जाल्म
jālmaवि · adj.In 13 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
विवर्णः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।निहीनोऽपसदो जाल्मः क्षुल्लकश्चेतरश्च सः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderविadj.
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अज्ञो जडो मातृमुखो यथाजातोऽपि बालिशः ।जाल्मो विपर्णो देवानां पर्यायेभ्यः प्रियार्थकः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्राकृतोऽपसदो जाल्मो निहीनश्च पृथग्जनः ।क्षुल्लकप्रैष्यदासेयदासदासेरचेटकाः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आयत्तश्चाथ खलपूः स स्याद्बहुकरोऽपि च ।चिरक्रियो दीर्घसूत्रो जाल्मोऽसमीक्ष्यकारिणि ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderविadj.
जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्यात्खट्वारूढो निषिद्धकृत् ।रमकोत्कमकौ चोभौ विलासी जहकः पुनः ।महोद्यमो महोत्साहो मान्यः पूज्यः प्रतीक्ष्यवत् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैधेयो मूढमन्दौ च यथाजातोऽपि बालिशः ।देवानां वल्लभो जाल्मः क्रियाकुण्ठेऽथ कथ्यते ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीचे विवर्णो जाल्मश्च प्राकृतः पामरो जडः ।पृथग्जनो निहीनश्चापशदः क्षुल्लकेतरौ ॥ ५८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्यात्कर्मशूरस्तु कर्मठः ।खलपूः स्याद्बहुकरश्चोत्तालः कर्मवर्जिते ॥ ६४५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मूर्खो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ ।शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
देवानांप्रियजाल्मौ वै जडोऽनेडश्च कथ्यते ।मन्दः क्रियासु कुष्ठः स्याद् दीर्घसूत्री चिरक्रियः ॥ ५२२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नीचे निहीनहीनापसदजान्मपृथग्जनाः ।विवर्णः प्राकृतक्षुल्लक्षुल्लकेतरपामराः ।भृत्ये भुजिष्यदासेयदासेरपरिचारकाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
जाल्मोऽसमीक्ष्यकारी स्याद्बुद्ध्वा कर्मकारके ।कायेषु मन्दे कुण्ठः स्यात् सन्देहाकुलितेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
नीचे निहीनापशदपामरेतरबर्बराः ।विवर्णः क्षुल्लको जाल्मः प्राकृतश्च पृथग्जनः ॥ १५७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कुहको व्यंसको धूर्तो जाल्मः कौसृतिकोऽपि सः ।सज्जनः सुजनः साधुर्दुर्जनः पिशुनः खलः ॥ १५८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ध्यामं गन्धतृणे पुमान्[द]मनके धूम्रे पुनर्वाच्यवत्गुल्मो [थो]बलरक्षणे च जठरग्रन्थौ प्रकाण्डे बले ।घट्टे स्त्र्यामलकीतडित्पटगृहे जाल्मस्तु रौद्रे जडेभेद्याभोऽप्यसमीक्ष्यकारिणि भवेद्ग्रामः स्वराणां ग्रहे ॥ ६३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
जाल्मो नीचे च निर्बुद्धौ स्तब्धेऽनालोच्यकारिणि ।जात्यो मुख्ये कुलीने च चारौ ज्यायस्तु पूर्वजे ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
चमूः सेनामात्रकेतु सेनाभेदेऽपि च स्त्रियाम् ।जाल्मः क्रूरे पामरेऽसमीक्ष्यकारिण्यपि त्रिषु ॥जिह्मः स्यात्कुटिले मन्दे क्लीबं तगरभूरुहे ।तोक्मं कर्णमले ना तु हरिते च हरिद्यवे ॥
अनुष्टुप्
चोद्यं चित्रे चोदनार्हे चारु चित्रवचस्यपि ।जडो जाल्मश्च निर्बुद्धौ स्तब्धेऽनालोच्यकारिणि ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
meanings