कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

तुमुल

tumulaक्ली · neut.

In 13 kośas: 17 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.799 · p. 33
पटहाडम्बरौ तुल्यौ तुमुलं रणसंकुलम् ॥ ७९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1404 · p. 53
कोलाहलः कलकलस्तुमुलो व्याकुलो रवः ॥ १४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.106
नियुद्धं बाहुयुद्धेऽथ तुमुलं रणसङ्कुले ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.139 · p. 17
कोलाहलः कलकलस्तुमुलो व्याकुलो रवः ।उच्चावचमिति प्रोक्तमनिबद्धं तु यद्वचः ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर चतुर्थोपदेशः Bālaprabodhikā 4.69 · p. 72
प्रतिश्रुतिः प्रतिध्वाने तुमुलो व्याकुलो भृशम् ।गम्भीरशब्दो मन्द्रः स्यात् स्फुटे रम्ये कलः स्मृतः ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.354 · p. 128
दोर्द्वयाकर्षणं कीलः प्रकोष्ठहननं तु यत् ।स वज्रपातोऽथ पुनस्तुमुलं संकुलं रणम् ॥ ३५४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.53 · p. 71
परस्परपराहतं भवति संकुलं क्लिष्टकंव्यलीकमनृतप्रियं तुमुलमाकुलं सम्मतम् ।अलीकमनृतं तथा वितथमत्र मिथ्या मृषामृषोद्यमयथातथं न विकृतयथास्त्रियां(?) टट्टरी ॥ ५३ ॥
पृथ्वीmetre not read in every line
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.58 · p. 268
नियुद्धं तुमुलं तु स्यात्संग्रामः संकुलो हि यः ।युद्धे प्रवृत्ते केशेषु केशेषु ग्रहपूर्वकम् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज स्वर्गादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 1.19 · p. 3
तत्पाणिदण्डे तुमुलस्तत्पाशे वलनं स्मृतम् ।तद्दूताः सूतकाः क्ष्वेलाः स्थाणवः प्राणिघातकाः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.205 · p. 34
शिरो रूढं व्रणस्थाने व्रणशान्तिस्तु रोपणम् ।आस्फेटो रणसंनाहस्तुमुलं रणसङ्कुलम् ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.296 · p. 89
क्ष्वेडा सिंहध्वनिः शब्दस्तुमुलो व्याकुलः स्वनः ।भटानां तु कलकलः कोलाहल इतीरितः ॥ २९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1329 · p. 209
युद्धं कोलाहलैर्युक्तं तुमुलं रणसङ्कुलम् ॥ १३२९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2551 · p. 413
व्याकुलो येन लोकः स्यात् तुमुलः स च उच्यते ।मर्मरो वस्त्रपर्णादेर्भूषणानां तु शिञ्जितम् ॥ २५५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.380 · p. 135
अन्योन्यरणसंघट्टे तुमुलं तुमुलोऽपि च ॥
genderपुंक्लीm. n.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शब्दाध्यायः Śabdaratnākara 1.7.228 · p. 31
निक्वाणो निक्वणः क्वाणः प्रक्वाणः प्रक्वणः क्वणः ।वीणायाः क्वणिते शब्दे तुमुलं भृशसंकुले ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.12 · p. 32
वीणायाः क्वणतेः प्रादेः प्रक्वाणप्रक्वणादयः ।स्त्री प्रतिश्रुत् प्रतिध्वाने तुमुलो व्याकुले भृशम् ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.217 · p. 122
अरुः क्षतं ना क्षणितुर्व्रणोऽपीर्मोऽपि न स्त्रियौ ।किणो रूढं व्रणस्थाने तुमुलं रणसंकुलम् ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.392
तुमुलं व्याकुले शब्दे शष्कुली कर्णपाल्यपि ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.7 · p. 346
अगाधपृथ्वोः परवत्तुमुलस्तु कलिद्रुमे ।स्याद्युद्धसंकुले क्लीबे बहुलः कृष्णपक्षके ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.881 · p. 124
तुरुष्कास्तुमुलं तु क्ली व्यामिश्रसमरेऽथ ना ।स्वरे स्याद्व्याकुले त्रिस्तु वैजयन्त्यामभाषत ॥ ८८१ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.882 · p. 124
रभसस्तु नरि प्राह विभीतकमहीरुहे ।तुरगी त्वश्वगन्धायां स्त्री द्वयोस्तु तुरङ्गमे ॥ ८८२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.15.233 · p. 191
तुमुलं तु महायुद्धे तुमुलस्तु बिभीतके ।तन्डुरीणः स्मृतः केशे तन्डुलोदककीटयोः ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्