ध्रुवा
dhruvāस्त्री · fem.In 13 kośas: 22 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.
ध्रुवा तु सर्वसंज्ञार्थं यस्यामाज्यं निधीयते ।योऽभिमन्त्र्य निहन्येत स स्यात्पशुरुपाकृतः ॥ ८२९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विदारिगन्धांशुमती सालपर्णी स्थिरा ध्रुवा ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ध्रुवोपभृज्जुहूर्ना तु स्रुवो भेदाः स्रुचः स्त्रियः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
होमधूमस्तु निगणो हवनी होमकुण्डकम् ।कालीमसी ध्रुवा धूम्रा लोहिता च स्फुलिङ्गिनी ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ध्रुवा सा यज्ञकर्मार्थं यस्यामाज्यं निधीयते ।अमिक्षा तु स्मृतामीक्षा क्षीरेण समितं दधि ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विदारिगन्धा सुमतिर्दीर्घपत्री गुहा ध्रुवा ।कुमुदा पिच्छिरा सौभ्या नद्याम्रस्तूपदंशकः ॥ ४५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लता गीतिस्रुचो भेदे ध्रुवाविटः प्रजाविशोः ।घटीभबन्धयोर्वारी दुन्दुभावक्षविन्दुषु ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सौमी स्यात्सोमदेवत्या सौम्या सोमीयमन्यवत् ।चन्द्रातपश्चन्द्रगोली चन्द्रिका कौमुदी तथा ।ज्योत्स्ना च षोडशोऽस्यांशः कलाऽसौ षोडशी ध्रुवा ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्लुतमाना प्लाविता स्यान्नमितो नमितस्वरः ।ध्रुवाद्यो द्वयो गीति भघः(?)पाटो वाद्योद्भवो ध्वनिः ॥ १५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विदारिगन्धांशुमती त्रिपर्ण्यतिगुहा स्थिरा ।अंशुपर्णी पीतनी च तन्त्रीः सैव ध्रुवाभिधा ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपभृत्स्याद्ध्रुवा तु स्याज्जुह्वाज्याप्यायिका हि या ।सा भवेत्स्वयमातृण्णा स्वयमन्तर्बिला शिला ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कुसुम्भेऽग्निशिख-महारजने कमलोत्तरम् ।शालपर्ण्यां दीर्घमूला त्रिपर्णी पीतनी ध्रुवा ॥ २७३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ग्नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मिन्यनिण्यणयस्त्रयुक्ता विंशत्याद्याः स्त्रियां पुनः ।नरादन्यत्र विट्शब्दो लतागीतिभिदि ध्रुवा ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ध्रुवा स्यात् सर्वसंज्ञार्थं यस्यां घृतं निधीयते ।हन्येत योऽभिमन्त्र्यात्र स स्यात् पशुरुपाकृतः ॥ १३८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 घृ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
भूमिर्भूमी रसानन्ता धरणिर्धरणी धरा ।क्षौणिः क्षौणी क्षितिः क्षोणिः क्षोणी विश्वम्भरा ध्रुवा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शालपर्णी सालपर्णी स्थिरा चांशुमती ध्रुवा ।गन्धा विदारी शालानी शालिका च विदारिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तद्विशेषाः शरावाग्राः स्त्रीजुहूरुपभृत् ध्रुवा ।यज्ञवस्तुनि पात्रीरः चमसं सोमपात्रके ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जम्बूटनीलजम्बूटौ सल्लकी सुखिनी ध्रुवा ।हस्तिप्रिया ह्लादिनी च सुरभिः कुञ्जराशनः ॥ ५११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पात्राणि स्युः स्रुवो यज्ञे स्रुग्जुहूरुपभृद्ध्रुवा ।शम्याग्निहोत्रहवनी दृषच्छूर्पमुलूखलम्कपालमुसलौ कृष्णाजिनं स्फ्य उपला स्त्रियाम् ॥ ११७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सल्लक्यां सुरभिर्हस्तिप्रिया हस्त्यशना ध्रुवा ।वैजयन्त्यां तु तर्कारी नादेयी च जयन्त्यपि ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विपघ्न्यां भञ्जिका भाञ्जी विष्ठा ब्राह्मणयष्टिका ।ब्रह्मदण्डी च पद्मा च सारपर्ण्यां स्थिरा ध्रुवा ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हवनी स्रुक् स्रुचो भेदाः स्युर्जुहूरुपभृद्ध्रुवा ।अथाग्निहोत्रहवणी श्रपण्याघारणः स्रुवः ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मूर्वासु चान्त्ये * सुनिश्चितोहेस्थिरे तथा शाश्वतिकेऽन्यलिङ्गः ।स्रुवा तु मूर्वागजभ[76b]क्ष्ययोः स्या-त्स्रुगन्तरे पुंसि भवेत्स्त्रियां च ॥ ९४ ॥
metre not recognised
meaningsमूर्वा
doubtful
तर्कनिश्चितयोः क्लीबं नित्यनिश्चलयोस्त्रिषु ।स्त्रियान्तु शालपर्ण्यां स्यात्तथा साध्वी स्त्रियामपि ॥गीतभेदे च स्रुग्भेदे त्रिलिङ्ग्यामाह माधवः ।नवस्त्रिषु नूतने स्यात्स्तुतिमात्रे पुमानयम् ॥नीवी परिपणे स्त्री तु स्त्रीकट्यंशुकबन्धने ।पक्वं विनाशाभिमुखे तथा परिणते त्रिषु ॥प्लवो ना विहगे भेके निषादे भेलके कपौ ।शलके प्रेरणे शत्रौ श्वपचे प्लवनेऽपि च ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 षु (wrong syllable)
doubtful