कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

बालिश

bāliśaवि · adj.

In 16 kośas: 12 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.18 · p. 18
दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
दानशीलपुंवदान्यपुंवदन्यपुंबालिशपुंमूढपुंमन्दपुंयथाजातपुंबालपुंमातृमुखपुंजडपुंमूर्खपुंअमेधपुंविवर्णपुंअज्ञपुंवैधेयपुंमातृशासितपुंदेवानांप्रियपुंजाल्मपुंदीर्घसूत्रपुंचिरक्रियपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.88
अज्ञे मूढयथाजातमूर्खवैधेयबालिशाः ।
अनुष्टुप्
अज्ञविमूढवियथाजातविमूर्खविवैधेयविबालिशवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.336 · p. 40
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
वैधेयविबालिशविबालविजडविजाल्मवियथोद्गतविमूढविमन्दविविवर्णविमूर्खविमातृशासितवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.120 · p. 33
अज्ञो जडो मातृमुखो यथाजातोऽपि बालिशः ।जाल्मो विपर्णो देवानां पर्यायेभ्यः प्रियार्थकः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
अज्ञविजडविमातृमुखवियथाजातविबालिशविजाल्मविविपर्णविदेवानांप्रियवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.15 · p. 2
ज्ञाता तु विदुरो विन्दुर्यथाजातस्तु बालिशः ।देवानांप्रिय-मूर्खाज्ञ-मूढ-वैधेय-पामराः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
ज्ञातृविविदुरविविन्दुवियथाजातविबालिशविदेवानांप्रियविमूर्खविअज्ञविमूढविवैधेयविपामरवि
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.18 · p. 103
वैधेयो मूढमन्दौ च यथाजातोऽपि बालिशः ।देवानां वल्लभो जाल्मः क्रियाकुण्ठेऽथ कथ्यते ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
वैधेयपुंमूढपुंमन्दपुंयथाजातपुंबालिशपुंदेवानांवल्लभपुंजाल्मपुं
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.670 · p. 113
मूर्खे वैधेयदौर्भाग्यौ यथाजातोऽपि बालिशः ।कृपणे तु कदर्यः स्यात्किंपचानमितंपचौ ॥ ६७० ॥
अनुष्टुप्
वैधेयविदौर्भाग्यवियथाजातविबालिशविकदर्यविकिंपचानविमितंपचवि
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.117 · p. 31
मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
मूर्खपुंमन्दपुंजडपुंमूढपुंबालपुंअज्ञपुंजाल्मपुंबालिशपुंशठपुंकुण्ठपुंवठरपुंनिर्बुद्धिपुंनिरक्षरपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.520 · p. 66
वदान्यस्तु वदन्यश्च दानशीलः स कथ्यते ।अथ मूर्खो यथाजातो बालिशो मातृशासितः ॥ ५२० ॥
अनुष्टुप्
वदान्यविवदन्यविमूर्खवियथाजातविबालिशविमातृशासितवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.1 · p. 188
पुंसि पूरुष-पुरुषौ पुलषो ना नरोऽपि च ।मुनुष्यो मानुषो मर्त्यो मर्तोऽपि बालिशः शिशौ ॥ १ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 पि (wrong syllable)
पूरुषपुंपुरुषपुंपुलषपुंनरपुंमनुष्यपुंमानुषपुंमर्त्यपुंमर्तपुंबालिशपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.13 · p. 189
दानशीलेऽप्यमू, मूर्खे, बालिशो बाडिशो जडः ।जलो मुहेर-मुहिरावायोऽयः पूर्वशूलिकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
बालिशपुंबाडिशपुंजडपुंजलपुंमुहेरपुंमुहिरपुंअयःशूलिकपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1638 · p. 197
स्तुतनुतशस्तपनायितपनितेडितपणायितं पणितम् ।मूढे मूर्खवृथाजातमातृशिष्टाज्ञबालिशाः ॥ १६३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
स्तुतविनुतविशस्तविपनायितविपनितविईडितविपणायितविपणितविमूढविमूर्खविवृथाजातविमातृशिष्टविअज्ञविबालिशवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.218
प्रकाशोऽतिप्रसिद्धेऽपि शिशावज्ञे च बालिशः ॥ २१८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशिशुअज्ञ
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.806 · p. 93
कुञ्जरकरेऽपि शुण्डा ग्रावा शैले भवश्च संसारे ।बालेऽपि बालिशः स्यात्कलधौतं शातकुम्भेऽपि ॥ ८०६ ॥
आर्या
meaningsबाल
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास शपादः Dharaṇikośa 29.1.2 · p. 211
स्पशौ प्रणिधिसंग्रामावाशू च व्रीहिसत्वरौ ।निस्त्रिंशौ क्रूरखड्गौ तु बालिशो मूर्खशावकौ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमूर्खशावक
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.16 · p. 367
बाले च मूर्खेऽथ मुनौ सलोम्निस्याल्लोमशो मद्रकवाचकश्च ।कासीसकेऽन्त्ये जटिलाशृगाल्योःस्त्री शूकशिम्ब्यामपि मर्कटीषु ॥ १६ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsबालमूर्ख
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.43 · p. 44
प्रोक्षितं निहते सिक्ते बहुलं त्वपि पुष्कले ।सान्द्रे च बालिशस्तु स्याद् बाले मूर्खेऽथ बेटकः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsबालमूर्ख
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शान्ताः Śabdaratnāvalī 7.30.22 · p. 290
बालिशी बालके मूर्खे भूकेशः शैवले वटे ।भूकेशी वल्लजेऽपि स्याद्भुकेश राक्षसीभिदि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
meaningsबालकमूर्ख
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.20 · p. 255
मिश्रास्निग्धौ च परुषौ प्रगाढो गहने दृढे ।पामरोऽपशदेऽज्ञे च बालिशो बालमूर्खयोः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
meaningsबालमूर्ख

बालिश as a meaning in nānārtha verses