धिषणा
dhiṣaṇāस्त्री · fem.In 17 kośas: 15 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
मतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मनीषा धिषणा धीः प्रज्ञा शेमुषी मतिः ।प्रेक्षोपलब्धिश्चित्संवित्प्रतिपद्ज्ञप्तिचेतनाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मनीषा धिषणा चेतना शेमुषी मतिः ।विदा बुधा धीख्याती च ज्ञप्तिसंवित्तिरित्यपि ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मनीषा धिषणा श्रीश्चिच्चेतना शेमुषी चिदा ।प्रज्ञा संज्ञा चितिर्द्धामा विज्ञानं ज्ञानमित्यपि ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अपि स्याद्गीर्गिरा वाक् च स्त्रियां लापः पुमानयम् ।स्याद्वादरेला धिषणा गौर्जूः श्रीः पद्मलाञ्छना ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तूणा तृष्णा दक्षिणाऽपि धिषणा वीणया समा ।हृणा स्थूणामृताऽनन्ता गीता चिन्ता चिता समा ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिः श्रद्धा प्रतिपदपि चिच्चेतना चोपलब्धिर्-ज्ञप्तिः प्रज्ञा भवति धिषणा शेमुषी धीर्मनीषा ।प्रेक्षा दृष्टिर्मतिरपि धरा वेदना विच्च संवित्प्रज्ञानं तु स्फुरति चरमेऽथाऽव्ययं स्याद्विषा च ॥ १ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया ।शेमुषी धिषणा प्रज्ञा मनीषा धीस्तथाऽशयः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिः प्रज्ञा मतिर्मेधा मनीषा धिषणा च धीः ।चेतना प्रतिभा ज्ञप्तिशेमुषीदृष्टयस्तथा ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कालिका कालका काली चाम्बिकाम्बा त्रिलोचनी ।रोहिणी धिषणा कन्या कल्याणी सर्वमङ्गला ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मेधा मतिः प्रज्ञा धिषणा धीश्च शेमुषी ।मनीषा प्रतिभा ज्ञप्तिः प्रेक्षा पण्डा च चेतना ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ स्वास्थ्यं च सन्तोषो धृतिः स्यात् स्मरणं स्मृतिः ।अध्यानं धीर्मतिर्बुद्धिर्मनीषा धिषणा पुनः ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धि प्रज्ञा मनीषा धीः शेमुषी धिषणा मतिः ।चित् सम्बित् चेतना प्रेक्षा संज्ञोपलब्धिरात्मजा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
चेतश्चित्तं हृदयमनसी स्वान्तहृन्मानसानिप्रज्ञा बुद्धिः प्रतिपदुपलब्धिः प्रतीतिर्मनीषा ।दृष्टिः संविच्चिदपि धिषणा चेतना शेमुषी धी-र्ज्ञप्तिः प्रेक्षा मतिरपि गतव्यापिनी धीः स्मृतिः स्यात् ॥ २६४ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
पाठके धर्मशास्त्राणां धर्मस्य चरितर्यपि ।स्त्रियां तु धिषणा बुद्धौ स्त्रीचिह्ने पार्वतीगिरोः ॥ ९८५ ॥
अनुष्टुप्
धिषणे इति रोदस्योर्धिषणन्तु बृहस्पतौ ।ना क्ली तु धीवरं काललोहे जात्यन्तरे पुनः ॥ ९८६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsरोदसी
सुरतक्रान्तिधार्ष्ट्येषु धर्षणं धर्षणीत्वरी ।धिषणा तु मनीषायां धिषणो देवदेशिके ॥ २१०६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमनीषा
धिषणा स्त्री धियां गौर्यां स्त्रीचिह्ने ना तु गीष्पतौ ।नागरं पुरजे चुक्रे शुण्ठीराजकशेरुणोः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
धिषणा as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु विदाछेदिस्तु बज्रे नरि स च्छिदि स्त्री ज्ञाने विदा स्त्रीधिषणार्थकश्च । धीदा तु कन्या धिषणार्थकापि नन्दा तु संप[5a]न्मणिके तिथौ च ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.19.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप बुधाअजयस्तु सुरेऽप्याह तत्र न्यायाद्द्वयोर्भवेत् । बुधा तु धिषणायां स्त्री वृद्धिसंज्ञे च भेषजे ॥ ८६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.867
- नानार्थार्णवसंक्षेप मेधामेधा स्त्री धारणाशक्तधिषणायां धनेऽपि च । ना तु यज्ञे सङ्गमे तु नृस्त्री मेधाविनि त्रिषु ॥ १०२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1025
- शब्दरत्नावली समयसन्नयः समवाये ना पृष्ठस्थायिबलेऽपि च । समयश्च क्रियाकाले निर्देशे भावकालयोः ॥ सङ्केतशपथाचारसिद्धान्तधिषणासु च । सरण्युर्ज्वलने पुंसि वारिवाहे समीरणे ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.51
- तन्त्राभिधान धधिषणा धा(ध)रणा(णी) चिन्ता(त्रा) नेत्रयुग्मं प्रियो मतिः । पीतवासास्त्रिवर्णा च धाता धर्मप्लवङ्गमः ॥ ११४ ॥ Tantrābhidhāna 2.36.114
- तन्त्राभिधान धीधिषणा धीः समाख्याता धूश्च स्याद्भार-चिन्तयोः । न-कारः सुगते बन्धे नुः स्तुतौ च प्रकीर्त्तितः ॥ २१ ॥ Tantrābhidhāna 3.21