कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अनुक्रोश

anukrośaपुं · masc.

In 17 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.369 · p. 18
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नाट्यवर्गः Amarakośa 1.7.18
उत्साहवर्धनो वीरः कारुण्यं करुणा घृणा ।कृपा दयानुकम्पा स्यादनुक्रोशोऽप्यथो हसः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.724 · p. 83
अनुक्रोशः कृपा शूकं दया च करुणा घृणा ।प्रतिक्षणमभीक्ष्णं च भूयः स्यादसकृन्मुहुः ॥ ७२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षष्ठोपदेशः Bālaprabodhikā 6.106 · p. 75
घृणाऽनुकम्पानुक्रोशश्च कारुण्यं च प्रगीयते ।मन्दाक्षं ह्रीस्त्रपा लज्जा व्रीडा सापत्रपान्यतः ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.105 · p. 428
अनुकम्पा तु करुणा दया चापि कृपा घृणा ।स्त्रियां स्युः पुंस्यनुक्रोशः कारुण्यं न स्त्रियामथ ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.127 · p. 88
कृपानुकम्पा करुणा घृणा च दयया सह ।शूकोऽस्त्री ना न्वनुक्रोशः कारुण्यं च दरस्त्रिषु ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 110 · p. 54
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया ।शेमुषी धिषणा प्रज्ञा मनीषा धीस्तथाऽशयः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.36 · p. 106
अनुक्रोशोऽथ हिंस्रे स्याच्छरारुर्घातकोऽपि सः ।[58]व्यापादनं विशसनं हिंसा निर्वासनं वधः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.165 · p. 23
करुणायां तु कारुण्यमनुक्रोशो दयापि च ।स्याद्बीभत्से तु विकृतं हास्ये हासो हसोऽपि च ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.83 · p. 27
दयानुकम्पा करुणानुक्रोशश्च कृपा घृणा ।प्रसनता प्रसत्तिश्च प्रसादोऽनुग्रहो हितम् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.61 · p. 70
अथ दया घृणा शूकः कारुण्यं करुणा कृपा ।अनुक्रोशोऽनुकम्पा स्याद्
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.465 · p. 33
कृपाऽनुकम्पाऽनुक्रोश एतेऽष्टौ करुणे रसे ॥
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.967 · p. 121
दयानुकम्पा करुणा तत्रानुक्रोश इत्यपि ।हासो हसश्च हास्यं च तत्प्रभेदाः स्युरुत्तरे ॥ ९६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.192 · p. 99
उग्रता तूग्रिका रौद्री करुणा तु दया कृपा ।घृणानुकंपानुक्रोशः कारुण्यं चाथ कौक्कुटे ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.26 · p. 27
अनुक्रोशः कृपायां ना स्यादनुक्रोशनेऽपि च ।क्ली तु सामान्तरेऽथ स्यादस्थिखादः शुनि द्वयोः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्

अनुक्रोश as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश शूकस्तोकः स्याच्चातके स्वल्पे शूकोऽनुक्रोशशुङ्गयोः । नाको गगने स्वर्गे च तर्क ऊहाभिकाङ्क्षयोः ॥ Dharaṇikośa 1.1.2
  • धरणिकोश बतहन्त हर्षेऽनुकम्पायां वाक्यारम्भविषादयोः । बत मन्त्रणसंतोषखेदानुक्रोशविस्मये ॥ Dharaṇikośa 34.7.4
  • कोषकल्पतरु पीडापात्रे वाजिविभूषणे च तटिनीपात्रेऽथ गोभूबुध- स्त्रीवाणीमखपात्रभित्स्वपि शिरासृष्ट्योरिडेले मते । क्रीडा खेलनहेलयोरथ भवेच्चूडा वलभ्यां शिखा- दोर्भूषास्वथ मौलिमाल्यसरलानुक्रोशमर्दार्तिषु ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.12.80
  • कोषकल्पतरु घृणावीणा विद्युद्वल्लक्योः स्या- च्छ्राणं लोहे वाच्यवत्पक्ववाचि । स्त्रीलिङ्गे तु स्याद्यवाग्वां जुगुप्सा- नुक्रोशार्थे त्वत्र शस्ता घृणापि ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.12
  • नानार्थार्णवसंक्षेप शूकशूद्राः स्त्री रश्मिषु क्ली तु रजते शूकवाक् पुनः । अस्त्री धान्यस्य सूक्ष्माग्रे शुङ्गानुक्रोशयोरथ ॥ १४०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1405
  • शब्दरत्नावली बतजात्वसम्भावितार्थे च गर्हा कदाचिदर्थयोः । निद्विकल्पे निषेधे च प्रतिज्ञालङ्घनेऽपि च ॥ प्रति प्रतिनिधौ वीप्सेत्थम्भूताख्यानलक्षणे । प्रतिदाने चाभिमुख्ये स्वभावमात्रयोरपि ॥ हन्त हर्षार्त्तिवादेषु वाक्यारम्भे च सम्भ्रमे । पश्यत स्यात्प्रशंसायां विस्मयाक्षेपभाषणे ॥ बत हर्षामन्त्रणयोः खेदानुक्रोशविस्मये । स्वस्ति स्यान्मङ्गलाशसापुण्यसन्तोषणेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.26
  • त्रिकाण्डशेष शूककीरे रावणपात्रे ना वचाऽपि शतपर्विका । शल्कचूर्णेऽपि शूकस्तु स्यादनुक्रोशशृङ्गयोः ॥ ४५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.45
  • वैजयन्ती शूकशंबो वज्रे लोहमयवलये मुसलाग्रगे । शरो रसाग्रसारेऽपि शूकोऽनुक्रोशशुंगयोः ॥ ५८ ॥ Vaijayantī 6.1.58