मुसल
musalaपुं · masc.In 12 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
कटः किलिञ्जो मुसलोऽयोग्रं कण्डोलकः पिटम् ॥ १०१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंक्लीm. n.
मूषलो मुषलश्चैव मुसलो मूसल(लाः?) समाः ।द्रुघणो द्रुघनस्तुल्यौ कुद्दालं(लः?) स्यात् कुदालवत् ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पाशोङ्कुशो भिन्दिपालः कणपः पट्टिशस्ततः ।भुशुण्डी शङ्खमुसलस्तरुगोफणपत्रणाः ॥ ३२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रणीतमुपसम्पन्नं प्रशस्तं च सुसंस्कृतम् ।धान्ये बृहति संपन्नमयोग्रं मुसलोऽस्त्रियाम् ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कपालशैलकवलप्रवालानां चलस्य च ।शवलोत्पलयोः शीलोपलयोर्मुसलस्य च ॥ १८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
ईतिः स्त्रियां धान्यविघ्ने धान्यसंघे तु सास्यकम् ।वाटभङ्गस्तु शस्यानां नखेन ग्रहणं भवेत् ।प्रस्फोटनं तु पवन[129b]मवघातस्तु कण्डनम् ।अयोग्रं मुसलं न स्त्री मुशलं मुषलं… ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
गरलं मुसलं सालं तथा गाण्डीव-गाण्डिवौ ।पूर्व *** प्रग्रीवपार्श्वः पारशवोऽपि च ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
धान्योच्चयः खललको राशिर्निस्तुषधान्यकः ।अयोग्रं मुसलः शूर्पः प्रस्फोटनमुलूखलम् ॥ २६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुशलो मुषलश्चैव प्रसिद्धो मुसलोऽपि वै ।आयोग्रं चाप्ययोनिः स्तुः नामापि मुसलस्य च ॥ १७४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अयोग्रं कण्डली दण्डो मुषलं मुसलन्तथा ।स्यात् कण्डनी कण्डणकी उलूखलमुदूखलम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अस्त्री तु मुसलोऽयोग्रमुदूखलमुलूखलम् ।तुषस्तु त्वचि धान्यानामवघातस्तु खण्डनम् ॥ ८९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पात्राणि स्युः स्रुवो यज्ञे स्रुग्जुहूरुपभृद्ध्रुवा ।शम्याग्निहोत्रहवनी दृषच्छूर्पमुलूखलम्कपालमुसलौ कृष्णाजिनं स्फ्य उपला स्त्रियाम् ॥ ११७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मुसलस्त्वायसो देवदण्डो रत्निप्रमाणकः ।प्रत्याकारः परीवारः कोशोऽथास्त्रस्य शेखरः ॥ १३४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रस्फोटनं शूर्पमस्त्री न स्त्री तितउ चालनी ।अयोनिर्मुसलोऽस्त्री स्यादुदूखलमुलूखलम् ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मुसलं स्यादयोग्रं तु मुसली गृहगोधिका ।मुसली तालमूली स्यान्मुसली चाखुपर्णिका ॥
अनुष्टुप्
अयोग्रे दण्डमात्रेऽपि तालमूल्यां तु योषिति ।गृहगोधामाषपर्ण्योर्निचुलो हिज्जलद्रुमे ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
अवधातोपकरणदण्डे स्त्री तु मुसल्यसौ ।गृहगोधासमाख्ये स्याज्जन्तौ कुस्तुम्बुरुण्यपि ॥ १४२७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअवधातोपकरणदण्ड
मुसल as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु गोकीलस्यात्कामलो निर्जलदेशवाची । कम्रेऽपि भेद्ये कुसुमाकरे ना । रम्ये च दक्षे त्रिषु पेशलः स्या- द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.28.33
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षत्तृकषुस्तु ना करीषाग्नौ स्त्री कुल्यातुषकोष्ठयोः । क्षत्ता ना सारथौ द्वाःस्थे दूते मुसलरुद्रयोः ॥ १७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.171
- नानार्थार्णवसंक्षेप गोकीलगोपीथो गोनिपाने च तीर्थे कालान्तरेऽपि च । गोकीलो मुसले सीरे गोविन्दस्त्वपि शार्ङ्गिणि ॥ ८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.82
- नानार्थार्णवसंक्षेप अवहननमुसले चावघाते चाप्यथावतरणध्वनिः । अवतीर्णौ च भूतादिग्रहे निवसनाञ्चले ॥ ३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.3