देवन
devanaपुं · masc.In 13 kośas: 23 synonym verses, 10 as a nānārtha head word.
genderपुंmasc.
केलिर्द्रवः परीहासः क्रीडा लीला च नर्म च ॥ ५५५ ॥देवनं कूर्दनं खेला ललनं वर्करोऽपि च ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
औत्सुक्यं स्यात्पुनः क्लीब औत्कण्ठ्यमपि वा पुनः ।परिहासः केलिमुखः केलिर्देवननर्मणी ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 के (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अनातोद्येऽपि च घनः शब्दे ध्वानस्वनौ ततः ।जताह्रामिजनानां च देवनेन समं पुनः ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रियस्यानुकृतिर्लीला क्रीडा खेला च खेलनम् ।देवनं नर्मकेलिस्तु द्वयोः पुंसि तु बर्करः ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
देवनं कूर्द्दनं खेला खेलो विहृतिरित्यपि ।क्रीडा च ललनं चाथ तस्यां प्रहरणं यदा ॥दण्डा हि(दि?)स्यात्तदा दाण्डा मौष्टा याष्टैवमुन्नयेत् ।आवीनकं तर्णकानां स्थालीषु क्रीडनं मतम् ॥रासो रासे रसो गो(?)धुग्जनस्य क्रीडनं मतम् ।विप्रलम्भो विसंवादोऽभ्युपपत्तिरनुग्रहः ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दूरोदरं च न स्त्री स्यात्पाशक-प्रासकौ पुनः ।आकर्ष-देवनाक्षाश्च तत्पणस्तु ग्लहो नरि ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जनपद-कुन्द-कपर्दाबुद्बुदयुक्ता अगाध-गन्धौ च ।स्कन्धो मन्थाः पन्थादेवन उक्तश्च तत्तु[222b]ल्यः ॥ १७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
फेनो जनोऽप्यभिजनो ध्वनिरर्दनिश्चस्थेमोष्म-पाप्म-परिघातन-वह्नयोऽश्मा ।आत्माग्निरह्नचरमास्त्वपरादहीनाःप्लीहा च यक्ष्मसहितोऽपि च देवनोऽक्षैः ॥ १८ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
क्रीडा खेला नर्मकेली परिहासद्रवावपि ।वर्करो ललनं नर्म देवनं कूर्दनं समे ॥ २२० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अर्धःखण्डे पुमान् स्कन्धोत्पातव्रातार्थदेवनाः ।मकरन्दकलापारकटप्रामित्रपुद्गलाः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाशका देवना अक्षाः सारयोऽष्टपदं फलम् ।स्तेनः पाटच्चरो दस्युश्चौरस्तस्करमोषकौ ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाशकः प्रासकोऽक्षः स्याद् द्यूतस्थानं हि देवनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कूर्दनं वर्करो नर्म विनोदो देवनं तथा ।परिहासः परीहासस्तथा रागरसो द्रवः ॥ ८८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्रीडा लीला देवना च केलिर्ना नर्म देवनम् ।तथापदेशो व्याजश्च लक्ष्यं लक्षं निमीलिका ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
द्यूतोऽस्त्री कैतवञ्चाक्षवती पण-दुरोदरौ ।पणोऽक्षेषु ग्लहः पुंसि अक्षदेवनपाशकाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्लहोऽक्षेषु पणोऽक्षाः स्युर्देवनाः पातना इति ।शारयोऽप्यथ शारीणां परिणायः समानयः ॥ १५६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिहासः केलिमुखः केलिर्देवननर्मणी ।आटोपारोपटङ्कारा भवेदारभटी स्त्रियाम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 के (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वार्क्षं वनं तलं तल्कं गुहिलं समजं त्रसम् ।लीलोद्यानं देवनं स्याद्वीथ्याली पङ्क्तिरावली ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
समाधिश्च समंगश्च परिवी रंजनं च तत् ।पणो ग्लहो देवनस्तु पाशकोऽक्षोऽथ शारयः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवरो देवृदेवानौ मातुर्भ्राता तु मातुलः ।दंपत्योरार्जिकोऽन्योन्यो वैमात्रेयो विमातृजः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अक्षेषु ना मेहनमन्तिमे स्या-च्छिश्ने च मूत्रेप्यथ तेमनं स्यात् ।घृतादिकव्यञ्जनवाचि षण्ढेस्त्रीचुल्लिकायां स्तिमितेऽन्यवत्स्यात् ॥ ४६ ॥
उपजातिः
meaningsअक्ष
doubtful
देवार्हं तु सुवर्णे स्याद् रसविद्धे नपुंसकम् ।देवयोग्ये पुनस्त्रि स्यादथ स्यात् पुंसि देवनः ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsद्यूतशलाका
ज्ञेयो द्यूतशलाकायां क्ली क्रीडाविजिगीषयोः ।व्यवहारे द्युतौ कान्तौ स्तुतिगत्योरना पुनः ॥ ९५९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल्क (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 च (wrong syllable)