उत्सङ्ग
utsaṅgaपुं · masc.In 13 kośas: 9 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
क्रोडमङ्कस्तथोत्सङ्गः प्राग्भागो वपुषः स्मृतः ।पृष्ठं स्यात्पश्चिमो भागः कटौ च कटिशीर्षकौ ॥ ५२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रीढकः पृष्ठवंशः स्यात्पृष्ठं तु चरमं तनोः ।पूर्वभाग उपस्थोऽङ्कः क्रोड उत्सङ्ग इत्यपि ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूर्मः संदानभागश्च प्रोह उत्सङ्ग इत्यपि ।विशेषभागो वैशाखी तद्गात्रेषु च पाकलः ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्सङ्गाङ्कावपि क्रोड उरो वक्षो भुजान्तरम् ।हृदयं हृत्तथा क्रोडो वक्षोजान्तरमेव तत् ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिवलिस्तूदरे रेखा नाभिः स्यात्तुन्दकूपिका ।अङ्कस्तु क्रोड उत्सङ्गः पृष्ठं वंशस्त्रिकं तथा ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अङ्कः क्रोड उपस्थश्च पुनरुत्सङ्ग इत्यपि ।देहस्य पूर्वभागो हि कथ्यते पण्डितैः किल ॥ ९६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूर्मः सन्दानभागश्च प्रोह उत्सङ्ग इत्यपि ।अधोऽधः पश्चिमस्याङ्घ्रेर्मूलादानखरावधेः ॥ ७०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अंकस्तूपस्थ उत्संगः पीठीवं त्वण्डमूलकम् ।पायुस्तु ना गुदापाने त्रिवलीकं बुलिश्च्युतिः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
प्रसोमदेववर्गस्य चतुर्थे साम्नि चोन्नतौ ।उत्सङ्गः पुनरङ्के स्याद् गजस्यावयवान्तरे ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
अधः प्रारभ्य जानीयात् तच्चाप्यवयवान्तरम् ।अग्न्याधाने च रभसोऽथोत्सर्गस्त्यागदानयोः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअग्न्याधान
doubtful
उत्सङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अङ्कउत्सङ्गचिह्नयोरङ्कः कलङ्कोऽङ्कापवादयोः । Amarakośa 3.3.5
- धरणिकोश उपस्थउपस्थः शिश्न उत्सङ्गे योनौ पायौ च कीर्तितः । निशीथः स्यादर्धरात्रौ रात्रिमात्रे च कथ्यते ॥ Dharaṇikośa 16.2.8
- कोषकल्पतरु अङ्कअङ्कः कलङ्कान्तिकरूपकेषु स्यान्नाटकाङ्गेऽपि विचित्रयुद्धे । उत्सङ्गकस्थानविभूषणागस्- स्वकं तु दुःखे दुरिते द्वयोनम् ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.1.5
- कोषकल्पतरु उपस्थअश्वत्थ उक्तोऽपि च पौर्णमास्यां नपुंसके त्वम्भसि संप्रदिष्टः । उपस्थ उत्सङ्ग वराङ्गपायु- मेढ्रेषु निःस्वे त्वपि नग्नकेन्द्रे ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.18.11
- नानार्थार्णवसंक्षेप अङ्कअङ्कः समीप उत्सङ्गे चिह्ने स्थानापराधयोः । रूपकाणां विशेषे च नाटकादेश्च पर्वसु ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्रोडक्रोडं क्ली कर्षमाने स्यादुत्सङ्गे द्वे तु सूकरे । क्रोडा न ना स्यादुरसि स्यात् तु पुंसि शनैश्चरे ॥ २९४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.294
- नानार्थार्णवसंक्षेप उपस्थउपस्थोऽस्त्री भगे मेढ्रेऽप्युत्सङ्गेऽप्यौरसे पुनः । उरस्यो द्वे सुते ना तु स्तने त्रिस्तूरसा सह ॥ २५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.253
- परमानन्दीयनाममाला अङ्कभूषायां रूपकोत्सङ्गनाटकाद्यंशमन्तुषु । अन्त्योऽधमेऽन्त्यजाते चाध्वा मार्गे समये स्मृतः ॥ ७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.7
- शब्दरत्नाकर क्रोडवराहे वक्षसि क्रोडः क्रोडमुत्सङ्गकुक्षिणोः । कल्पान्तेऽपचये वासे करिपादांशके क्षयः ॥ १८९० ॥ Śabdaratnākara 4.1.1890
- त्रिकाण्डशेष कोलकोलोऽङ्कपालावुत्सङ्गे वराहे भेलकेऽपि च । पिप्पल्यपि च कोला स्यात्कोलञ्च बदरीफले ॥ ३८७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.387
- वैजयन्ती क्रोडक्रोडं क्ली कर्ष उत्सङ्गे सूकरे ना न नोरसि । औषधे रुजि कुष्ठोऽस्त्री कुञ्जोऽस्त्री गह्वरे हनौ ॥ २३ ॥ Vaijayantī 6.5.23