रसाला
rasālāस्त्री · fem.In 12 kośas: 19 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderस्त्रीfem.
राजदन्तौ श्रेणिकौ द्वावधश्चोपरितः स्थितौ ।स्त्रियां क्लीबे च रसना रसाला रसना रसा ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मार्जिता सा रसाला स्याच्छिखरिण्यथ गोरसः ।सरसं निर्जलं घोलं मथितं रसवर्जितम् ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रसालाख्याऽमरा मृद्वी गोस्तनी च हिमोत्तरा ।फलाभद्रा च कपिला मधुवल्ली मधूल्यपि ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मेला माला मेखला स्याद्रसाला लालया समा ।सुवर्चला सिध्मलाऽपि हेलया सर्वला समा ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मधुयोनिश्चारुफला मृद्वीका गोस्तनी च सा ।काश्मीरजा हारहूरा रसाला कपिलापि च ॥ ४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
रसाला स्याच्छिखरिणी रोमाली मार्जितापि सा ।गुडाम्लिकादिसंयुक्तं पानकं सलिलादिकम् ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मधुधूलिविकारे च मत्स्यण्डी फाणितं तथा ।मार्जिता तु रसालायां शिखरिण्यपि निगद्यते ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 शिख (syllable split)
genderस्त्रीfem.
उपला मेखला शाला खट्वा [कला?] दिशा शिवा ।रसाला सिध्मला शेषा स्नसा मूषा सुवर्चला ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
दधिक्षीरादिसम्मिश्रतैलपक्वादिके स्मृता ।रसाला मज्जिका चाथ निष्ठानं तेमने मतम् ॥ ४६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रसालाह्वा शिखरिणी पयस्यं दधि द्रप्सकम् ।दुग्धं पयः क्षीरसञ्ज्ञं क्वथिका तक्रमण्डिका ॥ २७३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 धि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शिखरिणी रसाला च मर्जिता मार्जिता तथा ॥ ६०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
जिह्वा रसज्ञा रसना रसाला रशना तथा ।सुधास्रवा च रसिका रसाङ्का प्रतिजिह्विका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गुडो गुलः स्वादुखण्डोऽस्त्रियां गण्डोल इत्यपि ।मृष्टे दध्नि शिखरिणी रसाला मार्जितेत्यपि ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 ध्नि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अब्धिद्रोणीरसाला श्रुतिविरतिगुहाशुक्तिमुक्तावडभ्यः ।आदौ भूम्निस्थलीज्यानियतितरलिकावेदिभित्तिश्रुचोपि ।वल्यवल्लीविदारीत्रुटिधमनिशिखामल्लिकायूषिकात्वक् ।दृष्टिजिह्वाऽटवीद्राः सनिविकृतिकणादेहलीमृत्तिकाश्च ॥
स्रग्धराmetre not read in every line
द्रोणीस्त्रीरसालास्त्रीश्रुतिस्त्रीविरतिस्त्रीगुहास्त्रीशुक्तिस्त्रीमुक्तास्त्रीवडभीस्त्रीस्थलीस्त्रीज्यास्त्रीनियतिस्त्रीतरलिकास्त्रीवेदिस्त्रीभित्तिस्त्रीश्रुच्स्त्रीवलीस्त्रीवल्लीस्त्रीविदारीस्त्रीत्रुटिस्त्रीधमनिस्त्रीशिखास्त्रीमल्लिकास्त्रीयूषिकास्त्रीत्वच्स्त्रीदृष्टिस्त्रीजिह्वास्त्रीअटवीस्त्रीविकृतिस्त्रीकणास्त्रीदेहलीस्त्रीमृत्तिकास्त्री
genderस्त्रीfem.
मत्सण्डी खण्डतो योज्या शर्करा सर्करापि च ।शिखरण्यां रसाला स्याद् रसिता मार्जितायुता ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सजीरकं रसाला सा मार्जिता शिखरिण्यपि ॥ १४४४ ॥
genderस्त्रीfem.
श्लक्ष्णे पटे ललनया मृदुपाणियुक्त(घृष्टा?)कर्पूरधूलिसुरभीकृतभाण्डसंस्था ।एषा वृकोदरकृता सुरसा रसालायासा(स्वा?)दिता भगवता मधुसूदनेन ॥ १४४६ ॥
वसन्ततिलका
genderस्त्रीfem.
परिस्रुता रसालेरा बलभद्रप्रिया रसा ।मैरेयकश्यमद्यानि मार्द्बीकं कापिशायनम् ॥ १५५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रि तु स्यात् तद्वति स्त्री तु रसाला पानकान्तरे ।अपक्वतक्रं सव्योषचतुर्जातगुडार्द्रकम् ॥ १४९० ॥
अनुष्टुप्
meaningsपानकान्तर
रसाला as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु रसिकाकाञ्चीरसालारसनासु सद्भिः कोषप्रवीणै रसिकोपदिष्टा । स्यात्कर्णिका कर्णविभूषणेभ- शुण्डाग्रपाथोरुहबीजकोशे ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 6.1.10
- कोषकल्पतरु शिखरिणीशिखरिण्युक्ता वृत्तविशेषे रोमावल्यामुत्तमनार्याम् । [285b]तद्वन्मल्लीनामनि वल्ल्यां भवति रसालानामनि तादृक् ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.15.67
- कोषकल्पतरु विधुरपुमाननग्नौ विधुरोऽन्तिमे तु विश्लेषणे स्याद्विकलेऽन्यवच्च । स्त्रियां रसालार्थ[क]एष दिष्टो रसे विषे स्यान्मधुरो नृलिङ्गः ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.15
- नानार्थार्णवसंक्षेप मार्जितादक्षमातरि विज्ञेया स्त्रीलिङ्गा मारिषा बुधै । मार्जिता तु रसालायां स्त्री तस्या लक्षणं विदुः ॥ १४०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1403
- शब्दरत्नावली विधुराविदुरो नागरे धीरे तथा पाण्डवमन्त्रिणि । विधुरा तु रसालायां विश्लेषे विकले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.100