वंश
vaṃśaपुं · masc.In 20 kośas: 51 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 26 as a meaning of another word.
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च ।वंशानुवंशचरितं पुराणं पञ्चलक्षणम् ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
अनुष्टुप्
कुल्यविकुलीनविअभिजातविकौलेयकविमहाकुलविजात्यविगोत्रक्लीसंतानपुंअन्ववायपुंअभिजनपुंकुलक्लीअन्वयपुंजननक्लीवंशपुंस्त्रीस्त्रीनारीस्त्रीवनितास्त्रीवधूस्त्रीवशास्त्रीसीमन्तिनीस्त्रीवामास्त्रीवर्णिनीस्त्रीमहिलास्त्रीअबलास्त्रीयोषास्त्रीयोषित्स्त्रीकान्तास्त्रीभीरुस्त्रीनितम्बिनीस्त्रीप्रमदास्त्रीसुन्दरीस्त्रीरामास्त्रीरमणीस्त्रीललनास्त्रीअङ्गनास्त्री
genderपुंmasc.
वंशो वेणुर्यवफलस्त्वचिसारस्तृणध्वजः ।मस्करः शतपर्वा च स्वनवान्स तु कीचकः ॥ ११५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
तीर्थपादपुंपुण्यश्लोकपुंवलिंदमपुंउरुक्रमपुंउरुगायपुंतमोघ्नपुंश्रवणपुंउदारथिपुंलतापर्णपुंसमुद्रपुंपांसुजालिकपुंचतुर्व्यूहपुंनवव्यूहपुंनवशक्तिपुंप्रगण्डजित्पुंद्वादशमूलपुंशतकपुंदशावतारपुंएकदृश्पुंहिरण्यकेशपुंसोमपुंअहिपुंत्रिधामन्पुंत्रिककुद्पुंत्रिपाद्पुंमानंजरपुंपराविद्धपुंपृश्निगर्भपुंअपराजितपुंहिरण्यनाभपुंश्रीगर्भपुंवृषोत्साहपुंसहस्रजित्पुंऊर्ध्वकर्मन्पुंयज्ञधरपुंधर्मनेमिपुंअसंयुतपुंपुरुषपुंयोगनिद्रालुपुंखण्डास्यपुंशलकपुंअजितपुंकालकुण्ठपुंवरारोहपुंश्रीकरपुंवायुवाहनपुंवर्धमानपुंचतुर्दंष्ट्रपुंनृसिंहवपुस्पुंअव्ययपुंकपिलपुंभद्रकपिलपुंसुषेणपुंसमितिंजयपुंक्रतुधामन्पुंवासुभद्रपुंबहुरूपपुंमहाक्रमपुंविधातृपुंआधारपुंएकाङ्गपुंवृषाक्षपुंसुवृषपुंअक्षजपुंरन्तिदेवपुंसिन्धुवृषपुंजितमन्युपुंवृकोदरपुंबहुशृङ्गपुंरत्नबाहुपुंपुष्पहासपुंमहातपस्पुंलोकनाभपुंसूक्ष्मनाभपुंधर्मनाभपुंपराक्रमपुंपद्महासपुंमहाहंसपुंपद्मगर्भपुंसुरोत्तमपुंशतवीरपुंमहामायपुंब्रह्मनाभपुंसरीसृपपुंवृन्दाङ्कपुंअधोमुखपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंविश्वभुज्पुंस्थिरपुंशतानन्दपुंचरुपुंयवनारिप्रमर्दनपुंयज्ञनेमिपुंलोहिताक्षपुंएकपाद्पुंद्विपदपुंकपिपुंएकशृङ्गपुंयमकीलपुंआसन्दपुंशिवकीर्तनपुंशद्रुपुंवंशपुंश्रीवराहपुंसदायोगिन्पुंसुयामुनपुं
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वंशे त्वक्सारकर्मारत्वचिसारतृणध्वजाः ॥ १६० ॥शतपर्वा यवफलो वेणुमस्करतेजनाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सन्ततिर्गोत्रजननकुलान्यभिजनान्वयौ ।वंशोऽन्ववायः सन्तानो वर्णाः स्युर्ब्राह्मणादयः ॥ १ ॥विप्रक्षत्रियविट्शूद्राश्चातुर्वर्ण्यमिति स्मृतम् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्वचिसारश्च यो वंशो वेणुत्वक्सारमस्कराः ।स्वनन्ति येऽनिलोद्धूता वेणवस्ते तु कीचकाः ॥ २०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशो गोत्रं चाभिजनः कुलम् ।चरित्रं चरितं शीलं चारित्रं च समं स्मृतम् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुलं तु गोत्रं जननं क्लीबे स्त्री सन्ततिः पुमान् ।वंशोन्ववायः सन्तानोऽन्वयो वर्णचतुष्टयी ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तृणकेतुर्यवफलो वंशः कर्मार इत्यपि ।शतपर्वा दृढग्रन्थिर्मसूरोप्याढकीफलः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोथ वेधनी तु स्याच्छेदन्यथ शरारिका ।रन्ध्रकारिण्यथ पुनरारिका करपत्रिका ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृष्यो वंशोऽपि कान्तारः स च पञ्चविधः सितः ।कठिनश्वेतकाष्ठेभ्य इक्षुः काण्डाच्च पत्रकः ॥ ५८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिच्छोला स्वरनौकार्था झल्लरी झल्लरिः स्त्रियौ ।झर्झरश्चाथ वेणुस्तु वंशो विवरनालिका ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाठिका स्यान्मधुकरी पाठो वंशश्च कीर्त्यते ।द्रगण(ड)स्तूर्यगण्डः स्याद्वंशी तु मुरली स्त्रियौ ॥स्यात्पुष्करं वाद्यमुखं टट्टरी पटहध्वनि ।वीणया तूपगायेद्यस्त्रिष्वसावुपवीणयन् ॥वीणावादो वैणिकः स्यान्नाडिध्व(?)स्ताडवादकः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याच्छाकशाकिनं चैवमिक्षुशाकटकादयः ।वंशो वेणुर्यवफलो वंशी कर्मार-मस्करौ ॥ ६०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्ववायः संतानोऽन्वयश्चाभिजनः कुलम् ।गोत्रं च जननं जातिः संततिश्च समार्थकाः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
गुल्फ-गुच्छ-समय-प्लव-वर्ष-मन्थ-कर्दम-मृदङ्गमुखा[221b]नाम् ।वंश-वेश-मुकुर-क्षितिनिम्ब-दीप-बोल-चरणप्रमुखानाम् ॥ ६ ॥
स्वागताmetre not read in every line
genderपुंmasc.
आदीनवो हाव इहाथ राशि-वराशि-वंश-स्पश-कोटिशांशाः ।कुशः पुरोडाश-विशौ शिशुः स्या-दुदो दिशिवत्प्रदिशमादिशेच्च ॥ २५ ॥
उपजातिःmetre not read in every linenearly उपजातिः: pāda 2, syllable 6 त्प्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
एतेषां तृतीयाप्रकृतिः तृतीया स्थाने नपुंसकस्य दृष्टत्वात् पातालादीनि तृतीयाप्रकृतीनि विद्धि जानीहि । यथा इदं पातालं रसातलम् । जालं मत्स्यबन्धनं गवाक्षश्च । मलं पापम् । खलं मर्दनस्थानं व्रीहीणाम् । कपालं मस्तकास्थि खण्डं च । शैवालं जलसम्भवम् । शीलं विनयः[य] । नालं पद्मादीनाम् । चीरं जीर्णवस्त्रम् । चीवरं भिक्षाप्रावरणम् । वियदाकाशम् ।मुण्डनितम्बक्षपगुल्मसान्वङ्कवंशपूगशङ्खरथाश्च पुंसि स्युः ।जघनाम्बरफलमूलाङ्गानि तु विमुच्य ॥ ३८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
एते शब्दाः पुंस्युक्ताः । अयं दर्पणः आदर्शः । मृदङ्गो मुरजः । जठरः कुक्षिः । कुन्तः प्रासः । कुतपः शस्त्रं कालविशेषश्च । धूमो वह्निसम्भवः । एते पुंसि भवन्ति । अयं व्रातः सङ्घः । हृदः सरः । दण्ड आज्ञा लकुटश्च । अङ्कुशः शृणिः । कटाक्षः अपाङ्गदृष्टिः । सङ्ग्रामो युद्धम् । विटपो लतागुल्मः ।पामा स्त्रियां निगदिता पुंसि वेमा कुणपकूर्चौ च ।कन्दरयूथप्रोथाश्च वंशरेणुध्वजाश्चैव ॥ ७३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
लशुनं दीर्घपत्रश्च पिच्छगन्धो महौषधः ।वेणौ तु वंशकर्मारौ मृत्युपुष्पस्तृणध्वजः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तारुण्यं यौवनं चान्त्यो वार्द्धीनः स्थविरो मतः ।वंशोऽन्वयोऽन्ववायः स्यादाम्नायः संततिः कुलम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धत्तूरः कनकः प्रोक्तः केतकः क्रकचच्छदः ।कपित्थस्तु दधिफलो वेणुर्वंशस्तृणध्वजः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अन्ववायः कुलं गोत्रं संतानो जननं तथा ।अन्वयोऽभिजनश्चापि वंशो नार्यां वधूर्वशा ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिवावयवकोटीशवंशोड्डीशवृषाः कुशः ।पुरेडाशवरासी च निर्यूहर्षी घृणिध्वनी ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि ।सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिवलिस्तूदरे रेखा नाभिः स्यात्तुन्दकूपिका ।अङ्कस्तु क्रोड उत्सङ्गः पृष्ठं वंशस्त्रिकं तथा ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशादिकं तु सुषिरमानद्धं मुरजादिकम् ।विपञ्ची वल्लकी वीणा मुरलीवंशवेणवः ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरिः सौरिः हृषीकेशः शौरिः सोमः स्वभूः स्थिरः ।पुनर्वसुः शतावर्तः शद्रुर्वंशः सुयामुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विचारणा तु मीमांसा सर्गस्तु प्रतिसर्गकः ।तथा वंशश्च वंशानुवंशचरितसंज्ञकम् ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गोत्रं वंशोऽन्ववायश्च सन्तानोऽभिजनः कुलम् ।जननमन्वयश्चापि सन्ततिश्चापि कथ्यते ॥ ७८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वंशो वेणुश्च कर्मारः शतपर्वा च मश्करः ।तृणध्वजोऽपि त्वक्सारस्त्वचिसारश्च तेजनः ॥ २०६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवफलश्च नामानि वंशस्य कथयन्ति वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 फ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इक्षुवंशतृणेत्यादिः पर्वयोनिज उच्यते ।सल्लकी वटवृक्षादिः स्कन्धजेषु विभाज्यताम् ॥ २१६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च ।वंशानुचरितञ्चेति पुराणं पञ्चलक्षणम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उच्चटाख्ये त्वम्ब्लपत्रे क्वचित् केचित् प्रचक्षते ।वंशो वेणुर्यवफलो रम्भ-त्वकसार-तेजनाः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 त्वक (syllable split)
genderपुंmasc.
वंशाभिजननसन्ताना अन्ववायोऽन्वयः कुलम् ।सन्ततिर्जननं गोत्रं नवैते वंशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्वक्सारस्तेजनो वंशस्त्वचिसारस्तृणध्वजः ।मृत्युपुष्पो यवफलो वेणुः कर्मारमस्करौ ॥ ६५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तस्मिन्मधुतृणं भेदा वंशकान्तारपुण्ड्रकाः ।मत्कुटः सूक्ष्मपत्रः स्याद्दीर्घलोहितयष्टिका ॥ ६६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशो गृहोर्ध्वके काष्ठे स्त्रीगृहं तु महीभृताम् ।अन्तःपुरं तु शुद्धान्तावरोधाववरोधनम् ॥ ८६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निःसाणपटहमड्डुकदुन्दुभयः पणवझर्झरमृदङ्गाः ।दर्दरवंशोड्डावुजडिण्डिमकिरिकिट्टशङ्खघर्घरकाः ॥ ९४१ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
स्याच्छरीरास्थि कङ्कालः पृष्ठास्थि स्त्री कशेरुका ।वंशः पृष्ठप्रधानास्थि पार्श्वास्थिनि तु पार्शुका ॥ ११२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्ववायोऽन्वयो वंशः संतानोऽभिजनः कुलम् ।गोत्रं च संततिर्जात्यः कुलीनश्च महाकुलः ॥ ११६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रूपकाणि दशैतानि वंशो वंश्यथ खुङ्कणी ।किंनरी काण्डवीणा च कुवीणा सारिका च सा ॥ १८१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परारुः कारवेल्लोऽसौ गोडुम्बा राजचिर्भटः ।मृत्युबीजस्तु वंशः स्यात्केतकः क्रकचच्छदः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्ररोहश्चाथ वंशः स्याद्योंऽकुरः पर्वसूत्थितः ।परुः पर्व पुमान् ग्रंथिर्निर्यासः खपुरो लशः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कटुभंगं शृंगिबेरमार्द्रमार्द्रकमस्त्रियौ ।वेणौ तु वंशकर्मारौ मृत्युपुष्पस्तृणध्वजः ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खड्गपत्रोऽप्यथानिक्षुर्वायसालीक्षुपालिका ।इक्षुभेदास्तु कान्तारवंशपुंड्रादयो नरि ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पितरस्तु पितुर्वंश्या मातुर्मातामहाः कुले ।अन्ववायोऽन्वयो वंशः सन्तानो जननं कुलम् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वंशस्तु पृष्ठमध्यास्थि(मूलभागोऽस्य तु त्रिकम् ) ।मूत्राशयो वस्तिरक्ली नाभिर्नाभी प्रतारिका ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अतिमात्रेऽप्यतिवेलं कायेऽप्युत्सेध इष्यते सद्भिः ।पृष्ठास्थन्यपि वंशः कदली करिवैजयन्त्यां च ॥ ८०३ ॥
आर्या
meaningsपृष्ठास्थि
वंशः संघे कुले वेणौ वाद्यभाण्डे विशेषतः ।नासाविवरदेशे च पृष्ठमध्यास्थि च स्मृतम् ॥
अनुष्टुप्
वंशः पृष्ठास्थ्नि गेहोर्ध्वकाष्ठे वेणौ गणे कुले ।नासोर्ध्वास्थ्नीक्षुभेदे च वंशवाद्ये तु सा स्त्रियाम् ॥ ११८३ ॥
अनुष्टुप्
पांशुर्धूलिषु शय्यासु चिरसञ्चितगोमये ।पशुर्मृगादौ प्रमथे देवे च प्राणिमात्रके ॥पशुसन्दर्शनेऽपि स्यादव्ययं पश्वेति स्मृतम् ।पशो ना बन्धने शस्त्रे छात्राद्यन्तश्च निन्दिते ॥कर्णान्तः शोभनार्थे च केशान्तः संहतार्थके ।पेशी स्त्री मांसपिण्ड्याञ्च मांसीखड्गपिधानयोः ॥अण्डभेदे नदीभेदे पिशाचीराक्षसीभिदोः ।वंशः कुले च पृष्ठांशे वर्गतेजनयोरपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 श्वे (wrong syllable)
चिह्नमेहनयोर्लिङ्गं वेषे बुद्ध्यादिसंगतौ ।वंशः पृष्ठास्थ्नि नासोर्ध्वास्थ्नीक्षुभेदे कुले गणे ॥ १९९२ ॥
अनुष्टुप्
वेणौ वेश्मौर्ध्वकाष्ठे च खड्गांशे वाद्यभेदके ।व्रजा गोष्ठाध्वनिवहा गोश्वासे वाहने वहः ॥ १९९३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भोजने लेपने लेपो लोकः स्याद्विष्टपे जने ।वंशः पृष्ठास्थ्नि गेहोर्ध्वकाष्ठे वेणौ गणे कुले ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
नासोर्ध्वास्थ्नीक्षुभेदे च वहिरुक्ष्णि हयेऽनले ।वलो धान्येऽसुरे काके गवां श्वासेऽनिले वहः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वंश as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वेणु[27] वेणुर्नृपान्तरे वंशे रेणुः स्वल्पे रजस्यपि । कीर्णं छन्ने परिक्षिप्ते शीर्णे तनुविशीर्णयोः ॥ Dharaṇikośa 14.1.5
- धरणिकोश कम्बिजम्बुः सुमेरुनद्यां स्याद्द्वीपद्रुमविशेषयोः । कम्बिर्मुखे च वंशे स्यात्खजायां च प्रकीर्तिता ॥ Dharaṇikośa 22.2.3
- कोषकल्पतरु क्ष्वेडवक्रे स्त्रियां वीरनिनादवाद्य- भिद्वंशशल्येषु नपुंसके तु । स्याद्घोषपुष्प्यामपि लोहितार्क- फलेऽप्यथाण्डं पतगादिपेश्याम् ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.12.72
- कोषकल्पतरु वेणुव्यूतौ स्त्री च निषङ्गके त्रिषु भवेत्तूणोऽथ नील्यां स्त्रियां वाणी तु श्रुतिभारतीद्वयगता फाणिस्तु खर्वे गुडे । ऊर्म्यर्चिः किरणेषु पुंसि च घृणिः स्थाणुः पुमाञ्शंकरे न स्त्री स ध्रुवकीलयोरथ नृपे वंशे च वेणुः पुमान् ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.16
- कोषकल्पतरु संततिविपत्तिरापत्तिरिहापदि द्वे । स्तो यातनायामथ संततिः स्त्री । वंशे सुतादौ च परंपरायां स्यात्संमतिः स्वीकृतिवाञ्छयोश्च ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.33
- कोषकल्पतरु अभिजनअन्तर्हितौ चाथ वधे मृधे स्या- दायोधनं मध्यवहावलग्नम् । लग्नेऽन्यवच्चाभिजनस्तु वंशे कुलध्वजे ख्यातिजनुर्भुवोश्च ॥ ४ ॥ Koṣakalpataru 6.21.4
- कोषकल्पतरु सुपर्वन्भवेत्परिज्वा क्रतुकर्मविज्ञे [तथा] परीचारकयाज्ञिके च । देवे सुपर्वा विशिखे च वंशे धूमे च पर्वण्यथ केसरी स्यात् ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.37
- कोषकल्पतरु रम्भवंशे तथा वांशिकदण्डके च स्त्रियां कदल्यां त्रिदिवाङ्गनासु । सभाऽक्षवत्यां सभिके च गोष्ठ्यां गेहेऽथ शोभा द्युतिकाङ्क्षयोश्च ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.24.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप छन्दस्वृक्षपत्रेऽप्यथच्छन्दो वंशेऽभिप्रायवाञ्छयोः । ज्वरस्तु व्याधिमात्रे च हरकोपसमुद्भवे ॥ ५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.52
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुलभार्यायां स्त्री नपि त्वे(न?त)दृषीणां जलतर्पणे । कुलं वंशे सजातीयगणे च स्यान्निकेतने ॥ २२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.226
- नानार्थार्णवसंक्षेप वेणुकावाद्यभेदे वंशसंज्ञे मर्त्यजात्यन्तरे पुनः । द्वे निषादीक्षत्त्रियजे वेजनस्तु पुमानयम् ॥ १७४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1744
- नानार्थार्णवसंक्षेप सुषिरवाद्यभेदे च वंशादौ सुषियुक्ते तु भेद्यवत् । स्याद्विद्रुमलतायां तु सुषिरा स्त्री नटे तु ना ॥ १९६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1967
- परमानन्दीयनाममाला आम्नायविरञ्चे वासुदेवेऽथाशयोऽभिप्राय आश्रये । आम्नाय आगमे वंशेऽप्यानर्तः समरे जने ॥ ३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.36
- शिवकोष वेणुबाणा द्वयोर्नीलटिण्ट्यां बाण इत्कटके पुमान् । वेणुरिक्षौ च वंशे च शोणः टिण्टो हविर्भुजि ॥ १५६ ॥ Śivakoṣa 11.1.156
- शिवकोष त्वक्सारत्वक्पत्री हिङ्गुपत्र्यां च त्वक्पत्रं तु गुडत्वचि । त्वक्सारस्तु शणे वंशे तुवर्यन्नमृदोर्भिदि ॥ ४०१ ॥ Śivakoṣa 22.3.401
- शारदीयाख्यनाममाला हरिश्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे चन्द्रेभे कविराजवाजिवहने वंशे यमे पारदे । नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८ ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.128
- शब्दरत्नावली कार्मुककामुकोऽशोकवृक्षे च कामनेऽप्यतिमुक्तके । कार्मुकं स्यात्तु चापे ना वंशे कर्मक्षमेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.48
- शब्दरत्नावली कमठअम्बष्ठा यूथिका केशी पाठाम्ललीनिकासु च । कमठः कच्छपे वंशे क्लीबं भाण्डविशेषके ॥ कनिष्टाङ्गुलिभेदेऽतियुवात्यल्पानुजेषु ना । जरठः कठिने पाण्डौ जीर्णे तु वाच्यलिङ्गकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.10
- शब्दरत्नावली वेणुवेणुनृपान्तरे वंशे वाद्यभेदेऽपि पुंस्ययम् । शाणो माषचतुष्के स्यान्निकषे लोहवस्तुनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.18
- शब्दरत्नावली जननजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
- शब्दरत्नावली सुपर्वन्सदादानो गन्धहस्तिन्यैरावतगणेशयोः । सम्बदनं वशीकारे क्लीबमालोचनेऽपि च ॥ समादानं समीचीनग्रहे बौद्धाह्णिकेऽपि च । सम्वाहनन्तु भारादिवाहने चाङ्गमर्दने ॥ समापनं परिच्छेदप्रमापनसमाप्तिषु । सनातनो हरे विष्णौ नित्यपित्रतिथिष्वपि ॥ सनातनी भवान्यान्तु वाण्यब्धिसुतयोः स्त्रियाम् । स्तनयित्नुर्जलधरे विद्युति स्तनिते स्त्रियाम् ॥ सरोजिनी तु कमलाकरपङ्कजयोः स्त्रियाम् । समापन्नं वधे क्लिष्टे समाप्तप्राप्तयोरपि ॥ संयमनं व्रते बन्धे यमपूर्यामपि स्त्रियाम् । भवेत्सारसनं काञ्च्यामुरस्तेन तनुत्रिणाम्(?) ॥ सामयोनिर्ग्रजब्रह्मसामोत्थेषु भवेत्पुमान् । सुदर्शनो विष्णुचक्रे जम्बूवृक्षे सुरलाये ॥ क्लीबं महेन्द्रनगरे प्रज्ञौषधिभिदोः स्त्रियाम् । सुयामुनोऽच्युते मेघे प्रासादवत्सराजयोः ॥ सुकर्मा योगभेदे स्यात्सत्कर्मविधिकर्मणोः । सुधन्वा वीरभेदे स्याद्धानुष्के विश्वकर्मणि ॥ सुपर्वा पुंसि वंशे तु धूमपर्वामरेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.127
- शब्दरत्नावली रम्भदम्भः स्यात्कैतवे कल्के साटोपाहङ्कृतावपि । दृन्भूश्चवज्रचक्राहिमुख्यभूतिषु च स्त्रियाम् ॥ नाभिर्ना चक्रमध्ये च क्षत्रिये मुख्यभूपतौ । द्वयोः प्राण्यङ्गमध्ये तु स्त्रियां कस्तूरिकामदे ॥ निभो व्याजे तु पुंलिङ्गः प्रकाशे सदृशे त्रिषु । रम्भः कपौ च वंशे ना कदल्यप्सरसोः स्त्रियाम् ॥ विभुर्वृद्धे प्रभौ राज्ञि ब्रह्मशङ्करयोः पुमान् । शम्भुर्महेश्वरे सिद्धे सुगते परमेष्ठिने ॥ शुभं क्षेमे शुभोयोगे शुभा कान्तीच्छयोः स्त्रियाम् । सभाद्यूते मन्दिरे च गोष्ट्यां सामाजिके स्त्रियाम् ॥ स्वभूर्विष्णौ विधौ पुंसि स्तम्भः स्थूनाजडत्वयोः । Śabdaratnāvalī 7.24.7
- शब्दरत्नावली कर्मारकच्छुरा स्त्री शूकशिम्ब्यां शटीदुष्पर्शयोरपि । कवरी स्त्री भवान्यां ना धक्षः पापौषधीषु च (?) ॥ कर्मारः पुंसि वंशे स्याज्जातिभेदेऽपि कीर्त्तितः । कर्करो दर्पणे स्त्री तु मृद्भाण्डे कठिने त्रिषु ॥ कडारः पिङ्गले भृत्ये दानमानविधावपि । कलत्रं नृपातदुर्गस्थानेऽपि श्रौणिभार्ययोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.61
- त्रिकाण्डशेष कीचकपुनर्नवाकारवेल्लपर्णासेषु कठिल्लकः । कृकवाकुर्मयूरेऽपि वंशे दैत्ये च कीचकः ॥ १६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.16
- त्रिकाण्डशेष वेणुछागेऽपि लम्बकर्णः स्याद्वेणुर्वंशे नृपान्तरे । वाणा झिण्ट्यां शरे वाणो वृष्णिर्यादवमेषयोः ॥ १३८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.138
- त्रिकाण्डशेष सुपर्वन्सीमाऽधाटे स्थितौ क्षेत्रे स्वामी भर्तरि षण्मुखे । धूमवंशशरामर्त्याः सुपर्वाणः प्रकीर्तिताः ॥ २७२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.272