कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

जम्भ

jambhaपुं · masc.

In 16 kośas: 23 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.96 · p. 11
द्विषः पाकोऽद्रयो वृत्रः पुलोमा नमुचिर्बलः ॥ १७४ ॥जम्भः प्रिया शचीन्द्राणी पौलोमी जयवाहिनी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.311 · p. 25
दाढिका दंष्ट्रिका दाढा दंष्ट्रा जम्भो द्विजा रदाः ॥ ५८३ ॥रदना दशना दन्ता दंशखादनमल्लकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1149 · p. 45
करुणे मल्लिकापुष्पो जम्बीरे जम्भजम्भलौ ॥ ११४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.24
स्युर्जम्बीरे दन्तशठजम्भजम्भीरजम्भलाः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.158 · p. 37
दाढिका दंष्ट्रिका दाढा द्राढास्ताश्चर्वणार्थकाः ।दन्ता वक्त्रखुरा जम्भा हालवो रदना द्विजाः ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.127 · p. 262
जम्बीरो जम्भलो जम्भी जम्भो दन्तशठो जतुः ।स्याद्गम्भीरोऽपि जम्भीरस्तद्वज्जम्बीर इत्यपि ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.40 · p. 384
भिन्द्रो भिदिर्भिदूर्जम्भ इन्द्रार्थादायुधार्थकम् ।शतधारं शतारं चाभ्रोत्थं भिदिरमम्बुजम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.170 · p. 480
वष्पविष्टपयोश्चापि तथैव शफबिम्बयोः ।डिंभजम्भकुसुम्भानां निभस्य कलभस्य च ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.8 · p. 144
जम्बीरो जम्भलो जम्भोऽस्त्रियां जम्भील इत्यपि ।द्विजकेतुश्चारुफलः करणो दन्तहर्षणः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.54 · p. 113
genderपुंक्लीm. n.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.51 · p. 31
स्थलपर्कट आविग्नः कृष्णपाकफलोऽपि च ।जम्बीरे जम्भलो जम्भो जम्भीरो दन्तहर्षणः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.59 · p. 13
तेभ्यो जिद्धोदिकैः शब्दैः नामानि [8] स्युः शचीपतेः ।जम्भपाकपुलोमाद्रिवृत्राश्च नमुचिर्बलः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.72 · p. 61
निबूकं निबुकं चान्यद्राजशब्दादिपूर्वकम् ।जम्भीरो जम्भलो जम्भो जम्बीरो देश्यसंग्रहे ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.149 · p. 229
genderपुंक्लीm. n.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त वृक्षलतौषधिमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.4.182 · p. 13
जम्बीरको दन्तशठो जम्भो जम्बीरजम्भलौ ।मधुरो मधुजं वीरो माधवी मधुजम्बकः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.192 · p. 26
वृत्रो बलोऽद्रयो जम्भो विख्याता इन्द्र शत्रवः ।इन्द्रस्य तु प्रियेन्द्राणी पौलोमी जयवाहिनी ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.666 · p. 143
दाढा दंष्ट्रा च जम्भश्च दन्तभेदे त्रयं भवेत् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2048 · p. 339
जम्बीरो जम्बिरो जम्भो जम्भीरो जम्भरस्तथा ।दन्तशठोऽपि जम्बलश्चेति नामानि सन्ति वै ॥ २०४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.45 · p. 60
सुवर्णोऽपि च शम्याक आरेवतः शलालुकः ।जम्भीर जम्भ जम्भीर जम्भलादन्तहर्षणः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.180 · p. 233
जाम्बीरेऽपि च जम्भीरो जम्भीलो जम्भ-जम्भलौ ।बीजपुरे पूरकः स्यात् सुपूरकश्च केसरी ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण वनाध्यायः Śabdaratnākara 2.3.462 · p. 61
नागरङ्गस्तु नारङ्गो नार्यङ्गस्तक्रवासनः ।जम्बीरे दन्तशठो जम्भलजम्भीरजम्भलिकुचाश्च ॥ ४६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव मनुष्यवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.6.29 · p. 53
दन्तः खरुर्वक्रखुरो जम्भो हानुर्द्विजस्तथा ।राजदन्तास्तु चत्वारो दशनानां पुरःस्थिताः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.89 · p. 180
मध्यदन्ता राजदन्ता दंष्ट्रा तत्पार्श्वयोर्द्वयोः ।तत्पार्श्वयोः स्थिता दन्ता जंभास्तालु तु काकुदम् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास भार्धश्लोकः Dharaṇikośa 23.2.1 · p. 138
गर्भ भ्रूणे विजानीयाज्जठरार्भकयोरपि ।जम्भो दन्ते च जम्बीरे जम्भो भक्षणदैत्ययोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ बान्ताः Koṣakalpataru 6.24.40 · p. 277
जम्भस्तु दैत्ये नरि भक्षणे चजृम्भे रदे दन्तशठे तु न स्त्री ।कुम्भो घटे स्यान्मिथुने च कुम्भ-कर्णस्य पुत्रे गणिकापतौ च ॥ ४० ॥
इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.457 · p. 81
जम्भस्तु दंष्ट्रापार्श्वस्थदन्ते ना भुक्तिपादयोः ।दैत्यभेदे च जम्बीरतरौ क्लीबं तु तत्फले ॥ ४५७ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास जकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.13.197 · p. 187
जम्भोंऽशेऽप्यशने दन्ते तरौ तूणेऽसुरान्तरे ।जटा मांस्यां वृक्षमूले विकारे केशसंततेः ॥ १९७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भान्ताः Śabdaratnāvalī 7.24.5 · p. 251
गर्भः कुक्षौ शिशौ सन्धौ भ्रूणे पनसकन्टके ।जम्भो दन्तशठे दन्ते दैत्यभेदे च भक्षणे ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1925 · p. 234
स्त्री मौर्व्यामथ जन्तुः स्यात् प्राणिनि क्षत्रियान्तरे ।जम्बीरे दैत्यभेदे च जम्भो भूतान्तरेऽपि च ॥ १९२५ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.286 · p. 190
गर्दभं शुक्लकुमुदे खरे पुंस्यऽथ दानवे ।जम्बीरे व्यवहारे च जम्भो दन्तेऽपि चेष्यते ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्

जम्भ as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु जम्भलजम्भदैवतभिदोश्च जम्भलः श्यालके परकवित्वहारके । कुम्भिलो भवति तस्करे मखे चन्द्रिलः स्मररिपौ च नापिते ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.28.25
  • शिवकोष रोचनारोचना रोचनश्चापि रक्तकल्हाररोहिणोः । जम्भे च शाल्मलौ पुंसि गोः पित्ते रोचनी स्त्रियाम् ॥ २६५ ॥ Śivakoṣa 16.1.265