प्रतिकूल
pratikūlaवि · adj.In 12 kośas: 10 synonym verses, 16 as a meaning of another word.
प्रतिकूलं तु विलोममपसव्यमपष्ठुरम् ।वामं प्रसव्यं प्रतीपं प्रतिलोममपष्टु च ॥ १४६५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 वि (wrong syllable)
genderविadj.
genderविadj.
प्रतिकूलं प्रतिलोमं प्रतीपमुक्तं प्रसव्यमेकार्थम् ।अपवारितं च पिहितं संवीतं संवृतं स्थगितम् ॥ ७४३ ॥
आर्या
genderविadj.
प्रतीपः प्रतिकूलः स्यान्नमसस्त्वनुकूलवत् ।अधृष्टः शारदः प्रोक्तस्तत्र शालीन इत्यपि ।विलक्षो विस्मयापन्ने वाञ्छापन्नश्च स स्मृतः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रसव्यं प्रतिकूलं स्यात्प्रतिलोममपष्ठुरम् ।विलोममपसव्यं च प्रतीपं वाममित्य[174a]पि ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
सरूपस्तु सवर्णोऽपि प्रतिबिम्बं प्रतिच्छन्दः ।अपष्ठुरं विलोमं च प्रतिकूलमपष्ठु च ॥ ३४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 च्छ (wrong syllable)
genderविadj.
उक्तं जल्पितमाख्यातं भाषितं कथितोदिते ।प्रतिकूलं विलोमं च प्रतीपं वाममेव च ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रतिकूलं प्रतिलोममपसव्यमपष्ठुरम् ॥ २६६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
अनुलोमोऽनुकूलः स्यादनूचीनस्तदर्थकः ।प्रसव्यं प्रतिकूलार्थमपसव्यमपष्ठु च ॥ १६८२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रतीपं प्रतिकूलं स्यादनुकूलं विपर्यये ।अनुलोममनूचीनं प्रतिलोमं विपर्यये ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रतिकूल as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रतीकप्रतिकूले प्रतीकस्त्रिष्वेकदेशे तु पुंस्ययम् ॥ ७ ॥ Amarakośa 3.3.7
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) वाममणिदोषेऽपि त्रासो वत्सः संवत्सरेऽपि निर्दिष्टः । वामः प्रतिकूलेऽपि प्रोक्तौ शुक्लेऽपि शुचिरामौ ॥ ८०८ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.808
- धरणिकोश प्रतीकप्रतीकोऽवयवे ख्यातः प्रतिकूलप्रतीपयोः । अशोकस्तरुभेदे स्यादशोकः शोकवर्जितः ॥ Dharaṇikośa 1.2.17
- धरणिकोश प्रसव्यब्राह्मण्यं ब्राह्मणत्वे स्यात्समूहे च द्विजन्मनाम् । प्रसव्यं कविभिः प्रोक्तं प्रतिकूलानुकूलयोः ॥ Dharaṇikośa 25.2.36
- धरणिकोश अपसव्यनेपथ्यं स्यादलंकारे रङ्गवाट्येऽपि च स्मृतम् । अपसव्यं प्रतिकूलमपसव्यं च दक्षिणम् ॥ Dharaṇikośa 25.2.38
- कोषकल्पतरु प्रतीककामे भोगे कुतुके कौतुकमच्छिन्नमङ्गले चापि । दीपाङ्गयोः प्रतीकः प्रतिकूलविलोमयोः परवत् । विश्वामित्रे वृत्रशत्रावुलूके व्यालग्राहे गुग्गुलौ कोशविज्ञे । पुंलिङ्गः स्यात्कौशिकः कौशिकी तु कात्यायन्यां स्यात्स्रवन्तीविशेषे ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.77
- कोषकल्पतरु अपसव्यस्याद्दक्षिणे च प्रतिकूलकेऽ प- सव्यं विशेष्येऽप्यथ तण्डुलीयः । शाकान्तरे ताप्यकृमिघ्नयोश्चा- थो केतकीये च फले च मल्ल्याम् ॥ ८९ ॥ Koṣakalpataru 6.26.89
- नानार्थार्णवसंक्षेप वामवामः स्यात् सुन्दरे सव्ये प्रतिकूले स्त्रियां पुनः । महादेवस्य नवसु शक्तिष्वेकत्र योषिति ॥ १२१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1215
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसव्यअसम्मते च निष्कामे प्रसव्यं पुनरुच्यते । प्रतिकूलेऽनुकूले च सव्यदक्षिणयोरपि ॥ ३८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.38
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतीकप्रतीकोऽवयवे ना त्रिः प्रतिकूलानुरूपयोः । प्रग्रीवमस्त्री कलशे ग्रीवाप्रासादयोरपि ॥ १०९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1095
- नानार्थार्णवसंक्षेप अपसव्यअपदानं नपि त्रिस्तु बहुव्रीहावथो पुमान् । अपसव्यः सूतकादौ प्रतिकूले तु स त्रिषु ॥ ३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.37
- परमानन्दीयनाममाला वामवामो महेश्वरे कामे प्रतिकूले पयोधरे । वाहस्तुरंगमे मेघे व्यूहः सङ्घवितर्कयोः ॥ ३५१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.24.351
- शब्दरत्नावली प्रतीकप्रतीकः प्रतिकूले स्याद् विलोमेऽवयवेऽपि च । पद्मकं पद्मकाष्ठे च बिन्दुजालकयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.97
- शब्दरत्नावली प्रसव्यआचारशपथाधीनच्छिद्रविश्वासहेतुषु । पर्यायः स्यात्क्रमे पुंसि प्रकारेऽवसरेऽपि च ॥ प्रलयोऽपायकल्पान्तमृत्युमूच्छासु पुंस्ययम् । पर्यण्योऽपि घनस्वाने स्वतद्घनमहेन्द्रयोः ॥ प्रसव्यं प्रतिकूले स्यादनुकूलेऽपि वाच्यवत् । प्रणाय्योऽनभिलाषे स्यात्तथा चासम्मतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.44
- शब्दरत्नावली अपसव्यदक्षिणे प्रतिकूले स्यादपसव्यं नपुंसकम् । श्मशानमृतिभूशय्यास्वन्तशय्या भवेत्स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.54
- वैजयन्ती प्रतीकप्रकाशोऽर्चिषि दीधित्यां ना तुल्यस्फुटयोस्त्रिषु । मुखे प्रतीकस्त्रिषु तु प्रतिकूलानुरूपयोः ॥ ५४ ॥ Vaijayantī 7.5.54