अधिभू

adhibhūपुं · masc.

In 11 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.26 · p. 18

दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।

अनुष्टुप्

दरिद्रवि दुर्विधवि दुःस्थवि दुर्गतवि निःस्ववि कीकटवि अकिंचनवि अधिपपुं ईशपुं नेतृपुं परिवृढपुं अधिभूपुं पतिपुं इन्द्रपुं स्वामिन्पुं नाथपुं आर्यपुं प्रभुपुं भर्तृपुं ईश्वरपुं विभुपुं ईशितृपुं इनपुं नायकपुं नियोज्यपुं परिचारकपुं डिङ्गरपुं किंकरपुं भृत्यपुं चेटपुं गोप्यपुं पराचितपुं दासपुं प्रेष्यपुं परिस्कन्दपुं भुजिष्यपुं परिकर्मिन्पुं परान्नपुं परिपिण्डादपुं परजातपुं परैधितपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.17

इभ्य आढ्यो धनी स्वामी त्वीश्वरः पतिरीशिता ॥ १० ॥अधिभूर्नायको नेता प्रभुः परिवृढोऽधिपः ।

अनुष्टुप्

इभ्यवि आढ्यवि धनिन्वि स्वामिन्वि ईश्वरवि पतिवि ईशितृवि अधिभूवि नायकवि नेतृवि प्रभुवि परिवृढवि अधिपवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.343 · p. 41

अर्यः परिवृढः स्वामी प्रभुर्नेता च नायकः ।अधिभूरधिपः प्रोक्तो ह्यधीशोऽधिपतिस्तथा ॥ ३४३ ॥

अनुष्टुप्

अर्यपुं परिवृढपुं स्वामिन्पुं प्रभुपुं नेतृपुं नायकपुं अधिभूपुं अधिपपुं अधीशपुं अधिपतिपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.18 · p. 216

आढ्योस्तिमान् धनी स्वामीभ्येश्वरौ पतिरीशिता ।भर्त्तेशेनेन्द्रनाथार्या नायकस्त्वधिभूः प्रभुः ॥ १८ ॥

अनुष्टुप्

आढ्यवि अस्तिमत्वि धनिन्वि स्वामिन्पुं इभ्यवि ईश्वरपुं पतिपुं ईशितृपुं भर्तृपुं ईशपुं इनपुं इन्द्रपुं नाथपुं आर्यपुं नायकपुं अधिभूपुं प्रभुपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.36 · p. 4

भर्ता भरण्डो नेतार्यः प्रभुः परिवृढोऽधि[160b]पः ।अधिभूर्नायको नाथः स्वामीन्द्रो विभ्विनौ प्रभुः ॥ ३६ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

भर्तृपुं भरण्डपुं नेतृपुं आर्यपुं प्रभुपुं परिवृढपुं अधिपपुं अधिभूपुं नायकपुं नाथपुं स्वामिन्पुं इन्द्रपुं विभुपुं इनपुं

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.24 · p. 104

दरिद्रोऽकिंचनो निःस्वो निर्धनः कीकटश्च सः ।दुर्गतो दुर्विधो दुःस्थो नायकोऽथाधिभूः प्रभुः ॥ २४ ॥

अनुष्टुप्

दरिद्रपुं अकिंचनपुं निःस्वपुं निर्धनपुं कीकटपुं दुर्गतपुं दुर्विधपुं दुःस्थपुं नायकपुं अधिभूपुं प्रभुपुं

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.639 · p. 109

अधिभूर्नायके पुंसि नेता परिवृढोऽधिपः ।अधिकर्धिः समृद्धः स्यादीश्वरे पतिरीशिता ॥ ६३९ ॥

अनुष्टुप्

अधिभूपुं नेतृपुं परिवृढपुं अधिपपुं अधिकर्धिवि पतिपुं ईशितृपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.531 · p. 67

अथ स्वामी विभुः भर्ताः परिवृढः प्रभुः पतिः ।अधिपश्चाऽधिभूरर्यो नेता नाथश्च नायकः ॥ ५३१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वृ (wrong syllable)

स्वामिन्पुं विभुपुं भर्तृपुं परिवृढपुं प्रभुपुं पतिपुं अधिपपुं अधिभूपुं अर्यपुं नेतृपुं नाथपुं नायकपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.13 · p. 159

अधिभूरधिपो नेता पालकः पतिरीशिता ।अधिकर्धिः समृद्धः स्यादतिसम्पत्तिशालिनि ॥

अनुष्टुप्

अधिभूवि अधिपवि नेतृवि पालकवि पतिवि ईशितृवि अधिकर्धिवि समृद्धवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1592 · p. 192

इभ्यस्त्वाढ्यो धनी स्यात् परिवृढ इन ईशोऽधिभूः स्वास्यधीशो ।नेता नाथोऽधिपोऽपि प्रभुरथ बहुदः स्थूललक्षो वदान्यः ॥ १५९२ ॥

स्रग्धरा

इभ्यवि आढ्यवि धनिन्वि परिवृढवि इनवि ईशवि अधिभूवि स्वामिन्वि अधीशवि नेतृवि नाथवि अधिपवि प्रभुवि बहुदवि स्थूललक्षवि वदान्यवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.58 · p. 205

अधिभूरधिपोऽधीश ईशिताधिपतिः पतिः ।ईशः परिबृढः स्वामी स्थूललक्षो बहुव्यये ॥ ५८ ॥

अनुष्टुप्

अधिभूवि अधिपवि अधीशवि ईशितृवि अधिपतिवि पतिवि ईशवि परिबृढवि स्वामिन्वि स्थूललक्षवि बहुव्ययवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.9 · p. 35

निर्वृति-व्याप्ति-नित्यत्वे प्रतेर्लग्नक आङ्परः ।भागागतावधेरैश्ये उद उद्भेदने समः ॥ ९ ॥

अनुष्टुप्

meaningsऐश्य

doubtful