कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दरिद्र

daridraवि · adj.

In 10 kośas: 10 synonym verses, 12 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.26 · p. 18
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
अनुष्टुप्
दरिद्रविदुर्विधविदुःस्थविदुर्गतविनिःस्वविकीकटविअकिंचनविअधिपपुंईशपुंनेतृपुंपरिवृढपुंअधिभूपुंपतिपुंइन्द्रपुंस्वामिन्पुंनाथपुंआर्यपुंप्रभुपुंभर्तृपुंईश्वरपुंविभुपुंईशितृपुंइनपुंनायकपुंनियोज्यपुंपरिचारकपुंडिङ्गरपुंकिंकरपुंभृत्यपुंचेटपुंगोप्यपुंपराचितपुंदासपुंप्रेष्यपुंपरिस्कन्दपुंभुजिष्यपुंपरिकर्मिन्पुंपरान्नपुंपरिपिण्डादपुंपरजातपुंपरैधितपुं
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.365 · p. 18
शूरश्चारभटो वीरो विक्रान्तश्चाथ कातरः ।दरिद्रश्चकितो भीतो भीरुभीरुकभीलुकाः ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्
शूरविचारभटविवीरविविक्रान्तविकातरविदरिद्रविचकितविभीतविभीरुविभीरुकविभीलुकवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.90
निःस्वस्तु दुर्विधो दीनो दरिद्रो दुर्गतोऽपि सः ।
अनुष्टुप्
निःस्वविदुर्विधविदीनविदरिद्रविदुर्गतवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.348 · p. 41
क्षुद्रदरिद्राकिञ्चनदुर्विधदुःस्थाश्च दुर्गताः प्रोक्ताः ।इतरप्राकृतपामरपृथग्जना वर्वराश्च तुल्यार्थाः ॥ ३४८ ॥
गीतिः
क्षुद्रविदरिद्रविअकिञ्चनविदुर्विधविदुःस्थविदुर्गतविइतरविप्राकृतविपामरविपृथग्जनविवर्वरवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.90 · p. 224
दृढमुष्टिर्बद्धकरो निस्वो दुस्थश्च दुर्विधः ।दुस्थितो दुर्गतो दीनो दरिद्रोऽकिंचनोऽपि च ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्ब (wrong syllable)
दृढमुष्टिविबद्धकरविनिस्वविदुस्थविदुर्विधविदुस्थितविदुर्गतविदीनविदरिद्रविअकिंचनवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.25 · p. 3
दरिद्रोऽपि दरिद्राणे दुर्गतोऽश्वस्तनोऽपि सः ।व्रातीनः स्याद्व्रातजीवी शरीरायासजीवनः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
दरिद्रविदरिद्राणविदुर्गतविअश्वस्तनविव्रातीनविव्रातजीविन्वि
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.24 · p. 104
दरिद्रोऽकिंचनो निःस्वो निर्धनः कीकटश्च सः ।दुर्गतो दुर्विधो दुःस्थो नायकोऽथाधिभूः प्रभुः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
दरिद्रपुंअकिंचनपुंनिःस्वपुंनिर्धनपुंकीकटपुंदुर्गतपुंदुर्विधपुंदुःस्थपुंनायकपुंअधिभूपुंप्रभुपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.530 · p. 67
स्याद्दरिद्रस्तथा दुःस्थः क्षुद्रो दुर्विधदुर्गतौ ।कीकटोऽकिञ्चनो निःस्वो दीनो नीचोऽपि कथ्यते ॥ ५३० ॥
अनुष्टुप्
दरिद्रविदुःस्थविक्षुद्रविदुर्विधविदुर्गतविकीकटविअकिञ्चनविनिःस्वविदीनविनीचवि
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.66 · p. 163
दरिद्रो दुर्विधो दीनो निस्वो दुर्गत इत्यपि ।याचकोऽर्थी याचनको मार्गणश्च वनीयकः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 या (wrong syllable)
दरिद्रविदुर्विधविदीनविनिस्वविदुर्गतवियाचकपुंअर्थिन्पुंयाचनकपुंमार्गणपुंवनीयकपुं
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.59 · p. 205
कदर्ये कृपणक्षुद्रकिंपचानमितंपचाः ।आशयश्चाप्यदाता च दरिद्रे स्यादकिंचनः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
कदर्यविकृपणविक्षुद्रविकिंपचानविमितंपचविआशयविअदातृविदरिद्रविअकिंचनवि
genderविadj.

दरिद्र as a meaning in nānārtha verses