कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वितथ

vitathaवि · adj.

In 13 kośas: 13 synonym verses, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.176 · p. 15
सत्यं सम्यक्समीचीनमृतं तथ्यं यथातथम् ॥ २६४ ॥यथास्थितं च सद्भूतेऽलीके तु वितथानृते ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शब्दादिवर्गः Amarakośa 1.6.21
अथ म्लिष्टमविस्पष्टं वितथं त्वनृतं वचः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.144 · p. 18
ऋतं सत्यं समीचीनं सम्यक् तथ्यं यथातथम् ।अलीकं वितथं मिथ्या मृषा स्यादनृतं तथा ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.74 · p. 447
यथास्थितं च सद्भूतेऽलीके तु वितथानृते ।अथ क्लिष्टं संकुलं च परस्परपराहते ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.53 · p. 71
परस्परपराहतं भवति संकुलं क्लिष्टकंव्यलीकमनृतप्रियं तुमुलमाकुलं सम्मतम् ।अलीकमनृतं तथा वितथमत्र मिथ्या मृषामृषोद्यमयथातथं न विकृतयथास्त्रियां(?) टट्टरी ॥ ५३ ॥
पृथ्वीmetre not read in every line
genderविadj.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 186 · p. 88
मृषालीकं मुधा मोघं विफलं वितथं वृथा ।विधुरं व्यसनं कष्टं कृच्छ्रं गहनमुद्धरेत् ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.185 · p. 27
हृद्यं श्रव्यं मनोहारि सुस्पष्टं प्रकटोक्तिकम् ।अनृतं वितथालीके परुषे रूक्षनिष्ठुरे ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.29 · p. 5
अविस्पष्टमथ म्लिष्टमाहतं तु मृषार्थकम् ।अम्बूकृतं सनिष्ठीवं वितथं त्वनृतं वचः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.133 · p. 32
असत्यं वितथं कूटं मिथ्यालीकं मृषानृतम् ।सत्यं तथ्यमृतं सम्यक् सूनृतं च यथास्थितम् ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.383 · p. 49
यथातथमृतं तथ्यं सद्भूतं स्यान् मृषाऽनृतम् ।अलीकं वितथं मिथ्याऽसत्यं सत्येतरत् तथा ॥ ३८३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.398 · p. 28
अविस्पष्टं भवेन्म्लिष्टं वितथं चानृतं मृषा ।अथ सत्यमृतं सम्यक् तथ्यावितथमित्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.935 · p. 117
ग्रस्तं सत्यमृतं तथ्यमसत्यं वितथानृते ।अलीकं सान्त्वमुख्यानि पदानि त्रिषु तद्वति ॥ ९३५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.17 · p. 32
अनिर्बद्धं तूच्चावचमश्लिष्टार्थं तु संकुलम् ।अनृते वितथालीकावाहतं तु मृषार्थके ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 च्चा (wrong syllable)
genderविadj.

वितथ as a meaning in nānārtha verses

  • शब्दरत्नावली अव्यथायथा तुल्येऽनुमाने च प्रशंसायामपीष्यते । वृथा निष्कारणे व्यर्थे तथा निष्फलचालने ॥ अव्यथा वितथे दुष्टे भिन्नार्थेऽपि निगद्यते । सर्वथा तु प्रतिज्ञायां भृशे हेतौ च कीर्त्यते ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.36
  • वैजयन्ती अनृतअधरोऽनूर्ध्वहीनोष्ठेष्वनृतं वितथे कृषौ । आश्रमोऽस्त्री मुनिस्थाने ब्रह्मचर्यादिके मठे ॥ १६ ॥ Vaijayantī 7.5.16