवि भीलुकवि आशंसुकवि आशंसुवि आशंसितृवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1631 · p. 196

पराधीनः परच्छन्दः परवान् परतन्त्रकः ।विधेयः प्रश्रयो वश्यः प्रणेयो निभृतः समाः ॥ १६३१ ॥

अनुष्टुप्

पराधीनवि परच्छन्दवि परवत्वि परतन्त्रकवि विधेयवि प्रश्रयवि वश्यवि प्रणेयवि निभृतवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.32 · p. 203

प्रणेयः प्रश्रितो वश्यो विधेयो निभृतो यतः ।क्रोधनः कोपनोऽमर्षी चण्डस्तु भृशकोपनः ॥ ३२ ॥

अनुष्टुप्

प्रणेयवि प्रश्रितवि वश्यवि विधेयवि निभृतवि यतवि क्रोधनवि कोपनवि अमर्षिन्वि चण्डवि भृशकोपनवि

genderविadj.

निभृत as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश विनीतविनीतमुपनीतं स्यादपनीते जितेन्द्रिये । वाणिजे निभृते चैव विनीतः सुवहे हये ॥ Dharaṇikośa 15.3.25
कोषकल्पतरु विनीतअपनीतेऽप्युपनीते जितेन्द्रियेऽश्वे तथा सुवहे । वाणिज्ये निभृते चाभिधेयलिङ्गं विनीतमप्युक्तम् ॥ ६ ॥ Koṣakalpataru 6.16.6
कोषकल्पतरु विश्वस्तपर्यस्तः पतिते हतेऽथ कुपिते क्षिप्ते तथोत्तेजिते- ऽप्यायस्तो निहतेऽप्यथ प्रतिहते धूते निरस्तः स्मृतः । तूर्णोक्तिप्रहितोज्झितेष्वथ मते विश्वासयोग्येऽन्यव- द्विश्वस्तो निभृतेऽपि योषिति पुननिर्भर्तृकावाचकः ॥ १७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.17
नानार्थार्णवसंक्षेप विरब्धअसम्बाधेऽथ विच्छिन्नं समालब्धे द्विधाकृते । विरब्धं निभृते शस्ये तथा विश्वसितेऽपि च ॥ ५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.53
शब्दरत्नावली सज्जस्वजं क्लीबन्तु रक्ते स्यात् स्वजो ना धर्मपुत्रयोः । सज्जः स्यादपि सन्नद्धे आदृते निभृते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.18
वैजयन्ती विनीतरक्तांशुके दुष्टबुद्धौ क्रोष्टुधूर्तौ तु वञ्चकौ । विनीतस्त्रिष्वपि प्राप्ते निभृते विजितेन्द्रिये ॥ ७४ ॥ Vaijayantī 7.5.74