क्रीडा

क्रीडा as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् देवनअवकाशे स्थितौ स्थानं क्रीडादावपि देवनम् ॥ ११७ ॥ Amarakośa 3.3.117
• धरणिकोश विहारविहारो भ्रमणं क्रीडा विहारः सुगतालयः । संस्कारोऽनुभवाज्जातः संकल्पप्रतियत्नयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.58
• धरणिकोश रासरासः स्याद्गोदुहां क्रीडा रासो ध्वनिरुदाहृतः । वत्सं वक्षसि वत्सस्तु शिशुके वत्सरेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 31.2.1
• कल्पद्रुकोशः व्याहृक्रीडावाङः परो भक्षानीत्योः स्यात्प्रलये समः । प्राप्तावङ्वेदनोः साम्येऽवान्निवृत्तौ परेस्तु सः ॥ ९७ ॥ Kalpadrukośa 1.10.97
• कोषकल्पतरु देवनक्लीबे तु वृत्तौ सलिलेऽथ मेदा स्याज्जीवनाह्वा किल जीवनी तु । जीवन्तिका देवनमन्तिमे स्यात् क्रीडाजिगीषाव्यवहारवाचि ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.45
• नानार्थार्णवसंक्षेप लीलालवङ्गे चाथ लीला स्याद् विलासक्रीडयोरपि । लूता पिपीलिकायां स्यादूर्णनाभेऽप्यथो वपा ॥ ९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.93
• नानार्थार्णवसंक्षेप गोदना क्रीडायां मतौ गोदौ ह्रदभेदौ कयोरपि । ग्रामे तु तत्समीपस्थे गोदौ नित्यं द्वितायुतौ ॥ ३७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.374
• नानार्थार्णवसंक्षेप मद्वन्हेम्नि स्याद्देवमात्रे तु द्वे स्पृक्कायां तु सा स्त्रियाम् । मद्वा पुंस्यृषिभेदे स्यात् क्रीडाकान्तिशिरः सु च ॥ ९७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.973
• नानार्थार्णवसंक्षेप देवनज्ञेयो द्यूतशलाकायां क्ली क्रीडाविजिगीषयोः । व्यवहारे द्युतौ कान्तौ स्तुतिगत्योरना पुनः ॥ ९५९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.959
• नानार्थार्णवसंक्षेप रमणक्रीडायां पुंसि तु धवे स्त्रीभेदे तु स्त्रियामियम् । रमणी रमयत्यर्थे पुनः स्याद्रमणा न ना ॥ १५०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1501
• परमानन्दीयनाममाला कलाजाराज्जीवत्पतेः पुत्रे कुण्डः कुम्भ्यां जलाश्रये । कला शिल्पे विधोर्भागे क्रीडानादरनर्मणोः ॥ १०० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.100
• शब्दरत्नावली विपञ्चीस्याद्विपञ्ची तु वीणायां क्रीडायामपि कीर्तिता । विरिञ्चिः स्याद्विरिञ्चोऽपि शिवे विष्णौ विधातरि ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.16
• शब्दरत्नावली तेवनजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
• शब्दरत्नावली देवनतोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः । दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥ दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् । दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥ दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च । दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥ देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः । अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे । धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥ धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके । धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥ धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् । धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥ धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः । नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥ नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे । नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥ नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे । अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥ निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे । निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥ पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् । स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥ प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु । एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥ पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे । प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥ प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् । पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥ पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः । स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥ पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु । पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.57
• शब्दरत्नाकर रतिरतिः क्रीडाकामपत्न्योः रदो दन्तविलेखयोः । अंशुप्रग्रहयोः रश्मी रणोऽस्त्री युधि ना स्वने ॥ १९८६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1986
• शब्दरत्नाकर लीलाअसार इष्टे क्षिप्रार्थेऽप्यगुरौ क्षुल्लकेऽपि च । लीला क्रीडा विलासश्च लक्ष्म चिह्नवरिष्ठयोः ॥ १९९१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1991
• शब्दरत्नाकर विहारविहारः सौगतावासे क्रीडायां च परिक्रभे । भ्रान्तिसंदेहशोभासु विलासेऽपि च विभ्रमः ॥ २१६१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2161
• त्रिकाण्डशेष देधार्मिकाणां तु सम्भूय भोजनं गणचक्रकम् । क्रीडाक्रीडकयोर्देश्च सेवायां सेवके च सेः ॥ ५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.2.5
• त्रिकाण्डशेष देवनक्रीडादौ देवनं नाक्षे द्विजन्मा दन्तविप्रयोः । दानं गजमदे त्यागे खण्डने रक्षणेऽपि च ॥ २४२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.242
• त्रिकाण्डशेष रासभाषाशृङ्खलके रासः क्रीडायामपि गोदुहाम् । रहो रते च गुह्ये च रभसो हर्षवेगयोः ॥ ४५० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.450
• वैजयन्ती विहारस्पर्धायां पौरुषे व्यामे व्यायामोऽथ परिक्रमे । विहारः सौगतावासे क्रीडायाञ्चाथ विग्रहः ॥ ६८ ॥ Vaijayantī 7.1.68