कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कुण्ठ

kuṇṭhaवि · adj.

In 11 kośas: 12 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.353 · p. 18
मन्दः क्रियासु कुण्ठः स्यात्क्रियावान्कर्मसूद्यतः ॥ ३५३ ॥
अनुष्टुप्
कुण्ठपुंक्रियावत्पुंकर्मसूद्यतपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.17
जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्यात्कुण्ठो मन्दः क्रियासु यः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
जाल्मविअसमीक्ष्यकारिन्विकुण्ठवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.382 · p. 45
वेश्यापतिर्भुजङ्गः स्याद्विटः पल्लवकः स्मृतः ।विहस्तो व्याकुलः प्रोक्तः कुण्ठो मन्दः क्रियासु यः ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्
वेश्यापतिपुंभुजङ्गपुंविटपुंपल्लवकपुंविहस्तविव्याकुलविकुण्ठवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.28 · p. 217
तीक्ष्णोपायेन यो जीवेत्स आयःशूलिकः पुनः ।क्रियासु मन्दः कुण्ठः स्यात् क्रियावान् कर्मसूद्यतः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
आयःशूलिकविकुण्ठविक्रियावत्विकर्मसूद्यतवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.32 · p. 4
कुण्ठः क्रियासु मन्दो यः क्रियावान्कर्मसूद्यतः ।यद्भविष्यो दैवपरो दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दै (wrong syllable)
कुण्ठविक्रियावत्वियद्भविष्यविदैवपरविदीर्घसूत्रविचिरक्रियवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.37 · p. 26
गूढं गु[175a]प्तं तेजितं तु निशातं निशितं शितम् ।क्ष्णुतं शातं कुण्ठितं तु कुण्ठं च स्यादतेजितम् ॥ ३७ ॥
metre not recognised
गूढविगुप्तवितेजितविनिशातविनिशितविशितविक्ष्णुतविशातविकुण्ठितविकुण्ठवि
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.117 · p. 31
मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
मूर्खपुंमन्दपुंजडपुंमूढपुंबालपुंअज्ञपुंजाल्मपुंबालिशपुंशठपुंकुण्ठपुंवठरपुंनिर्बुद्धिपुंनिरक्षरपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.21 · p. 160
जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्याद्बुद्ध्वा कर्मकारके ।कायेषु मन्दे कुण्ठः स्यात् सन्देहाकुलितेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
जाल्मविअसमीक्ष्यकारिन्विकुण्ठवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.122 · p. 228
राज्ञामन्तः पुरोद्याने प्रमदा-प्रमदाद्वनम् ।वृक्षे द्रुमो विद्रुमो द्रुःकुठिः कुण्ठोंऽह्रिपोऽङ्घ्रिपः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
प्रमदावनक्लीप्रमदवनक्लीद्रुमपुंविद्रुमपुंद्रुपुंकुठिपुंकुण्ठपुंअंह्रिपपुंअङ्घ्रिपपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1111 · p. 137
कुण्ठः क्रियासु मन्दः स्यान्मन्दाभ्यन्तादयस्त्रिषु ।रोगहार्यगदंकारभिषग्वैद्यचिकित्सकाः ॥ ११११ ॥
अनुष्टुप्
कुण्ठविमन्दविरोगहारिन्पुंअगदंकारपुंभिषज्पुंवैद्यपुंचिकित्सकपुं
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1648 · p. 198
कुण्ठो मन्दक्रियो देवानांप्रियो नामवर्जितः ।एकायनगतैकाग्रावेकतानैकसर्गकौ ॥ १६४८ ॥
अनुष्टुप्
कुण्ठविमन्दक्रियविदेवानांप्रियविनामवर्जितविएकायनगतविएकाग्रविएकतानविएकसर्गवि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.74 · p. 207
क्रियावान् कर्मवान् कर्मी कुण्ठो मन्दः क्रियासु यः ।स आयः शूलिको यस्स्यादन्वेष्टा तीक्ष्णसाधनैः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
क्रियावत्विकर्मवत्विकर्मिन्विकुण्ठविआयःशूलिकवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ ठान्ताः Koṣakalpataru 6.11.53 · p. 186
हठोऽम्बुपर्ण्यां प्रसभे शठस्तुधत्तू[274a]रके ना परवत्तु धूर्ते ।मध्यस्थिते पुंसि जडेऽथ कुण्ठे-ऽकर्मण्यके मन्दमतौ च शस्तः ॥ ५३ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 ह (wrong syllable)
meaningsजडअकर्मण्यकमन्दमति
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ठान्ताः Śabdaratnāvalī 7.12.4 · p. 203
स्थानमात्रे दिशि स्त्री तु काष्ठं दारुणि न द्वयोः ।कुण्ठः स्यादलसे मूर्खे कुष्ठं पुष्कररोगयोः ॥
अनुष्टुप्
meaningsअलसमूर्ख

कुण्ठ as a meaning in nānārtha verses