जम्भल
jambhalaपुं · masc.In 15 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
करुणे मल्लिकापुष्पो जम्बीरे जम्भजम्भलौ ॥ ११४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
जम्बीरो जम्भलो जम्भी जम्भो दन्तशठो जतुः ।स्याद्गम्भीरोऽपि जम्भीरस्तद्वज्जम्बीर इत्यपि ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जम्बीरो जम्भलो जम्भोऽस्त्रियां जम्भील इत्यपि ।द्विजकेतुश्चारुफलः करणो दन्तहर्षणः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
अर्के विकीरणोऽर्काह्वो जम्भलाऽऽस्फोटविष्किराः ।क्षीरार्कपर्णः राजार्के त्वलर्को गणरूपकः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्थलपर्कट आविग्नः कृष्णपाकफलोऽपि च ।जम्बीरे जम्भलो जम्भो जम्भीरो दन्तहर्षणः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निबूकं निबुकं चान्यद्राजशब्दादिपूर्वकम् ।जम्भीरो जम्भलो जम्भो जम्बीरो देश्यसंग्रहे ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जम्बीरको दन्तशठो जम्भो जम्बीरजम्भलौ ।मधुरो मधुजं वीरो माधवी मधुजम्बकः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुवर्णोऽपि च शम्याक आरेवतः शलालुकः ।जम्भीर जम्भ जम्भीर जम्भलादन्तहर्षणः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जाम्बीरेऽपि च जम्भीरो जम्भीलो जम्भ-जम्भलौ ।बीजपुरे पूरकः स्यात् सुपूरकश्च केसरी ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नागरङ्गस्तु नारङ्गो नार्यङ्गस्तक्रवासनः ।जम्बीरे दन्तशठो जम्भलजम्भीरजम्भलिकुचाश्च ॥ ४६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शंखिनी च महातारा वसुधारा धनन्ददा ।त्रिलोचना लोचना स्यान्मणिभद्रस्तु जम्भलः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छागे तु करुणो लक्षो मल्लिकाकुसुमप्रियः ।जम्बीरे जम्भको दन्तशठो जम्भीरजम्भलौ ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जम्भदैवतभिदोश्च जम्भलःश्यालके परकवित्वहारके ।कुम्भिलो भवति तस्करे मखेचन्द्रिलः स्मररिपौ च नापिते ॥ २५ ॥
रथोद्धता
फणिर्जकाख्यस्तम्बे च क्ली तु तत्प्रसवेऽथ ना ।जम्भलो यक्ष्मभेदे स्याज्जम्बीराख्यतरावपि ॥ ७७७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsयक्ष्मभेद
क्ली तु तत्प्रसवेऽथो ना ज्वलनोऽग्नौ नपि त्वदः ।दीपने ज्वालने तु स्याज्ज्वलना न पुमानथ ॥ ७७८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsतत्प्रसव
doubtful
जटिलोग्रानलदयोर्जम्भलो दन्तहर्षणे ।जम्भलार्केऽपि जम्बूलः श्यामपत्रे हलीमके ॥ ४५८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदन्तहर्षण
जम्भल as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश जलेन्द्रजलेन्द्रो जम्भलो ज्ञेयो जलेन्द्रो वरुणः स्मृतः । नरेन्द्रो भूपतिः ख्यातो नरेन्द्रश्चाहितुण्डिकः ॥ Dharaṇikośa 26.2.51
- कोषकल्पतरु जलेन्द्रजलेन्द्र उक्तो वरुणेऽम्बुधौ च स्याज्जम्भले देहजलक्षणे तु । सामुद्रमाहुर्लवणेऽब्धिजाते विशेष्यलिङ्गं सुधियो वदन्ति ॥ ७३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.73
- नानार्थार्णवसंक्षेप जम्बीरद्वे सृगालेऽथ जम्बालः पङ्कशैवलयोरयम् । अस्त्री पुंसि तु जम्बीरः पादपे जम्भलाह्वये ॥ ७७६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.776
- शिवकोष जम्बीरगण्डीरी मत्स्यगन्धायां शाकभिद्वज्रयोः पुमान् । जम्बीरः प्रस्थपुष्पे च जम्भले शाकभिद्यपि ॥ ४०० ॥ Śivakoṣa 22.3.400