काम

काम as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् भगभगं श्रीकाममाहात्म्यवीर्ययत्नार्ककीर्तिषु ॥ २६ ॥ Amarakośa 3.3.26
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) कच्चित्समयानिकषाशब्दौ सामीप्ये कीर्तितौ बुधैः । तर्कनिश्चययोर्नूनं कच्चित्स्यात्प्रश्नकामयोः ॥ ८७९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.879
• धरणिकोश शङ्कुकल्कः पापाशये दम्भे कल्कं किल्बिषकिट्टयोः । शङ्कुः संख्यान्तरे कामे शम्भौ यादोऽस्त्रभेदयोः ॥ Dharaṇikośa 1.2.3
• धरणिकोश मदनमदनः पादपे कामे मधूच्छिष्टवसन्तयोः । शकुनो विहगे ज्ञेयः शकुनः शुभशंसकः ॥ Dharaṇikośa 19.2.32
• धरणिकोश वामवामं निर्भरसुन्दरद्रविणयोर्वामं प्रतीपार्थकं वामं सव्यमुदाहृतं कविवरैर्वामः स्मृतः शंकरः । वामः कामः पशौ पयोधरवरे वामा स्मृता कामिनी वामी स्याद्वडवा तथोष्ट्रकवधूर्वामी शिवा गर्दभी ॥ Dharaṇikośa 24.3.8
• कोषकल्पतरु कौतुककामे भोगे कुतुके कौतुकमच्छिन्नमङ्गले चापि । दीपाङ्गयोः प्रतीकः प्रतिकूलविलोमयोः परवत् । विश्वामित्रे वृत्रशत्रावुलूके व्यालग्राहे गुग्गुलौ कोशविज्ञे । पुंलिङ्गः स्यात्कौशिकः कौशिकी तु कात्यायन्यां स्यात्स्रवन्तीविशेषे ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.1.77
• कोषकल्पतरु अनङ्गकामे त्वनङ्गः खहृदोस्तु षण्ढे शालौ पतंगः शलभे खगेऽर्के । स्यात्पारदेऽन्त्येऽथ वरण्डकेऽपि नरङ्ग ऊर्मौ चरमे शफे स्यात् ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.3.19
• कोषकल्पतरु कञ्जसञ्जो विरिञ्चौ च हरेऽथ कञ्जः । केशे विरिञ्चे[267b]चरमे तु पद्मे- ऽमृतेऽथ कामे च[हरे]हरौ च ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.7.20
• कोषकल्पतरु कमनकामेऽप्यशोके कमनोऽन्यवत्तु कम्रेऽभिरूपे धमनस्तु वह्नौ । आध्मापके क्रूरतरेऽन्यलिङ्गः स्त्रियां हरिद्राद्रुतिवाचकश्च ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.19
• कोषकल्पतरु आत्मयोनिस्यात्कुम्भयोनिर्मुनिवृक्षभेदे कामे पुनर्ब्रह्मणि चात्मयोनिः । स्याच्चित्रभानुस्तरणौ च वह्नौ कलध्वनिः कोकिलकेकिनोश्च ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.21.46
• कोषकल्पतरु मदयित्नुपारावते कामुककामयोस्तु जल्पाकमद्ये मदयित्नुरुक्तः । स्याद्धर्षयित्नुस्तनये सुवर्णे- ऽथो घोषयित्नुः पिकविप्रयोश्च ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.47
• कोषकल्पतरु विष्मकर्पूरे सलिले तथा स्मरहरे स्याद्यज्ञनेत्र्योषधा- विष्मः कामवसन्तयोर्नरि मतो युध्मः शरे योद्धरि । युद्धे धन्वनि चाथ भीम उदितः शम्भौ बकद्वेषिणि स्यादम्लेऽपि च वेतसे त्रिषु पुनर्घोरेऽथ भामो रवौ ॥ ६५ ॥ Koṣakalpataru 6.25.65
• कोषकल्पतरु मुर्मरकामे तुषाग्नौ तरणेस्तथाऽश्वे- ऽथो निर्जरः स्वर्गिणि पुंसि शस्तः । जराविहीने परवत्स्त्रियां तु गुडूचिकायामपि तालपत्र्याम् ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.22
• कोषकल्पतरु पटीरचन्दनकन्दुककामे भवति पटीरः क्वचिन्न स्त्री । जघनप्रदेशदर्योः कटीरमन्त्येऽथ पाटीरः ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.27.60
• कोषकल्पतरु निषद्वरआडम्बरस्तु गजगर्जिततूर्यनाद- प्रारम्भणेषु न च योषिति कीर्तितो ज्ञैः । कामे निषद्वरमुशन्ति च शाद आद्ये रात्रौ पुनर्भवति किं च निषद्वरीति ॥ ३०० ॥ Koṣakalpataru 6.27.300
• कोषकल्पतरु कर्ववित्तेऽपि सान्त्वं त्विह दक्षिणत्वे स्यात्साम्न्यथेशे नरि सर्व उक्तः । समस्तवाची परवत्प्रदिष्टः [77a]कर्वस्तु कामे नरि मूषके च ॥ ५०० ॥ Koṣakalpataru 6.29.500
• नानार्थार्णवसंक्षेप षट्कविशेषात् काममदयोर्लोभहर्षरुषामपि । मानस्य चेत्यमीषां ना षण्णां सङ्घेऽथ षड्ध्वनेः ॥ १४३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1435
• नानार्थार्णवसंक्षेप कौतुकमङ्गले विषयाभोगे कामे ख्याते तथैव च । हस्तसूत्रेऽथ कौपीनं गुह्ये चाकार्य एव च ॥ २७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.27
• नानार्थार्णवसंक्षेप वासरवाचाला वासरस्त्वस्त्री दिवसे ना तु पावके । कामे प्रावृषि चाथ स्युर्वाहिकाः पुंसि भूम्नि च ॥ १६८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1680
• परमानन्दीयनाममाला इईषदर्थक्रियायोगसीमाभिव्याप्तिषूक्त आङ् । इः कामे कल्मषे चापि निपातः खेदकुब्वचोः ॥ ५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.5
• परमानन्दीयनाममाला ररः कामवह्निशब्देषु तीव्रे रामे नरे पवौ । राः स्वर्णधनयोर्मेघे स्थानके रुर्भये ध्वनौ ॥ ३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.36
• परमानन्दीयनाममाला अङ्गजशुभेऽपि सूतिकागारेऽङ्गजः कामे तनूद्भवे । अञ्जनो दिग्गजे भूध्रेऽञ्जनं सौवीरयानयोः ॥ २६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.26
• परमानन्दीयनाममाला आत्मभूआयतिर्भावसंहत्योरेष्यत्काले स्वतन्त्रके । आसत्तिः संगमे लाभेऽथात्मभूः कामरुद्रयोः ॥ ३५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.35
• परमानन्दीयनाममाला कन्तुकन्तुः कामे कुसूलेऽथ कान्तिः शोभेच्छयोर्मता । कान्तः प्रिये मनोज्ञे च कालो वर्णे यमे मृतौ ॥ ९५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.95
• परमानन्दीयनाममाला वामवामो महेश्वरे कामे प्रतिकूले पयोधरे । वाहस्तुरंगमे मेघे व्यूहः सङ्घवितर्कयोः ॥ ३५१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.24.351
• शब्दरत्नावली भगभगं स्त्रीज्ञानवैराग्ययोनिमाहात्म्यकीर्तिषु । ऐश्वर्यधर्मकामेषु मोक्षे यत्नेऽथ ना रवौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.13
• शब्दरत्नावली अङ्गजअण्डजः स्यान्मृगमदे सरटे पक्षिमत्स्ययोः । अङ्गजं रुधिरे ना तु कामे पुत्रे मदे कचे ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.19
• शब्दरत्नावली अपष्ठुअपष्ठुः पुंसि कामे स्याद् वामे तु वाच्यलिङ्गकः । अम्बष्ठो द्विजवैश्याजे देशे हस्तिपके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.9
• शब्दरत्नावली विधातृविवृता क्षुद्ररोगे स्याद् वाच्यलिङ्गन्तु विस्तृते । विनेता देष्टृनृपयोर्विधाता कामवेधसोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.137
• शब्दरत्नावली मदनभोगी पुंसि भुजङ्गे स्याद् ग्रामपात्रे महीपतौ । महिषी व्यतिरिक्तायां राजयोषिति भोगिनी ॥ मदनः कामधुस्तूरवसन्तद्रुमसिकथके । मलनं मर्दने क्लीबं पटवासे भवेत्पुमान् ॥ मलिनं दूषिते कृष्णे ऋतुमत्यां मलिन्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.67
• शब्दरत्नावली आत्मयोनिआत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि । उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥ उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् । उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥ कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके । आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥ कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् । क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥ कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् । कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥ कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः । केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.105
• शब्दरत्नावली कामचारिन्धातुवादरते कांश्यकारे कारन्धमी पुमान् । स्वच्छन्दे चटके कामे कामचारी भवेत्पुमान् ॥ इक्ष्यौ वेणौ पोटगले किष्कुपर्वा पुमानयम् । अग्नौ राहौ दुराचारे कृष्णवर्मा निगद्यते ॥ कपिभिद्गन्धकभृङ्गे पुंसि स्याद्गन्धमादनः । पर्वते न स्त्रियामेष सुरायां गन्धमादनी ॥ मार्कण्डेये विधौ कङ्के चिरजीवी भवेत्पुमान् । यमे जाम्बवति क्ष्माभृत्कपिराक्षसभित्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.133
• शब्दरत्नावली अभिरूपअभिरूपो बुधे रम्ये कामेन्दुहरविष्णुषु । अवन्वेपो दूषणे स्यादहङ्कारे च लेपने ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.20
• शब्दरत्नावली द्रुमद्रुमः किम्पुरुषे कामे पारिजाते महीरुहे । धर्मोऽस्त्री सुकृता चारस्वभावोपनिषत्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.12
• शब्दरत्नावली रमरमा लक्ष्म्यां रमः कान्ते कामे च रक्तवञ्जुले । रामो हलिनि शारङ्गे राघवे वरुणे हये ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.18
• शब्दरत्नावली वामवामः स्तने हरे कामे पुंसि क्लीबं धनेऽपि च । चारुप्रतीपसव्येषु नार्यामपि वामा स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.21
• शब्दरत्नावली ररः कामवह्नौ च रुः शब्दे रा धने पुमान् । री गतौ स्त्री च रा दाने काञ्चनेऽपि च कुत्रचित् । श्रीः शोभा भारती वेशरचना भूतिवृद्धिषु । विधात्रिवर्गसम्पत्तिलक्ष्मीषु सरलद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.1
• शब्दरत्नावली वेरवेरं कामे पुमान् क्लीबं वार्त्ताकौ कुङ्कुमेऽपि च । शारिर्नाक्षोपकरणे व्यवहारान्तरेऽपि च । युद्धार्थगजपर्याणभागे शकुनिके स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.45
• शब्दरत्नावली ईश्वरआशरो राक्षसे पुंसि तथा वैश्वानरेऽपि च । इत्वरी कुलटायां स्त्री पथिकक्रूरयोस्त्रिषु ॥ ईश्वरः शङ्करे कामे नाट्ये स्वामिनि वाच्यवत् । ईश्वरा चेश्वरी गौर्य्यां लक्ष्मीवाण्यादिशक्तिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.58
• शब्दरत्नावली मुहिरमसूरा मसुरा वेश्यास्वथ व्रीहौ पुमानयम् । पापरोगे मसूरी स्यात्तथा मसुरिकेत्यपि ॥ मर्मरः पीतकाष्ठे स्याद्वस्त्रपर्णादिनिस्वने । मञ्जरं मञ्जरी च स्यान्मुक्तातिलकवल्लीषु ॥ मदिरा तु सुरायां स्त्री मदिरो मत्तखञ्जने । मुकुरः कुलवृक्षे स्याद्दर्पणे दण्डभिद्यपि ॥ मार्जार ओतौ खट्टासे मिहिरो वृद्धसूर्ययोः । मुदिरः कामुके मेघे मुहिरो मूर्खकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.96
• शब्दरत्नावली रामिलरसाले इक्षौ पनसे च माकन्दे सिह्लकेऽपि च । रामिलो रमणे कामे लाङ्गुलं पुच्छशेफयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.86
• शब्दरत्नावली अभीषुअध्यक्षोऽधिकृते पुंसि प्रत्यक्षेऽतिप्रधानके ॥ अभीषुः प्रग्रहे कामकिरणानुरागेषु ना । उष्णीषोऽस्त्री शिरोवेष्टे किरीटचिह्नभेदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.18
• शब्दरत्नावली उदर्चिस्अगौकाः शरभे पुंसि कण्ठीरवविहङ्गयोः । उदर्चिर्वीतिहोत्रे स्यादुत्प्रगे हरकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.42
• शब्दरत्नावली इअः स्यात्कृष्णे आ विधौ स्याद् इः कामे ईः श्रियामपि । उः शिवे ऊ विधौ ऋः स्याद्देवमातरि ऋर्दिवि ॥ Śabdaratnāvalī 8.1
• शब्दरत्नाकर बन्धुआधिबन्धनयोर्बन्धो बन्धुर्बान्धवकामयोः । बलो रामे दैत्यभैदे काके बलवति त्रिषु ॥ १९६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1966
• शब्दरत्नाकर अङ्गजब्रह्मण्यव्यक्तमस्पष्टे त्रिषु स्यात् सौम्यमन्दयोः । अलसोऽथाङ्गजः कामे प्राणादौ तनये रुजि ॥ २०४० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2040
• शब्दरत्नाकर इएकाक्षरा इहोच्यन्ते पूर्वं नोक्ता यथाक्रमम् । अस्तु विष्णौ वर्णमात्रे स्यादिः काम उरीश्वरे ॥ २२४० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2240
• तन्त्राभिधान क्लींक्लीं कामो ग्लौञ्च भूबीजं श्रौं विश्वः क्ष्रौं नृकेशरी । हौं प्रासादं शिवो गञ्च विघ्नराज उदाहृतः ॥ ३४ ॥ Tantrābhidhāna 1.34
• तन्त्राभिधान क्षपरात्मा क्रोध-संहारौ वनान्तो मेरुवाचकः । सर्वाङ्गं सागरः कामः संयोगान्तस्त्रिपूरकः ॥ १७१ ॥ Tantrābhidhāna 2.52.171
• तन्त्राभिधान इइ-कार उच्यते कामो लक्ष्मी-री-कार उच्यते । उ-कारः शङ्करः प्रोक्त ऊ-कारश्चापि रक्षणे ॥ २ ॥ Tantrābhidhāna 3.2
• तन्त्राभिधान र----------------------------------- याने यातरि यस्त्यागे कथितः शब्दवेदिभिः । रः स्यात् कामेऽनिले वह्नौ शब्दे रुः परिकीर्त्तितः ॥ २९ ॥ Tantrābhidhāna 3.29
• त्रिकाण्डशेष आत्मभूआरम्भे उद्यमे दर्पे कामे ब्रह्मणि चाऽत्मभूः । ऋषभौ श्रेष्ठवृषभौ करभोऽधःकरोष्ट्रयोः ॥ २८४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.284
• वैजयन्ती कङ्कणकामे ख्याते मंगले च हस्तसूत्रेऽपि कंकणम् । कटित्रं चर्म सुस्यूतं कटीवेष्टनचर्म च ॥ ११ ॥ Vaijayantī 7.3.11
• वैजयन्ती अजिरक्ल्यक्षतं तण्डुले धान्ये न ना लाजेषु ना यवे । अजिरं जर्जरे कामे विषयांकणयोर्द्रुते ॥ १४ ॥ Vaijayantī 7.5.14
• वैजयन्ती निषद्वरनिश्चारको निर्गमके पुरीषोत्सर्गिमारुते । निषद्वरी निशा कामकर्दमौ तु निषद्वरौ ॥ ११ ॥ Vaijayantī 8.5.11