चतुष्पथ
catuṣpathaक्ली · neut.In 11 kośas: 9 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
प्रतोली विशिखा रथ्या मुखं निःसरणं स्मृतम् ।शृङ्गाटकः पथां श्लेषः संस्थानं तु चतुष्पथम् ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्विपथं स्याच्चारपथस्त्रिपथं त्रिकमित्यपि ।शृङ्गाटकं स्यात्संस्थानं चतुष्कं [च] चतुष्पथम् ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च्चा (wrong syllable)
genderक्लीneut.
भुवोऽन्तरं गूढमार्गः सुरुङ्गा सन्धिलापि सा ।चतुष्पथं चतुष्कं च संस्थानं च निगद्यते ॥ २६८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आपणो विपणिर्हट्टस्तन्मार्गे स्याच्चतुष्पथः ।धान्यं शस्यं च तद्भेदा मुद्गगोधूमतन्दुलाः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderक्लीneut.
शृङ्गाटकञ्च शृङ्गाटं चतुष्पथमुदाहृतम् ।प्रान्तरं प्रान्तशून्यञ्च दूरशून्यपथि द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपन्थास्त्वपथं दूरशून्ये प्रान्तरमध्वनि ।संक्रमो दुर्गमार्गः स्याच्छृङ्गाटं तु चतुष्पथम् ॥ ४०२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृतिमार्गस्त्वर्धपदः प्राग्वंशः पदिकोऽपि च ।संक्रमस्तित्तिरिस्तुल्यौ शृंगाटं तु चतुष्पथः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्त्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चतुष्पथं चतुर्वर्त्म संगमेऽपि च दृश्यते ।वानप्रस्थो मधूकेऽपि किंशुके आश्रमान्तरे ॥
अनुष्टुप्
मार्गचतुष्टयसङ्गे चतुष्पथः स्यात्तथा विप्रे ।किंशुक आश्रमभेदे वानप्रस्थो मधूकेऽपि ॥ १४ ॥
metre not recognised
अनीकस्थो हस्तिशिक्षाशूरे युद्धगतेऽपि च ।स्याद्वीरमर्दलके चिह्ने भूपालगणरक्षिणि ॥भवेदतिकथाऽश्रद्धे नष्टेऽपार्थवचस्यपि ।चतुष्पथो द्विजे पुंसि चतुर्मार्गे न पुंसकम् ॥चित्ररथश्चण्डभानुगन्धर्वराजयोः पुमान् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
चतुष्पथ as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रवणप्रवणं क्रमनिम्नोर्व्यां प्रह्वे ना तु चतुष्पथे ॥ ५६ ॥ Amarakośa 3.3.56
- नामलिङ्गानुशासनम् संस्थानगृहदेहत्विट्प्रभावा धामान्यथ चतुष्पथे । सन्निवेशे च संस्थानं लक्ष्म चिह्नप्रधानयोः ॥ १२४ ॥ Amarakośa 3.3.124
- धरणिकोश शृङ्गाटकशृङ्गाटकः स्याच्छैवालविशेषे [च] चतुष्पथे । आकालिकं क्षणध्वंसि यस्य चाकालसंभवः ॥ Dharaṇikośa 1.2.59
- धरणिकोश प्रवणप्रवणः क्रमनिम्नोर्व्यां प्रह्वे च स्याच्चतुष्पथे । आयत्ते च तथा क्षीणे प्रवणः समुदाहृतः ॥ Dharaṇikośa 14.3.18
- धरणिकोश संस्थानसमानं सत्समैकेषु समानो नाभिमारुतः । संस्थानमाकृतौ मृत्यौ संनिवेशे चतुष्पथे ॥ Dharaṇikośa 19.2.41
- कोषकल्पतरु शृङ्गाटकशृङ्गाटकं वारिजकन्दभेदे चतुष्पथे गोक्षुरके पुनः स्यात् । गोकण्टकः स्यात्स्थपुटे ग[257b]वां च शफेऽथ मोहोत्कलिकातमःसु ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.1.30
- कोषकल्पतरु संस्थानसंस्थानमाकारचतुष्पथार्ति- ज्ञानाद्युपायेषु च संनिवेशे ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.39
- कोषकल्पतरु वाश्रषण्ढे तथा चाश्रुणि दस्र आद्ये खरेऽश्विनोर्वासरहिंस्रयोस्तु । घस्रोऽथ वाश्रोऽह्नि खरे पिके च चतुष्पथेऽन्त्ये सदने तथैव । स्त्री प्रस्नुतायां गवि शब्दवत्या- मुस्रो वृषे स्यात्किरणे च पुंसि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.59
- नानार्थार्णवसंक्षेप संस्थानसंस्थानं तु समाप्तौ च सन्निवेशे चतुष्पथे । सम्यक्स्थितौ च मरणे संव्यानं तूत्तरीयके ॥ ८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.83
- नानार्थार्णवसंक्षेप चत्वरस्थण्डिले प्राङ्कणे च क्ली पुमांस्तु स्याच्चतुष्पथे । स्त्री तु स्याद्देवताभेदे रथ्यायामपि चत्वरी ॥ ७२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.725
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रवणप्रसभं स्याद्बलात्कारे ना तु वेगे त्रिषु त्वयम् । स्यात् प्रकृष्टसभादौ च प्रवणस्तु चतुष्पथे ॥ ११०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1101
- नानार्थार्णवसंक्षेप शृङ्गाटलम्पटे चापि सिन्दूरचूर्णे चाथ नपुंसकम् । शृङ्गाटं यन्त्रभेदे च योधानां स्याच्चतुष्पथे ॥ १८५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1852
- परमानन्दीयनाममाला अट्टअविर्मेषे गिरावर्के कम्बलेऽट्टश्चतुष्पथे । हट्टे पाषाणभेदे चार्धः खण्डेऽर्धं समांशके ॥ १३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.13
- परमानन्दीयनाममाला पट्टपट्टः चतुष्पथे पीठे व्रणस्यापि निबन्धने । पतंगः शलभे सूर्ये पतंगं पारदे स्मृतम् ॥ ३०३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.303
- शब्दरत्नावली पट्टपटुः पटोले दक्षे च नीरोगे चतुरेऽन्यवत् । पट्टः पेषणपाषाणव्रणादिवस्त्रपोरपि ॥ राजशासनभेदेऽपि पत्रे पीठे चतुष्पथे । पटिः स्त्री पटभेदे स्याद् वागुलौ कुम्भिकाद्रुमे ॥ पुष्टिः पोषणवृद्धयोः स्त्रीफटादम्भे फणेऽपि च । वटी त्रिषु गुणे ना तु वृक्षनाथकपर्दयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.22
- शब्दरत्नावली प्रवणत्रिषु क्लीबं प्लुते स्निग्धे प्रगुणे च चतुष्पथे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.45
- शब्दरत्नावली संस्थानसंस्थानं मरणाकृत्योः सन्निवेशे चतुष्पथे । स्पन्दनं क्षरणे नीरे रथेऽस्त्री तिनिशे पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.91
- शब्दरत्नाकर चत्वरचपले त्रिषु केशे ना चिकुरश्चपलो रसे । तडिति स्त्री द्रुते क्लीबश्चत्वरस्तु चतुष्पथे ॥ २०८९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2089
- शब्दरत्नाकर प्रवणचतुष्पथे क्रमान्निम्ने प्रवरः शालिमुख्ययोः । पवित्रः पावके विष्णौ पवित्रं कलशे कुशे ॥ २१३४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2134
- वैजयन्ती संस्थानसेनांगे यातनायाञ्च सेवनं स्यूतिसेवयोः । मृत्यौ समाप्तौ संस्थानं सन्निवेशे चतुष्पथे ॥ ३७ ॥ Vaijayantī 7.3.37
- वैजयन्ती चत्वरस्थण्डिले प्रांगणे च क्ली चत्वरं ना चतुष्पथे । चातुरः शकटे चक्रगण्डे नयनगोचरे ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 7.5.38
- वैजयन्ती प्रवणपर्याप्तं स्याद्यथाकामे तृप्तौ शक्तौ निवारणे । प्रवणो दक्षिणे प्रह्वे क्रमनिम्ने चतुष्पथे ॥ ५३ ॥ Vaijayantī 7.5.53