मनीषा
manīṣāस्त्री · fem.In 15 kośas: 13 synonym verses, 9 as a meaning of another word.
मतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मनीषा धिषणा धीः प्रज्ञा शेमुषी मतिः ।प्रेक्षोपलब्धिश्चित्संवित्प्रतिपद्ज्ञप्तिचेतनाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मनीषा धिषणा चेतना शेमुषी मतिः ।विदा बुधा धीख्याती च ज्ञप्तिसंवित्तिरित्यपि ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मनीषा धिषणा श्रीश्चिच्चेतना शेमुषी चिदा ।प्रज्ञा संज्ञा चितिर्द्धामा विज्ञानं ज्ञानमित्यपि ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिः श्रद्धा प्रतिपदपि चिच्चेतना चोपलब्धिर्-ज्ञप्तिः प्रज्ञा भवति धिषणा शेमुषी धीर्मनीषा ।प्रेक्षा दृष्टिर्मतिरपि धरा वेदना विच्च संवित्प्रज्ञानं तु स्फुरति चरमेऽथाऽव्ययं स्याद्विषा च ॥ १ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया ।शेमुषी धिषणा प्रज्ञा मनीषा धीस्तथाऽशयः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिः प्रज्ञा मतिर्मेधा मनीषा धिषणा च धीः ।चेतना प्रतिभा ज्ञप्तिशेमुषीदृष्टयस्तथा ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धिर्मेधा मतिः प्रज्ञा धिषणा धीश्च शेमुषी ।मनीषा प्रतिभा ज्ञप्तिः प्रेक्षा पण्डा च चेतना ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ स्वास्थ्यं च सन्तोषो धृतिः स्यात् स्मरणं स्मृतिः ।अध्यानं धीर्मतिर्बुद्धिर्मनीषा धिषणा पुनः ॥ ४५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बुद्धि प्रज्ञा मनीषा धीः शेमुषी धिषणा मतिः ।चित् सम्बित् चेतना प्रेक्षा संज्ञोपलब्धिरात्मजा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
चेतश्चित्तं हृदयमनसी स्वान्तहृन्मानसानिप्रज्ञा बुद्धिः प्रतिपदुपलब्धिः प्रतीतिर्मनीषा ।दृष्टिः संविच्चिदपि धिषणा चेतना शेमुषी धी-र्ज्ञप्तिः प्रेक्षा मतिरपि गतव्यापिनी धीः स्मृतिः स्यात् ॥ २६४ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderस्त्रीfem.
महांस्तु लैंगिको ब्रह्मा लिंगज्येष्ठश्च चेतना ।मनीषा शेमुषी बुद्धिर्धीः पूः ख्यातिर्विदा बुधा ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मनीषा as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश प्रधानविमानं देवयाने स्यात्सार्वभौमे च वेश्मनि । प्रधानं स्यान्महामात्रमनीषापरमात्मसु ॥ Dharaṇikośa 19.2.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप यवायन्त्रणायां तु नाथ स्त्री यवा रश्मिमनीषयोः । भेद्यलिङ्गं तु महति यवोत्पत्त्युचिते पुनः ॥ १०४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1046
- परमानन्दीयनाममाला उपलब्धिविक्रमे च चिकित्सायामुपधारम्भयोरपि । उपलब्धिर्मनीषायां प्राप्तौ ज्ञानेऽपि कथ्यते ॥ ७३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.73
- परमानन्दीयनाममाला धीदाधन्वी धनुर्धरे छेके ध्रुवः कीलकशर्वयोः । धवः प्रिये तरौ भीरौ धीदा कन्यामनीषयोः ॥ २५६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.17.256
- शब्दरत्नावली संज्ञासंज्ञा सूर्यस्त्रियां नाम्नि गायत्यां चेतनासु च । हस्ताद्यर्थसूचनायां मनीषायाञ्च योषिति ॥ Śabdaratnāvalī 7.10.3
- शब्दरत्नावली दृष्टिअथ दृष्टिर्मनीषायां दर्शने नयनेऽपि च । घटो दिवा तुलायां ना खण्डवस्त्रे घटी स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.20
- शब्दरत्नावली छन्दस्अब्दः सम्वत्सरे मेघे युस्तके च पयोनिधौ ॥ अन्दूर्भूषणभेदे स्यान्निगडेऽपि भवेत् स्त्रियाम् । कन्दोऽस्त्री शस्यमूले स्याच्छूरणे जलदे पुमान् ॥ कुन्दो मुकुन्दे निधिभिद्भूमिष्वस्त्री तु माथ्यके । क्षोदः स्यात्पेषणे पुंसि सन्धाने च रजस्यपि ॥ गदो विष्णुभ्रातरि स्याद्व्याधौ ना चायुधे गदा । छदः पक्षे च पत्रे च ग्रन्थिपर्णे तमालके ॥ छन्दोऽभिप्रायवशयोर्वेदकिन्यामनीषयोः(?) । नन्दिर्ना नन्दिकेश्वरद्युताङ्गानन्दयोरपि ॥ नदी स्त्रियान्तु सरिति शोणादौ नदः पुमान् । नन्दाहलिञ्जरगोर्योस्तु तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥ पुमान्नरपतौ गोपभेदानन्दनिधिष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.2
- शब्दरत्नावली समीक्षासंघर्षो घर्षणस्पर्धासंसर्पे च पुंस्ययम् । समीक्षा तु मनीषायां तत्त्वे यत्ने निभालने ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.25
- शब्दरत्नाकर धिषणासुरतक्रान्तिधार्ष्ट्येषु धर्षणं धर्षणीत्वरी । धिषणा तु मनीषायां धिषणो देवदेशिके ॥ २१०६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2106