गुद
gudaक्ली · neut.In 15 kośas: 17 synonym verses, 13 as a meaning of another word.
सीवनी तदधःसूत्रं स्थदण्डं पेलमण्डकः ॥ ६११ ॥मुष्कोऽण्डकोषो वृषणोऽपानं पायुर्गुदं च्युतिः ।अधोमर्म शकृद्द्वारं त्रिवलीकबुली अपि ॥ ६१२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
गुदः पायुरपानं स्यात्कटिप्रोथौ स्फिजौ पुतौ ।कुकुन्दरौ समाचष्टे जनो जघनकूपकौ ॥ ५१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शकृद्द्वारं गुदोऽस्त्री स्फिक् न स्त्रियामासनं च षण् ।अपानं ना कटिप्रोथः स्त्रियामपि चुलिश्च्युतिः ॥ २१३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अण्डकः पेलकः पेलमस्त्रियामण्डकोषवत् ।मुष्काण्ड-वृषणाः पायुः स्याद्गुदोऽपानमस्त्रियाम् ।पेलमण्डं गुदस्त्वस्त्री पायुः पुं पुंसि विण्मुखम् ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
ककुदं कुकुदं च दोहदंकुमुदाष्टापदकुन्दमर्बुदम् ।छदकन्दगुदान्यलिन्दव-त्प्रवदन्त्यब्दमिहापि हायने ॥ ४९ ॥
वियोगिनी
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं त्रुटिः स्वल्पः । इयं सीमा ग्राममर्यादा । इयं सन्ध्या दिनावसानम् । इयं रात्रिः शर्वरी । इयं धूलिः पांसुः । इयं वेणी केशरचना । इयं खारी परिमाणविशेषः । निशीथशब्दः पुंसि भवति । अयं निशीथोऽर्धरात्रः । ज्योत्स्नादयाशलाकाः स्त्रियां भवन्ति । इयं ज्योत्स्ना चन्द्रप्रभा । इयं दया करुणा । इयं शलाका लोहधमनी । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।पुंयोगे कर्णहनू नपुंसके श्मश्रुजानुगुदशब्दाः ।एकाभिधानता स्यादस्राश्रुणोर्नित्यम् ॥ २१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
पुंसो योगः पुंयोगः तस्मिन् कर्णहनू भवतः । यथा अयं कर्णः श्रोत्रं कुन्तीपुत्रश्च । हनुः कपोलप्रदेशः । श्मश्रुजानुगुदशब्दाः नपुंसके भवन्ति । इदं श्मश्रु मुखैकदेशरोमराजिः । इदं जानु जङ्घामध्यस्थानम् । इदं गुदमपानम् । अभिधीयतेऽनेनेत्यभिधानं एकं च तदभिधानं च तस्य भावः एकाभिधानता स्यात् भवेदित्यर्थः । अस्राश्रुणोर्नित्यं नपुंसकता भवति । इदमस्त्रम् । इदमश्रु । नयनजलमिति । एक एवार्थः नित्यवचनं पूर्ववत् ।घुसकिरुपसर्गपूर्वः पुंस्यन्योपपदे वेषुपूर्वः स्त्री ।येभ्यो नञ्तान्पुंस्युक्तान्याञ्चा विना विद्धि ॥ २२ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
पेलाण्डे वृषणो मुष्को गुदं पायुश्च्युतिः स्त्रियाम् ।शकृद्वारमपानं चाधोमर्म बुलिनाम तु ॥ २७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अलिन्दः कुकुदः कन्दाष्टापदौ गुददोहदौ ।छदः ककुदकुन्दौ च सौधोत्सेधायुधा अपि ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
चरणोऽङ्घ्रिः पदः पादः पादाग्रं प्रपदं कुधम् ।शङ्खावर्त्तं गुदं पायुरपानं गुह्यगोपने ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंश्चिह्नं मेहनं मेढ्रं शिश्नं शेफ इति स्मृतम् ।अपानं तु गुदं पायुरूरू सक्थि समे उभे ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गुदं पायुरपानञ्च त्रिवलीकं च्युतिर्बुलिः ।शकृद्वारमधो मर्म गुदनामानि मन्यते ॥ ९८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
इन्द्रियार्थगोचराः स्युर्विषयाः परिकीर्तिता ।स्यादिन्द्रियस्तु करणं हृषीकं विषयि स्मृतम् ।गुदोपस्थं हस्तपादं वाक् च कर्मेन्द्रियं भवेत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
क्लीबे सक्थि पुमानूरुरूरुसन्धौ तु वङ्घणः ।गुदं तलू हृदः पायुर्मार्गोऽप्यपानमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
तत्सन्धावथ पायुर्ना गुदापाने अथ द्वयोः ।वस्तिर्नाभेरधो नाभिर्द्वयोरेवं कटः कटी ॥ १०६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अंकस्तूपस्थ उत्संगः पीठीवं त्वण्डमूलकम् ।पायुस्तु ना गुदापाने त्रिवलीकं बुलिश्च्युतिः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गुद as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश अपानदशनः कवचे दन्ते मदनो नीरपुष्पयोः । अपानौ गुदतद्वातौ चाशनी वज्रविद्युतौ ॥ Dharaṇikośa 19.1.16
- कोषकल्पतरु नीथतिथोऽनले स्यान्मदनेऽथ नीथं स्तोत्रे गुदे नेतरि वाच्यलिङ्गम् । पाथो रवौ नाम्बु हविर्गतोऽन्त्ये कोथोऽक्षिरोगे शटिते च मन्थे ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.18.93
- कोषकल्पतरु अपानपत्रे च पक्षे छदनं प्रदिष्टं स्यात्तोदनं च व्यथने च तोत्रे । स्याद्रोदनं क्रन्दने बाष्पवाचि गुदे त्वपानं पवनान्तरे ना ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.32
- नानार्थार्णवसंक्षेप गूर्अजयस्तु शरीरेऽपि पुंस्येवैनमभाषत । कं नाम्न्यप्सु सुखे मूर्ध्नि गूर्ना यत्ने गुदे स्त्रियाम् ॥ २ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.5.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप पायुपाणिः पलचतुर्भागे हस्तेऽप्यथ भगे गुदे । पायुः पाप्मा तु रोगे च दुरितेऽप्यथ पिण्डिवाक् ॥ ७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.78
- नानार्थार्णवसंक्षेप शृधूगुदे स्त्री कृमिजातौ च ना तु स्याद्दानवान्तरे । ख्याते बलिरिति स्यात्तु शृङ्गी ना वृषभाह्वये ॥ १४१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1413
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्फिच्स्फिगुर्गुदे ना स्त्री त्वेषा शरीरावयवान्तरे । सिन्धुस्तु नद्यां स्त्री ना तु समुद्रेऽपि नदान्तरे ॥ १५२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1520
- नानार्थार्णवसंक्षेप अपाननिर्वाणाग्नाविन्धने च स्यात् त्वपानं गुदेऽपि च । वृषणे च पुमांस्तु स्याच्छारीरपवनान्तरे ॥ ८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.84
- नानार्थार्णवसंक्षेप वनिष्ठुयं पुमांसं वृषं सन्तमारोहन्ति यियप्सवः । गावस्तत्र गुदे तु स्याद् वनिष्ठुर्ना द्वयोः पुनः ॥ १६३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1636
- नानार्थार्णवसंक्षेप त्रिवलीकत्रिवलीकं गुदे क्लीबमत्राप्यर्थादि पूर्ववत् । तिर्यग्गामी तु ना शुक्रग्रहेऽर्थाद्यत्र पूर्ववत् ॥ २६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.260
- नानार्थार्णवसंक्षेप शतभिषज्पूर्ववत् स्यात् समासाद्यमथो शतभिषक् पुमान् । (गुदे ?) दैवतनक्षत्रे तद्युक्ते काल एव च ॥ ६०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.604
- वैजयन्ती अपानअविषो निर्विषेंऽभोधावविषी दिवि पुंसि वा । अपानो देहजो वायुरपानं वृषणे गुदे ॥ १२ ॥ Vaijayantī 7.5.12
- वैजयन्ती गूस्वोऽस्त्री धने त्रिषु स्वीय आत्मनि स्वजने तु ना । गूर्गुदे स्त्री प्रयत्ने ना रा न क्ली धनरुक्मयोः ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 8.5.38