परजात
parajātaपुं · masc.In 10 kośas: 10 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
अनुष्टुप्
दरिद्रविदुर्विधविदुःस्थविदुर्गतविनिःस्वविकीकटविअकिंचनविअधिपपुंईशपुंनेतृपुंपरिवृढपुंअधिभूपुंपतिपुंइन्द्रपुंस्वामिन्पुंनाथपुंआर्यपुंप्रभुपुंभर्तृपुंईश्वरपुंविभुपुंईशितृपुंइनपुंनायकपुंनियोज्यपुंपरिचारकपुंडिङ्गरपुंकिंकरपुंभृत्यपुंचेटपुंगोप्यपुंपराचितपुंदासपुंप्रेष्यपुंपरिस्कन्दपुंभुजिष्यपुंपरिकर्मिन्पुंपरान्नपुंपरिपिण्डादपुंपरजातपुंपरैधितपुं
genderपुंmasc.
पराचितपरिस्कन्दपरजातपरैधिताः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
परान्नः परपिण्डादः परजातः परैधितः ।सर्वान्नीनः सर्वभक्षो मांसादी शौष्कलः स्मृतः ॥ ३५१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नियोज्यकिङ्करप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ।पराचितपरिस्कन्नपरजातपरैधिताः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
डिङ्गरः किंकरो गोप्य-परजात-परैधिताः ।प्रेष्यः श्लिकुश्चाथ नीचो विवर्णश्च पृथग्जनः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियोज्यः परपिण्डादः चेटः प्रतिचरस्तथा ।मन्यते परजातोऽपि विबुधैर्दासवाचके ॥ ५३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियोज्य गोप्यकप्रैष्यदासकिङ्करचेटकाः ।परैधितपरास्कन्दपरजातपराचिताः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परैधितः परास्कन्दी परजातः पराचितः ।भृतकः स्यात् कर्मकरः प्रेष्यो वैतनिकोऽपि सः ॥ १५६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दासे भृत्यः परिस्कन्दः परजातः परैधितः ।नियोज्यचेटकप्रेष्यभुजिष्यपरिचारकाः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्युत्पन्नः प्रहतः क्षुण्णो वचनेस्थित आश्रवः ।परान्नः परपिण्डादः परजातपरैधितौ ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अप्रत्तौ(?) परजातस्तु द्वे दासे सादि पूर्ववत् ।परैधितस्तु द्वे दासे लिङ्गाद्यत्रापि पूर्ववत् ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदास