कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

काञ्चनी

kāñcanīस्त्री · fem.

In 16 kośas: 16 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.94 · p. 20
हरिद्रा काञ्चनी पीता निशाख्या वरवर्णिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.69
निशाख्या काञ्चनी पीता हरिद्रा वरवर्णिनी ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.250 · p. 88
गौर्यां हरिद्रा रात्र्याख्या हेमघ्नी काञ्चनी वरा ।रोचनी रञ्चनी पीता पिञ्जा पिण्डमनः शिला ॥ २५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.390 · p. 63
दीपकर्पूरजोपि स्यात्स च कर्पूरनामकः ।पीता तु गौतमी गव्या वन्दनीया च काञ्चनी ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.267 · p. 278
भृङ्गप्रिया भद्रलता भूमिमण्डलभूषणा ।सुगन्धा गणिकारी तु काञ्चनी गन्धपुष्प्यपि ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.11 · p. 176
स्वर्णक्षीरी काञ्चनी स्यात्पीतदुग्धा हिमावती ॥ ११ ॥
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.97 · p. 183
विश्वेष्टा हरिता पीता पीतनी काञ्चनी तथा ।वेश्या पि[60a]ण्डा भद्रलता वर्णिनी वरवर्णिनी ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.41 · p. 187
छर्द्दन्योष्ठफला गाह्ला काञ्चनी तिन्तिडी च सा ।कटिल्लकः कारवेल्लो नासासंवेदनः कटुः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.213 · p. 118
हरिद्रायां वर्णवती काञ्चनी वरवर्णिनी ।निशाख्या रजनिर्गौरी पीतिका मेहघातिनी ॥ २१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.460 · p. 84
पृथ्वी कबरिका चाथ निशाख्या काञ्चनी तथा ।पीता हरिद्रा चाथ स्यादक्षीबं वशिरं तथा ॥ ४६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.46 · p. 4
वाराङ्गना वसुरता गणिका सर्व्ववल्लभा ।लोभिनी काञ्चनी वेश्या हौडिकी म्लेच्छगायिका ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.627 · p. 81
हरिद्रा वरवर्णिनी निशा पीता च काञ्चनी ॥ ६२७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.84 · p. 143
हरिद्रा काञ्चनी पीता निशाख्या पीतवालुका ।हेमनाशा भङ्गवासा घर्षिणी वरवणिनी ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पर्वताध्यायः Śabdaratnākara 2.2.419 · p. 56
पित्तलं कपिलोहं स्याद्राजरीतिर्महेश्वरी ।काञ्चनी कपिला राष्ट्री ब्राह्मणी चारमस्त्रियाम् ॥ ४१९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शैलाध्यायः Vaijayantī 3.2.27 · p. 43
काञ्चनी कपिला राज्ञी ब्राह्मण कपिलोहकम् ।मीलिकायां तु सरटी निष्ठुरं दारुकण्टकम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ह्म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.211 · p. 62
गौर्यां हरिद्रा रात्र्याख्या हेमघ्नी काञ्चनी परा ।रोचनी रञ्जनी पीता पिञ्जा पिण्डा मनः शिला ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नश्लोकः Dharaṇikośa 19.3.23 · p. 129
काञ्चनं कनके प्रोक्तं चम्पके नागकेशरे ।धूस्तूरे काञ्चनं प्राहुर्हरिता काञ्चनी स्मृता ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.432 · p. 84
हेम्न्यब्जकेसरे ना तु धुर्धूरे नागकेसरे ।उदुम्बरे च रभसो हरिद्रायां तु काञ्चनी ॥ ४३२ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.433 · p. 84
ब्रह्मरीतिसमाख्ये च लोहभेदेऽस्त्रियामथ ।विषप्रभेदे काकोलः पुन्नपुंसकयोः स्मृतः ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र नत्रिः Śivakoṣa 16.1.249 · p. 23
उदुम्बरे च धत्तूरे हरिद्रायां तु काञ्चनी ।क्लीबेऽब्जकेसरे हेम्नि क्लीतनं क्षौद्रसाह्वये ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.43 · p. 236
धुस्तूरे डुम्बुरे पुंसि हरिद्रायान्तु काञ्चनी ।काञ्चनं शातकुम्भे च स्यात्पद्मकेशरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द्म (wrong syllable)
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2073 · p. 251
काञ्चनं हेम्नि वृक्षे तु काञ्चनः काञ्चनी निशा ।क्वाथे कुथे कषायोऽस्त्री निर्यासे सौरभे रसे ॥ २०७३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनिशा
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.235 · p. 172
काञ्चनं तु हेम्नि नागकेशरे काञ्चनी निशा ।धातुवादरते कांस्यकारे कारन्धमी नरि ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
meaningsनिशा

काञ्चनी as a meaning in nānārtha verses

  • शब्दरत्नावली कर्णऊर्णा स्यादन्तरावर्ते भ्रुसोर्मेषादिलोमनि । कर्णः स्यात्तु पृथापुत्रे श्रवणे काञ्चनी(?) त्रिषु(?) ॥ क्षण पर्वण्युत्सवे च कालमानेऽपि न द्वयोः । कणा तु जीवके चाल्पपिप्पलीमक्षिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.4