ग्रस्त
grastaवि · adj.In 14 kośas: 17 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderविadj.
भक्षितचर्वितलिप्तप्रत्यवसितगिलितखादितप्सातम् ॥ ११० ॥अभ्यवहृतान्नजग्धग्रस्तग्लस्ताशितं भुक्ते ।
metre not recognised
genderविadj.
तूर्णोदितं निरस्तं स्याद् ग्रस्तं लुप्तपदं स्मृतम् ।अम्बूकृतं सनिष्ठीवं ग्राम्यमश्लीलमुच्यते ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्तुतं स्यादीडितं गीर्णं वर्णितं चाप्यभिष्टुतम् ।भक्षितं चर्वितं भुक्तमाशितं ग्रस्तखादिते ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
लुप्तवर्णपदं ग्रस्तमवाच्यं स्यादनक्षरम् ।अम्बूकृतं सनिष्ठीवं निरस्तं त्वरितोदिदम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विक्रुष्टं किल निष्ठुरं च परुषं रूक्षं तथाश्लीलकंग्राम्यं ग्रस्तमिदं विलुप्तपदकं म्लिष्टं पुनश्चास्फुटम् ।क्षिप्रोक्तं तु निरस्तमाहतमिदं मिथ्यार्थकं स्यादथा-वध्य(द्यं?)व्यर्थ[46a]मबद्धकं तु विफलं चोच्चावचं तद्भवेत् ॥ ५२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderविadj.
अभ्यवहृतान्न-जग्ध-ग्रस्त ग्लस्ताशितं भुक्तम् ।उदितमुदीतं तुल्यं द्युतितं द्योतितमप्यभिन्नार्थम् ॥ ६१ ॥
उद्गीतिःmetre not read in every line
genderविadj.
सान्त्वं सुमधुरं ग्राम्यमश्लीलं म्लिष्टमस्फुटम् ।अनक्षरमवाच्यं स्याद् ग्रस्तं लुप्ताक्षरं पदम् ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ग्राम्यं तु निष्ठुरे क्लिष्टं परस्परपराहते ।लुप्तवर्णपदं ग्रस्तं निरस्तं त्वरितोदितम् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रणुतं प्रणितं(?) चापि स्यात्पनायितमप्यथ ।भुक्ते तु प्रत्यवसितं ग्रस्तं ग्लस्तं च खादितम् ॥ ७२१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अस्पष्टं स्यात् तथा म्लिष्टं लुप्तवर्णपदं पुनः ।ग्रस्तं ध्वस्तमवाच्यं तु प्रोक्तमनक्षरं बुधैः ॥ ३८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
genderविadj.
यत्र वाक्ये भवेदेवं ग्रस्तं तत् परिकीर्तितम् ।तन्निरस्तं समाख्यातं भयादौ त्वरितोदितम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गग्धोऽन्नः प्रत्यवसितो भुक्तोऽभ्यवहृतोऽपि च ।भवेद्ग्रस्तोऽशितो ग्लस्तस्तथाजक्षित इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ग्रस्तं सत्यमृतं तथ्यमसत्यं वितथानृते ।अलीकं सान्त्वमुख्यानि पदानि त्रिषु तद्वति ॥ ९३५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पिपासितस्तु तृषितः पिपासुस्तर्षितः सतृट् ।भुक्तजग्धाशितग्रस्तग्लस्ताभ्यवहृताहृतम् ॥ १६४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ग्रस्तग्लस्ताभ्यवहृतभुक्तभक्षितजक्षिताः ।परिक्षिप्तं तु निवृतं निदिग्धोपचितौ समौ ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ग्रासीकृते ग्रस्तमुशन्ति भेद्येतल्लुप्तवर्णे वचनेऽन्तिमे स्यात् ।पुस्तोऽस्त्रियां पुस्तकलेप्यकर्म-विज्ञानकेषु प्रथितः प्रवीणैः ॥ [288a] २८ ॥
इन्द्रवज्रा
कुशले पण्डिते योग्ये ग्रस्तं वेष्टितभुक्तयोः ।लुप्तवर्णपदे वाक्ये गन्तुस्तु पथिकेऽतिथौ ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
कुन्ती पृथायां शल्लक्यां गुग्गुलौ बाणभेदके ।कृतं स्यादलमर्थे च विहिते युगभेदके ॥हिंसिते त्रिषु च क्लीबे कृत्तन्तु छिन्नचेष्टिते ।स्यात्कृतिः करणे चैव हिंसायामपि च स्त्रियाम् ॥कृत्तिश्चर्मणि भूर्जे च कृतिकायां त्वचि स्त्रियाम् ।केतुः पुंसि पताकारुक्ग्रहोत्पातलक्षणेषु च ॥गर्तोऽवटे त्रिगर्ते च रोगभेदे कुकुन्दरे ।ग्रस्तं लुप्तवर्णपदे क्लीबं ग्रासीकृतेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प्त (wrong syllable)
ग्रस्त as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अभिपन्नअभिपन्नोऽपराद्धोऽभिद्रुतो ग्रस्तो विपद्गतः । प्रतिपन्नश्च विज्ञाते स्वीकृते च प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 19.2.64
- शब्दरत्नावली अभिपन्नअनूचानः साङ्गवेदविदुषि स्याद्विनीतके । अभिपन्नोऽपराद्धेऽभिद्रुते ग्रस्ते निपद्गते ॥ अवदानं खण्डनाभिवृत्तकर्मावदातृषु । अभिमानी ज्ञानहिंसाप्रणयार्थादिदर्पके ॥ अनीकिनी च सेनानां सेनाभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.102
- वैजयन्ती अभिपन्नअभिपन्ना विपन्नाप्तग्रस्तात्तद्रुतदक्षिणाः । अधिक्षिप्तं प्रणिहिते प्रेषिते भर्त्सितेऽपि च ॥ २ ॥ Vaijayantī 8.4.2