कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

नरक

narakaपुं · masc.

In 17 kośas: 17 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 29 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.221 · p. 13
मधुधेनुकचाणूरपूतनायमलार्जुनाः ॥ २१९ ॥कालनेमिहयग्रीवशकटारिष्टकैटभाः ।कंसः केशिमुरौ साल्वमैन्दद्विविदराहवः ॥ २२० ॥हिरण्यकशिपुर्वाणः कालियो नरको बलिः ।शिशुपालश्चास्य वध्या वैनतेयस्तु वाहनम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य नरककाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 5.3 · p. 52
नरकस्तु नारकः स्यान्निरयो दुर्गतिश्च सः ।
metre not recognised
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नरकवर्गः Amarakośa 1.9.2
स्यान्नारकस्तु नरको निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।तद्भेदास्तपनावीचिमहारौरवरौरवाः ॥ १ ॥सङ्घातः कालसूत्रं चेत्याद्याः सत्त्वास्तु नारकाः ।प्रेता वैतरणी सिन्धुः स्यादलक्ष्मीस्तु निरृतिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध पातालकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 3.625 · p. 71
निरयो दुर्गतिश्चैव नरकः परिकीर्तितः ।नारका जन्तवः प्रेता यात्याश्चैवातिवाहिकाः ॥ ६२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.79 · p. 15
विचारभूः पैतृवणं ग्रसन्नाली तु पञ्चिका ।नरको नारकोऽपि स्याद्दुर्गतिर्निरयोऽपि च ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नारकादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.17.1 · p. 367
नारको नरकोऽपि स्यान्निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।तद्भेदा स्तपनावीचिमहारौरवरौरवाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पातालवर्गः Koṣakalpataru 3.1.12 · p. 303
द्वैमातुरो जरासंधो मगधाधिपतिश्च सः ।भौमस्तु नरको दैत्यभेदा बाणादयः परे ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नारकवर्गः Koṣakalpataru 3.2.1 · p. 305
स्यान्नारकस्तु नरकः परेत-प्रेत-यातिनः ।स्यादातिवाहिकोऽथ स्यान्नरको नारकोऽपि च ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चतुष्पथादीनां नपुंसकत्वं विद्धि जानीहि । इदं चतुष्पथम् । युगलं युग्मम् । छलं व्याजः । चेलं वस्त्रजातिः । खोलं भग्नभाण्ड[ड]म् । धिष्ण्यं गृहम् । अर्गलं द्वारपिधानम् । शफं खुरः । पण्यं विक्रेतव्यम् । पिच्छं मयूरस्य । पलं चतुःपलिपरिमाणम् ।रयमण्डपनरककपालगुडमणिमेढ्रदर्दुरकुसूलाः ।युग्माकाशव्रतशृङ्गवर्जिताः मञ्चः सदा पुंसि ॥ ६९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 190 · p. 89
शुषिरं विवरं रन्ध्रं छिद्रं गर्ता च गह्वरम् ।श्वभ्रं रस्यं च पातालं नरकं यान्त्यमेधसः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.251 · p. 83
दुगतिर्नरकश्चैव निरयो नारकः पुनः ।तत्रोत्पन्नाः पापजीवा नारकः कथिताः स्मृतौ ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.299 · p. 40
कैटभः कालियः कंसः नरकः शकटस्तथा ।पूतना कालनेमिश्च हयग्रीवश्च धेनुकः ॥ २९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि नारकविभागः Suśīlanāmamālā 6.2467 · p. 399
नरको नारकश्चैव निरयो दुर्गतिस्तथा ।नरकस्येति नामानि कथ्यन्ते पण्डितैः किल ॥ २४६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.25 · p. 38
व्यालग्रहो गारुडिको विषवैद्योऽहितुण्डिकः ।नरको नारकोऽपि स्यान्निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि पञ्चमः काण्डः Śabdaratnākara 5.3 · p. 249
निरये दुर्गतिः स्त्रीन्रोर्नरको नारकान्वितः ।पातालेऽधोऽव्ययं चाधः, भुवनं विवरे सुषिः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.115 · p. 16
पुत्रिका त्वभ्रसन्नाली चित्रगुप्तस्तु लेखकः ।स्त्री दुर्गतिः स्यान्निरयो नरको नारकः समाः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.37 · p. 12
नरको नारकोऽप्येष निरयो दुर्गतिः स्त्रियाम् ।अवीच्यन्ता रौरवाद्याः प्रायशो नरका नरि ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास कपादः Dharaṇikośa 1.1.12 · p. 3
नरकौ दैत्यनिरयौ पृथुकौ चिपिटार्भकौ ।लासको नर्तके वेष्टे तर्ककौ गृध्रकाङ्क्षिणौ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कान्ताः Koṣakalpataru 6.1.23 · p. 138
कनकं तु हेम्निचाम्पेयचम्पकपलाशककाञ्चनारे ।धत्तूरके क्वचन पीतकचन्दनेऽपिस्याद्दानवेऽपि नरको जनको मुनौ च ॥ २३ ॥
वसन्ततिलका
meaningsदानव
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश कान्ताः Śabdaratnāvalī 7.1.93 · p. 182
नरको निरये पुंसि तथा दैत्यविशेषके ॥
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2117 · p. 256
नालीकः सायके पुंसि नलिने तु नपुंसके ।निवहो वायुभेदेऽपि नरको निरयेऽसुरे ॥ २११७ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.28 · p. 101
नरको निरये दैत्यै नौवाहै स्यान्नियामकः ।सभ्ये गुरौ च नवफलिका नवरजस्यपि ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्

नरक as a meaning in nānārtha verses