नेतृ
netṛपुं · masc.In 18 kośas: 20 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
दरिद्रो दुर्विधो दुःस्थो दुर्गतो निःस्वकीकटौ ।अकिंचनोऽधिपस्त्वीशो नेता परिवृढोऽधिभूः ॥ ३५८ ॥पतीन्द्रस्वामिनाथार्याः प्रभुर्भर्तेश्वरो विभुः ।ईशितेनो नायकश्च नियोज्यः परिचारकः ॥ ३५९ ॥डिङ्गरः किंकरो भृत्यश्चेटो गोप्यः पराचितः ।दासः प्रेष्यः परिस्कन्दो भुजिष्यपरिकर्मिणौ ॥ ३६० ॥परान्नः परिपिण्डादः परजातः परैधितः ।
अनुष्टुप्
दरिद्रविदुर्विधविदुःस्थविदुर्गतविनिःस्वविकीकटविअकिंचनविअधिपपुंईशपुंनेतृपुंपरिवृढपुंअधिभूपुंपतिपुंइन्द्रपुंस्वामिन्पुंनाथपुंआर्यपुंप्रभुपुंभर्तृपुंईश्वरपुंविभुपुंईशितृपुंइनपुंनायकपुंनियोज्यपुंपरिचारकपुंडिङ्गरपुंकिंकरपुंभृत्यपुंचेटपुंगोप्यपुंपराचितपुंदासपुंप्रेष्यपुंपरिस्कन्दपुंभुजिष्यपुंपरिकर्मिन्पुंपरान्नपुंपरिपिण्डादपुंपरजातपुंपरैधितपुं
genderपुंmasc.
इभ्य आढ्यो धनी स्वामी त्वीश्वरः पतिरीशिता ॥ १० ॥अधिभूर्नायको नेता प्रभुः परिवृढोऽधिपः ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
अर्यः परिवृढः स्वामी प्रभुर्नेता च नायकः ।अधिभूरधिपः प्रोक्तो ह्यधीशोऽधिपतिस्तथा ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महीपतिर्दन्तशटः कर्ता नेता च कर्म च ।विकन्तके ग्रन्थिलः स्यात् साले तु स्थूलसञ्चरः ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नेताधिपः परिवृढोऽधिकर्द्धिस्तु समृद्धकः ।डिङ्गरः किङ्करो भृत्यो दासः प्रेष्यः पराचितः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिचुमन्दः पारिभद्रो नेता काकफलश्च सः ।यवनेष्टः पीतसारः सर्वतोभद्र इत्यपि ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिन्दुवारः श्वेतपुष्पः सिन्दूकः स्थिरसाधनः ।स्त्रीपुंसोः सुरसो नेता सिद्धोन्या नीलसिन्दुका ॥ ५११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
भर्ता भरण्डो नेतार्यः प्रभुः परिवृढोऽधि[160b]पः ।अधिभूर्नायको नाथः स्वामीन्द्रो विभ्विनौ प्रभुः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पिचुमन्दो यवनेष्टः शक्रेष्टः शुकमालकः ।अरिष्टो हिङ्गुनिर्यासो नेता नियमनोऽपि च ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निम्बो नेता तथारिष्टः सर्वतोभद्रतिक्तकौ ।प्रभद्रः पिचुमन्दोऽपि कथितः प्रियभद्रकः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विभुः स्वामी पतिर्नाथो नेता भर्तेश्वरः पुनः ।इन्द्रेनावीशितेशश्च आर्यः परिवृढः समः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अधिभूर्नायके पुंसि नेता परिवृढोऽधिपः ।अधिकर्धिः समृद्धः स्यादीश्वरे पतिरीशिता ॥ ६३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाथः प्रभुः पतिः स्वामी विभुः परिवृढोऽधिपः ।ईश्वरो नायको नेता भर्तेन्द्र इन ईशिता ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ स्वामी विभुः भर्ताः परिवृढः प्रभुः पतिः ।अधिपश्चाऽधिभूरर्यो नेता नाथश्च नायकः ॥ ५३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अधिभूरधिपो नेता पालकः पतिरीशिता ।अधिकर्धिः समृद्धः स्यादतिसम्पत्तिशालिनि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वश-वान्तौ गृह्यकश्च गृह्याऽऽगृह्यकसंयुतः ।नायके नेत्र-नेतारावीडीश ईश्वरस्तथा ॥ १५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नाथः कामयिता पतिर्वरयिता कभ्रो धवः कामनोभर्ता प्राणसमः प्रियः सहचरः कान्तोऽभिकः कामुकः ।प्राणेशः कमितानुगो रतिगुरुर्नेता वरो वल्लभोनिर्वेष्टा परिणायकश्च कमनोऽभीकश्च सध्य्रङ् सुहृत् ॥ १०४९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
इभ्यस्त्वाढ्यो धनी स्यात् परिवृढ इन ईशोऽधिभूः स्वास्यधीशो ।नेता नाथोऽधिपोऽपि प्रभुरथ बहुदः स्थूललक्षो वदान्यः ॥ १५९२ ॥
स्रग्धरा
genderविadj.
न्युब्जे कर्मफलो भव्यः कर्मरंगः शठेश्वरौ ।महीपतिर्दन्तशठः कर्ता नेता च कर्म च ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समृद्धः स्यादुपचितो धनवानस्तिमान् समौ ।आढ्यस्त्विभ्यो धनी नेता त्वीश्वरो नायकः प्रभुः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
खे त्वन्तिमे मानकृतित्रये चपिता तु तातेऽप्यभयादिदे च ।भर्ता प्रभौ धातरि चाथ नेता[289a] स्यान्नायके प्राप्तिकरे च भेद्ये ॥ ४१ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
नीतिक्रियाकर्तरि च प्रभौ चाथ नृशण्डयोः ।पद्मं सरोरुहे क्लीबं सङ्ख्याभेदे तथेन्द्रिये ॥ ७०१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नेतृ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् नायकपाकौ पक्तिशिशू मध्यरत्ने नेतरि नायकः । Amarakośa 3.3.28
- कोषकल्पतरु नायकहारमध्यगमणौ तु नायको [250b]नेतरि त्रिषु बुधैरुदीरितः । पावकस्त्वरणिचित्रकाग्निषु त्रिष्वयं विमलशीलशालिनि ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.45
- कोषकल्पतरु नीथतिथोऽनले स्यान्मदनेऽथ नीथं स्तोत्रे गुदे नेतरि वाच्यलिङ्गम् । पाथो रवौ नाम्बु हविर्गतोऽन्त्ये कोथोऽक्षिरोगे शटिते च मन्थे ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.18.93
- कोषकल्पतरु नेत्रनेत्रं तु न स्त्री नयने च वस्त्र- भेदे द्रुमूले रथवस्तिनाड्योः । मथो गुणेऽन्यत्र तु नेतृवाची क्षेत्रं तु केदारशरीरयोः स्यात् ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.34
- नानार्थार्णवसंक्षेप हर्तृस्वैरस्तु मन्दे स्वच्छन्दे हर्ता चोरेऽपि नेतरि ॥ ३०-१/२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.31
- नानार्थार्णवसंक्षेप नायआपो नारा इति प्रोक्ता इत्यत्राथान्यलिङ्गकः । नायो नेतरि ना त्वेष प्रापणे स्त्री त्वथो दिशि ॥ ६८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.683
- शब्दरत्नावली नायकनायको हारमध्यस्थमणौ श्रेष्ठे च नेतरि । निर्मोको व्यम्नि सन्नाहमोचने सर्पकञ्चुके ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.95
- तन्त्राभिधान नीनेता नीश्च समाख्यातस्तरणौ नौः प्रकीर्त्तिता । (न-कारः सौगते बुद्धौ स्तुतौ सूर्ये च कीर्त्तितः ॥ २२ ॥ Tantrābhidhāna 3.22
- त्रिकाण्डशेष स्थेयसौम्यो बुधग्रहे पुंसि वाच्यवन्नीचबोधने । साध्या देवाः फलं साध्यं स्थेयौ नेतृपुरोहितौ ॥ ३२३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.323
- त्रिकाण्डशेष नेत्रधीरञ्च कुङ्कुममथो धरा पृथ्वी धरो गिरिः । नेत्रो नेतरि नेत्रञ्च गुणे मूले विलोचने ॥ ३५९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.359