क्षुप
kṣupaपुं · masc.In 12 kośas: 13 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
क्षुपो ह्रस्वशिफाशाखः प्रततिर्व्रततिर्लता ॥ १११७ ॥वल्ल्यस्यां तु प्रतानिन्यां गुल्मिन्युलपवीरुधः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थाणुर्वा ना ध्रुवः शङ्कुर्ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवकेशी स विज्ञेयः फलैर्बन्ध्यस्तु यो भवेत् ।क्षुपो ह्रस्वशिफाशाखी फलवान् फलिनः फली ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धान्यशूकं च किंशारुः कणिशं धान्यशीर्षकम् ।नालं काण्डं क्षुपो गुच्छो व्रीहिः स्तम्बकरिः स्मृतः ॥ ५७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फलपुष्पैर्विरहित एते वन्ध्यादयस्त्रिषु ।स्थाणुरस्त्री ध्रुवः शङ्कुर्ह्रस्वशाखार्थकः क्षुपः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छायातरुः स्थिरच्छायो ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ।स्थाणुरस्त्री ध्रुवः शङ्कुः शाखापत्रविवर्जितः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवकेशी फलैर्वन्ध्य ओषधिश्चौषधिः समे ।फलपाकावसानाथ शाखो ह्रस्वशिफः क्षुपः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुपो लघुशिफा शाखो व्यवहारे निगद्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अस्त्री स्थानुः ध्रुवः शङ्कुश्छिन्नशाखे महीरुहे ।क्षुपच्छापौ निगदितौ ह्रस्वशाखाशिके तरो ॥अविद्यमानशाखे तु बहुपत्रे महीरुहे ।अप्रकाण्डे झिण्टिकादौ स्तम्बगुल्मौ समीरितौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुपो ह्रस्वशिफाशाखे क्षुपको, व्रततिर्लता ।प्रततिर्व्रतती तद्वत् वल्लि-वल्ल्यौ च वेल्लिवत् ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्त्री स्थाणुर्ध्रुवः शङ्कुरङ्कूरोऽङ्कुरमस्त्रियाम् ।स्तम्बः प्रकाण्डमस्त्री स्याद्ध्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥ ४४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानस्पत्यः पुष्पफली फली त्वेव वनस्पतिः ।ओषधिः फलपाकान्ता ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोद्रवाद्याः कुधान्यानि व्रीहयः शालिकादयः ।स्तम्बे गुचक्षुपौ काण्डे नाली त्रय्यफला तु सा ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षुप as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश छुपरेपः स्यादधमे क्रूरे छुपः स्पर्शे क्षुपे तथा । कृपा दया कृपो व्यासो वपा विवरमेदसोः ॥ Dharaṇikośa 20.1.2
- कोषकल्पतरु छुपरोपो रोपणबाणयोरथ भवेत्सूपः पुमान्व्यञ्जने तत्कारे स्पृशि तु क्षुपे छुप इति स्याद्वायुवेण्योश्च यः । कूपोऽन्धौ गुणवृक्षके च विवरे मृन्मानके कूपके तापः स्यात्पचते तथातितपने नद्यन्तरे च स्त्रियाम् ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.22.2
- परमानन्दीयनाममाला खर्वशाखखर्वशाखः कपौ खर्वे क्षुपेऽपि परिकीर्तितः । Paramānandīyanāmamālā 5.8.5
- शब्दरत्नावली छपछपः क्षुपे स्पर्शने च अपुरङ्गे च सीसके । अल्पमट्टे क्लीबलिङ्गं शयनीयकलत्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.7