अनुग्रह
anugrahaपुं · masc.In 12 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
अनुग्रहोऽभ्युपपत्तिः समौ निरोधनिग्रहौ ॥ १५०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
निगादो निगदे मादो मद उद्वेग उद्भ्रमे ।विमर्दनं परिमलेऽभ्युपपत्तिरनुग्रहे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवनं कूर्द्दनं खेला खेलो विहृतिरित्यपि ।क्रीडा च ललनं चाथ तस्यां प्रहरणं यदा ॥दण्डा हि(दि?)स्यात्तदा दाण्डा मौष्टा याष्टैवमुन्नयेत् ।आवीनकं तर्णकानां स्थालीषु क्रीडनं मतम् ॥रासो रासे रसो गो(?)धुग्जनस्य क्रीडनं मतम् ।विप्रलम्भो विसंवादोऽभ्युपपत्तिरनुग्रहः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रोशनमभिष्वङ्गो निवेशो रचना स्थितिः ।आस्यासनास्था-स्थितयोऽभ्युपपत्तिस्त्वनुग्रहः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दयानुकम्पा करुणानुक्रोशश्च कृपा घृणा ।प्रसनता प्रसत्तिश्च प्रसादोऽनुग्रहो हितम् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अनुग्रहोऽभ्युपपत्तिर्निग्रहस्तद्विरुद्धकः ॥
genderपुंmasc.
विमर्दनं परिमलोऽभ्युपपत्तिरनुग्रहः ।प्रवहो वायुभेदे स्यात् प्रवाहस्तु प्रवर्तने ॥ १७०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनुग्रहो दीर्घवक्त्रो मायी सङ्कर्षणश्च खम् ।मुरारिर्व्यापिनी चाघोदन्तगो नृहरेर्वपुः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनुध्यानमनुग्रहः ॥ ७४ ॥
genderपुंmasc.
शटति स्यात्क्षयति च तथा मटति नन्दति ।वेति प्राप्तौ त्वाङ्परः स्यात्सीदतिश्चासने नितः ॥उदो विनाशेऽवाद्ध्रासेऽनुत्साहेऽपादनुग्रहे ।शुद्धावुपादानुकूल्ये प्रतिपादन-सेवयोः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअपसीदति
अनुग्रह as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश प्रसादनिर्वादो जनवादे स्याद्वादे चापि सुनिश्चिते । प्रसादस्तु प्रकाशः स्यात्प्रसादः स्यादनुग्रहः ॥ Dharaṇikośa 17.2.10
- धरणिकोश आग्रहविग्रहो विस्तरः प्रोक्तो विग्रहः काययुद्धयोः । आग्रहोऽनुग्रहो दृष्ट आसङ्गे ग्रहणेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 32.2.7
- कोषकल्पतरु उपकरोतिअभ्याङुद्भ्योऽप्युदाङ्भ्यां च गन्धेऽथोपादनुग्रहे । सेवोपयोग-भूषासु वाक्याध्याहारवैकृते ॥ ५४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.54
- कोषकल्पतरु प्रसादस्वरे निषादः श्वपचे प्रसाद- स्त्वनुग्रहे काव्यगुणे प्रसत्तौ । स्वाच्छ्ये नवे च प्रतिभेऽप्यधृष्टे पीते तु मुद्गे नरि शारदः स्यात् । स्त्री सप्तप[5b]र्णेऽम्बुकणागतश्च स्याद्दारदः पारदहिङ्गुलार्थः । विषेऽप्यथो सर्पिषि तोयदं स्या- न्ना मुस्तके वारिधरेऽपि तद्वत् ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.19.34
- कोषकल्पतरु ग्रहना राहावुपरागे निर्बन्धेऽनुग्रहे ग्रहणे । समरोद्यमेऽथ वृषभस्कन्धे वायौ वहो माने ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.32.36
- शब्दरत्नावली प्रसादनिषादः स्याचु चण्डाले धीवरस्वरभेदयोः । प्रमदोत्तमकायायां पुमान् सम्मदमत्तयोः । प्रसादोऽनुग्रहे काव्यगुणे स्वास्थ्ये प्रसादिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.17
- शब्दरत्नावली ग्रहकुहूः स्त्री कोकिलालापनष्टेन्दुकलदर्शयोः । ग्रहोऽनुग्रहनिर्बन्धग्रहणेषु रणोद्यमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.4
- शब्दरत्नावली आग्रहप्रत्यूहा नीलिकायां ना कालकण्ठे विहङ्गमे । आग्रहो ग्रहणे शक्तौ क्रमणेऽनुग्रहेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.16
- वैजयन्ती आग्रहअसारः स्यात् प्रसरणे वेगवृष्टौ सुहृद्बले । आग्रहः स्यात् स्वीकरणे निर्बन्धेऽनुग्रहेऽपि च ॥ २ ॥ Vaijayantī 7.1.2