स्वास्थ्य
svāsthyaक्ली · neut.In 9 kośas: 12 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
धृतिः संतोषः स्वास्थ्यं स्यादाध्यानं स्मरणं स्मृतिः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 षः (wrong syllable)
genderक्लीneut.
जाङ्गुलिको विषभिषक्स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् ।सह्यारोग्ये पटूल्लाघवार्तकल्यास्तु नीरुजि ॥ ४७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 लि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
क्रन्दितं रुदितं क्रुष्टं स्वास्थ्यं क्लीबे धृतिः स्त्रियाम् ।सन्तोषः पुंसि धैर्यं षण् स्यातां रिङ्गणरिङ्खणे ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तोषस्तु धैर्यं स्वास्थ्यं च स्वस्थता च धृतिश्चतुप्रा(?) ।हृदयं लिखति कर्मण यग्घृदयस्य हृल्लेखेति हृत् ।द्वयोर्व्रीडस्त्रपा लज्जा ह्री ह्रीका ह्रीकया युता ।नटाम्बि(न्ति)का च मन्दाक्षं तदन्यस्मादपत्रपा ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
चन्द्रोदयस्तु मकरध्वजनामा रसः स्मृतः ।स्वास्थ्यं त्वनामयं वार्तमारोग्यं सह्यमित्यपि ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जाङ्गुलिकविषवैद्यौ तु ---------------- ।आरोग्यं सह्यवार्त्ते चानामयं स्वास्थ्यमेव च ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
विलासः सहजो ज्ञेयो विभ्रमो भ्रूसमुद्भवः ।तुष्टिः प्रीती रतिः स्वास्थ्यं संतोषो निर्वृतिर्धृतिः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वागतं स्वस्तिभेदं च स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् ।सदा ददातु सानन्दं चिदानन्दो जगत्प्रभुः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ स्वास्थ्यं च सन्तोषो धृतिः स्यात् स्मरणं स्मृतिः ।अध्यानं धीर्मतिर्बुद्धिर्मनीषा धिषणा पुनः ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वास्थ्यं सह्यं तथाऽऽरोग्यं वार्तं स्याच्चाप्यनामयम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अरोगतायां स्वास्थ्यं स्यात्तदारोग्यमनामयम् ।अथ रोगप्रतीकारे चिकित्सा रुक्प्रतिक्रिया ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्वाथादेस्तु पुनः क्वाथात् घनीभावो रसक्रिया ।वार्तं पाटवमारोग्यं संग्यं स्वास्थ्यमनामयम् ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्वास्थ्य as a meaning in nānārtha verses
- परमानन्दीयनाममाला निर्वृतिनिर्वृतिर्मोक्षमृत्योः स्यात्स्वास्थ्येऽपि परिकीर्तितम् । [27] नागवारिक आख्यातो खगेशे चित्रमेखले ॥ २७७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.277
- शब्दरत्नावली प्रसादनिषादः स्याचु चण्डाले धीवरस्वरभेदयोः । प्रमदोत्तमकायायां पुमान् सम्मदमत्तयोः । प्रसादोऽनुग्रहे काव्यगुणे स्वास्थ्ये प्रसादिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.17
- त्रिकाण्डशेष प्रसादमूले प्रत्यन्तशैले च प्रसादस्त्वनुरोधने । स्वास्थ्ये काव्यगुणे चाऽथ प्रतिपत्तिथिसंविदोः ॥ २०८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.208
- वैजयन्ती निर्वृतिचापे तृणत्वे तृणता दारिद्येऽपि च दुर्गतिः । पद्माकरेऽब्जे नलिनी स्वास्थ्ये नाशे च निर्वृतिः ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.2.10