कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रेष्य

preṣyaपुं · masc.

In 13 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.26 · p. 18
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.369 · p. 43
वैरङ्गिको विरागार्हो धनवानस्तिमान्मतः ।प्रेष्यः प्रोक्तः परिस्कन्दः कर्मशूरश्च कर्मठः ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दासी च दासिका प्रोक्ता प्रेष्यः(ष्य?)प्रैष्यावुभौ समौ ।दासेरदासदासेयास्तुल्याः कुक्कुरकुर्करौ ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.32 · p. 205
नियोज्यकिङ्करप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ।पराचितपरिस्कन्नपरजातपरैधिताः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.19 · p. 216
नेताधिपः परिवृढोऽधिकर्द्धिस्तु समृद्धकः ।डिङ्गरः किङ्करो भृत्यो दासः प्रेष्यः पराचितः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.42 · p. 298
डिङ्गरः किंकरो गोप्य-परजात-परैधिताः ।प्रेष्यः श्लिकुश्चाथ नीचो विवर्णश्च पृथग्जनः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 154 · p. 74
प्रेष्यादेशनिदेशाज्ञानियोगाः शासनं तथा ।सन्देशः प्रिययोः वार्ता प्रवृत्तिः किंवदन्त्यपि ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.26 · p. 104
भृत्यो गोप्यो नियोग्यश्च दासे डिङ्गरकिंकरौ ।चेटः प्रेष्यभुजंगौ च परिस्कन्दपरैधितौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.588 · p. 102
प्रेष्यो भुजिष्यश्चेतालो नियोज्यो दारकोऽपि च ।अलसे मन्दतुन्दौ च परः परिमृजोऽपि च ॥ ५८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.63 · p. 5
चेटः प्रे[प्र]ष्यः परिस्कन्दो भूजिष्यः प्रपराचितः ।चेटी दासेरिका दासी प्रेष्या योज्या भुजिष्यिका ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.533 · p. 68
गोप्यः प्रेष्यो भुजिष्यश्च परान्नः परिचारकः ।परिकर्मी परिस्कन्दः पराचितः परैधितः ॥ ५३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 चि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1566 · p. 189
दासे तु भृत्यदासेयदासेरप्रेष्यकिंकराः ।नियोज्यो गोप्यकश्चेटो भुजिष्यः परिचारकः ॥ १५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1567 · p. 189
परैधितः परास्कन्दी परजातः पराचितः ।भृतकः स्यात् कर्मकरः प्रेष्यो वैतनिकोऽपि सः ॥ १५६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.2 · p. 136
दासे भृत्यः परिस्कन्दः परजातः परैधितः ।नियोज्यचेटकप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.820 · p. 113
स्नेहे केलौ च दासे तु प्रेष्यो द्वे भेद्यवत् पुनः ।प्रेषितव्येऽथ पोतो ना यानपात्रे द्वयोः पुनः ॥ ८२० ॥
अनुष्टुप्