कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

विशारद

viśāradaपुं · masc.

In 16 kośas: 15 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.6 · p. 18
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.333 · p. 40
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.50 · p. 74
दूरदृग्विदथः सूरी प्रज्ञालः प्रज्ञिलः पुनः ।स्याद्दीर्घदूरयोर्दर्शी कृतकर्मा विशारदः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.246 · p. 276
स्यान्नागचम्पकश्चाथ बकुलस्तु विशारदः ।मधुपुष्पः सीधुगन्धः स्थिरपुष्पक इत्यपि ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.14 · p. 54
दूरदर्शी दीर्घदर्शी विचक्षण-विपश्चितौ ।बुधानः कोविदो वृद्धः पण्डितः स्याद्विशारदः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.7 · p. 1
शिक्षितः स्यात्कृतमुखः कृतकर्मा च दक्षवत् ।विशारदः पाटविको भवेद्विज्ञानिकश्च सः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.6 · p. 6
विशारदो गुडपुष्पः फलमस्य तु पर्पटम् ।तिलके पूर्णकश्छन्नकुसुमो मुखमण्डनः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ड (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 164 · p. 79
कृती नदीष्णो निष्णातः कुशली निपुणः पटुः ।क्षुण्णः प्रवीणः प्रगल्भः कोविदश्च विशारदः ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.9 · p. 102
संख्यावान्कृतकर्मापि प्रवीणोऽपि विशारदः ।प्रगल्भः प्रतिभायुक्तो विदग्धः छेक इत्यपि ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.32 · p. 29
दाशानां शासनं प्रोक्तो घूर्जराणां विशारदः ।शिल्पीनां शालिकः प्रोक्तो निषादानां तु कश्मलः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.341 · p. 68
युद्धे यथेष्टसंस्थे स्यादनुगामिविशारदौ ।शत्रूनभिमुखो गच्छेत्तस्मिन्नत्यन्तिनः स्मृतः ॥ ३४१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.377 · p. 73
मागधे मगधो मोदी नान्दीकश्च विशारदः ।वन्दी वन्दान्यो घोषश्च घोषकः स्तुतिपाठकः ॥ ३७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्यो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.114 · p. 31
पण्डितः कोविदः प्राज्ञो धीमान्विद्वान्बुधः सुधीः ।कृती मनीषी मेधावी कविः सूरिर्विशारदः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.504 · p. 64
मतिमान् चाऽभिरूपः सन् विपश्चित् कविता तथा ।दोषज्ञः कोविदः सूरिः संख्यावान् च विशारदः ॥ ५०४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चित्ताध्यायः Śabdaratnākara 1.9.268 · p. 37
अभिरूपः सुधीर्बोद्धा बुधो बिन्दुर्विचक्षणः ।विशारदश्च संख्यावान् आर्य उत्प्रेक्षकश्च सः ॥ २६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.95
मूढाल्पापटुनिर्भाग्या मन्दाः स्युर्द्वौ तु शारदौ ।प्रत्यग्राप्रतिभौ विद्वत्सुप्रगल्भौ विशारदौ ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास दपादः Dharaṇikośa 17.1.7 · p. 93
प्रियंवदः खेचरे च महामदो गजेऽपि च ।विशारदो बुधेऽत्रस्ते शतह्रदा वज्रविद्युतोः ।अपवादौ तु निन्दाज्ञे जनपदो जनदेशयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ दान्ताः Koṣakalpataru 6.19.45 · p. 238
उक्तं कोकनदं * [7a]शोणकुमुदे रक्ते तथाम्भोरुहे-ऽथाभिज्ञेऽपि विशारदो निगदितो धृष्टे तथा वाच्यवत् ।ना मन्थाजिविमर्दयोर्निगदितोऽत्यन्तं तु घृष्टे भवे-न्नाट्योक्तावपि नायकप्रियसखे ना पीठमर्दो मतः ॥ ४५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.25 · p. 25
लालाटिकः प्रभुच्छन्ददर्शिकार्यासमर्थयोः ।विशारदो बुधे धृष्टे तथा विगतशारदे ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश दान्ताः Śabdaratnāvalī 7.18.29 · p. 231
विशारदः पुंसि धृष्टे पण्डितेऽपि भवेत्पुमान् ।भवेद्विष्णुपदं खेतु क्षीरोदेऽपि च न द्वयोः ॥तथा भागिरथी सूर्यसंक्रान्तिभेदयोः स्त्रियाम् ।शतानन्दः पुमान् कृष्णे मुनि भेदे च पुंस्ययम् ॥भवेच्छतह्रदा वज्रे सौदामन्यामपि स्त्रियाम् ।समर्यादः समीपे ना मर्यादासंयुते त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्ति (wrong syllable)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अभिधेयवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.4.12 · p. 276
विशारदो बुधे धृष्टे वंचिते तु विलंबितम् ।मन्दे चाथ समुन्नद्धौ पण्डितम्मन्यगर्वितौ ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्

विशारद as a meaning in nānārtha verses