निःसरण
niḥsaraṇaक्ली · neut.In 9 kośas: 7 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
प्रतोली विशिखा रथ्या मुखं निःसरणं स्मृतम् ।शृङ्गाटकः पथां श्लेषः संस्थानं तु चतुष्पथम् ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संस्थानं चाथावकरः संकरः क्षिप्तके मुखम् ।स्यान्निःसरणमाघाटो मर्यादाप्यवहारकः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुरभेदा अजस्तुन्दं वत्सगुल्मं तथा परे ।मुखं निःसरणं तुल्ये पुरोटिः पुरसंस्कृतिः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गृहादिकस्य पुरतः सरो निःसरणं तथा ।पुरादिकस्य पुरतः संनिवेशो निकर्षणम् ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
मुखं निःसरणञ्चेति भवेन्निःसारणन्तु तत् ।नगरादिवहिःस्वैरविहारचारुभूमिषु ।एतद्द्वयं निगदितं सन्निवेशो निकर्षणम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उपाये निर्गमे द्वारे मरणे भयनिर्गतौ ।याने पुरगृहादीनां मुखे निस्तरणं पुनः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भवेत्रिःसरणं मोक्षमृत्यूपायागमेषु च ।निरूपणं विचारे स्यादालोके च निदर्शने ॥
अनुष्टुप्
doubtful
निःसरण as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् उद्यानस्यादुद्यानं निःसरणे वनभेदे प्रयोजने । Amarakośa 3.3.222
- धरणिकोश मुखमुखमादावुपाये च वक्त्रं निःसरणं मुखम् । सुखं शर्म सुखं स्वर्गो वरुणस्य पुरी सुखा ॥ Dharaṇikośa 2.2.2
- कोषकल्पतरु मुखगन्धवस्तुभिदि पुंस्त्वविहीने वक्रनिःसरणयोः सदुपाये । स्यादुपक्रमणवाचि मुखं स्या- त्स्वर्जलेश्वरपुरोश्च सुखं च ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.2.77
- नानार्थार्णवसंक्षेप उद्यानतथा निःसरणेऽथ स्यादूवध्यं हि गुदानिले । वृक्षायुर्वेदसिद्धे च भूरुहादेर्गदान्तरे ॥ १६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.16
- शब्दरत्नावली मुखप्रारम्भोपायवेदेषु तथा निःसरणेऽपि च । लेखो ना विबुधे लेख्ये लेखाश्रेण्यां लिपिष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.4
- शब्दरत्नावली उद्यानउद्यानं स्यान्निःसरणप्रयोजनवनान्तरे । उदानो वायुभिज्जठरावर्तनाभिपक्ष्मसु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.38