रथ्या
rathyāस्त्री · fem.In 17 kośas: 27 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
पूर्द्वारे गोपुरं रथ्याप्रतोलीविशिखाः समाः ॥ ९८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
जनादीनां रथानां तु स्याद्रथ्या रथकट्यया ॥ १४२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
रथ्या प्रतोली विशिखा स्याच्चयो वप्रमस्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
प्रतोली विशिखा रथ्या मुखं निःसरणं स्मृतम् ।शृङ्गाटकः पथां श्लेषः संस्थानं तु चतुष्पथम् ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ वैदर्भपर्यायं कुण्डिनं कुण्डिनापुरम् ।रथ्या प्रतोली विशिखा नगराभ्यन्तरायनम् ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रथव्रजे स्त्रियां रथ्या रथकट्याप्यथ स्त्रियाम् ।द्वयोः प्रेङ्खा तु दोला स्त्री यानं वा पुंसि न स्त्रियाम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रबन्धकल्पना सा स्यात् प्रवह्लिका प्रहेलिका ।प्रहेलिः प्रश्नदूती च रथ्या वादस्तु वादलः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह्लि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मङ्गल्या रथ्यया तुल्या शस्या सन्ध्यार्द्रया समा ।कजेराकृसरेर्वारुः क्षुद्रा गोत्री च कन्धरा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रथ्या प्रतोली विशिखा निषद्या हट्ट आपणः ।क्रयारोहो महाघोषं जन्यं ग्राममुखं च तत् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पाण्डुकम्बलसंवीतः स्यन्दनः पाण्डुकम्बलः ।अष्टागवं त्वष्टगवयुक्ते स्याच्छकटे त्रिषु ।रथ्या च रथकट्या च रथ वृ[118a]न्दे स्त्रियामुभे ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कल्या कुल्या च मङ्गल्या विन्ध्या संध्या च पद्यया ।योग्या चर्योपकार्या च चित्या नस्या च रथ्यया ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विट्शब्दो यदा अवर्णस्तदा स्त्रियां भवन्ति । यथा इयं विट् विष्ठा । अवर्ण इति किम् । अयं विट् वैश्यस्तृतीयो वर्णः । सास्नादय स्त्रियां भवन्ति । सास्ना गलकम्बलः । वीथी गृहावयवः । नीवी मूलबन्धनम् । भेरी वाद्यविशेषः । मञ्जूषा पेटा पुस्तकादीनाम् । गण्डूषा हस्तजलम् । मूषा सुवर्णधमनिका । परिषत्सभा । गुहा पर्वतस्य ।तृष्णा कृपा पताका रथ्या कृषिश्च काकिणी चैव ।एते स्त्रियां भवन्ति प्रतिशीरा धारा च नेमिश्च ॥ ६७ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कपिशीर्षं तु वप्राग्रं क्षोमाट्टाट्टालकाः समाः ।प्रतोल्यां गोपुरं रथ्या विशिखापि तथोच्यते ॥ २६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चित्या योग्या माया [पेया?] पर्या कक्ष्या संध्या रथ्या ।शम्या नश्या दूष्या कुल्या होरा योग्या ज्या मङ्गल्या ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
काम्बलो वास्त्र इत्यादिस्तदावृतरथे स्मृतः ।रथ्या च रथकट्या च रथबन्धेऽथ धूः स्मृता ॥ ३१२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अयनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः ।उक्षा गौर्वृषभोऽनड्वान्भद्रः शार्करशर्करौ ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वप्रः शालः कोट्टदुर्गौ प्राकारो वरणश्चयः ।प्रतोली विशिखा रथ्या पुरद्वारं च गोपुरम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रतोली विशिखा रथ्या रथ्यानाम त्रयमिदम् ॥ १६८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
सहायमित्रवृन्दे हि सहायता च कथ्यते ।रथानां च समूहः स्यात् रथ्या च रथकट्यया ॥ २५८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 य (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
प्रतोली विशिखा रथ्या ग्रामाभ्यन्तरवर्त्मनि ।स्याच्चयो वप्रमस्त्री तु मृत्तिका स्तूप उच्यते ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिषु द्वैपादयः पूर्वे पञ्चैते बहुसम्मताः ।रथ्या च रथकड्या च द्वयमेव रथव्रजे ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वातानां, खलानां खल्या खलिनी, रथकट्यया ।रथ्या रथानां, यौवतं यौवनं युवतीगणे ॥ २८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ला (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 यौ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हट्टस्तु पण्यभूमिः स्याज्जुटङ्को लवणापणः ।प्रतोली विशिखा रथ्या बहिर्द्वास्ततोरणोऽस्त्रियाम् ॥ ८४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रथनिकुरुम्बे रथ्या रथकट्या स्यन्दनः शताङ्गरथौ ।पुष्परथः क्रीडार्थः समरार्थः सांपरायिकोऽसौ स्यात् ॥ १३१३ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
रथ्या प्रतोली विशिखाप्युपरथ्या तु दर्शनी ।राजमार्गे संसरणं श्रीघण्टाभ्यां पथः परः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सं (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
भैक्षसाहस्रकारीषवार्मणानि च तद्गणे ।रथकड्या तु रथ्या स्याद् गोत्रा गव्या च गोगणे ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तस्य स्वीये तद्धिते च रम्या तु रजनौ स्त्रियाम् ।रमणीये त्रिषु रणः पुनः पुंशण्डयोर्युधि ॥ १०८६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
रथ्या as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश विशिखाविशिखा खनित्री रथ्या विशिखो बाण उच्यते । गोमुखं वाद्यभाण्डे स्यात्तथा गोमयलेपने ॥ Dharaṇikośa 2.2.5
- कोषकल्पतरु विशिखास्याद्गोमुखं तोमरबाणयोस्तु कोशप्रवीणैर्विशिखः प्रदिष्टः । रथ्याखनित्रीनलिकासु तु स्त्री मयूखमर्च्चिःकरभासु चाहुः ॥ ८३ ॥ Koṣakalpataru 6.2.83
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतोलीप्रवेणी तु कुथायां च वेण्यां चाथ प्रतोल्यसौ । पुरस्य गोपुरे चापि रथ्यायां प्रतिपत् पुनः ॥ ५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.54
- नानार्थार्णवसंक्षेप चत्वरीस्थण्डिले प्राङ्कणे च क्ली पुमांस्तु स्याच्चतुष्पथे । स्त्री तु स्याद्देवताभेदे रथ्यायामपि चत्वरी ॥ ७२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.725
- शब्दरत्नावली विशिखमयूखः किरणज्वालाशोभासु तीक्ष्णतेजसि । विशिखः तोमरे बाणे खनित्रीरथ्ययोः स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.12
- त्रिकाण्डशेष विशिखाआदौ प्रधाने प्रमुखं वैशाखो मन्थमासयोः । काण्डे ना विशिखा रथ्या विशाखा भे गुहे पुमान् ॥ ५१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.51
- वैजयन्ती चत्वरीपार्यां कालेऽपि घटिका रथ्यायामपि चत्वरी । जुगुप्सा निन्दाघृणयोर्जननी करुणांबयोः ॥ ८ ॥ Vaijayantī 7.2.8