लिप्सा
lipsāस्त्री · fem.In 15 kośas: 12 synonym verses, 18 as a meaning of another word.
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेमा ना प्रियता हार्दं प्रेम स्नेहोऽथ दोहदम् ।इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहा तृड्वाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ २७ ॥कामोऽभिलाषस्तर्षश्च सोऽत्यर्थं लालसा द्वयोः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तृष्णाभिलाषो लिप्साशा धनाया गर्धनोच्यते ।अधरो हीनवादी स्यात्प्रसक्तः प्रसृतः स्मृतः ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिलाषश्च लिप्सा तु घना सेर्ष्या तु गन्धना ।गर्भिण्याः पुनरिच्छायां श्रद्धा दोहददौहृदम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रेमास्त्रियां प्रियत्वं षण् हार्दं स्यादथ दोहदः ।पुंसि क्लीबे स्पृहा लिप्सा वाञ्छा तृष्णा तृषा रुचिः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तर्षोऽभिलाषोऽपि मनोरथोऽस्त्रीकामो वशः स्त्री तु तृषा तृडाशा ।काङ्क्षा स्पृहेहापि च कान्तिरिच्छा-ऽऽशंसा च वाञ्छा कविरन्न(?)लिप्सा ॥ २०० ॥
इन्द्रवज्रा
genderस्त्रीfem.
लोभः स्पृहा वशो लिप्सा तृष्णा काङ्क्षेच्छया सह ।आशंसा गर्धवाञ्छे चाशेहा तृट् तु मनोरथः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा काङ्क्षा सेहा च लालसा ।कामस्तर्षोऽभिलाषस्तृडिच्छा वाञ्छा मनोरथः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा गर्द्धः काङ्क्षा वशस्तथा ।आशा वाञ्छा धनाया च रुचिः कामश्च कामना ॥ ६५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उत्तमे चरिते शीलं उन्मादश्चित्तविभ्रमे ।प्रेम क्लीबे पुमान् प्रेमा स्नेहः प्रणय इत्यपि ॥हार्दं प्रियत्वं प्रियता स्निग्धतायां निगद्यते ।इच्छाकाङ्क्षा स्पृहा वाञ्च्छा लिप्सा कामो मनोरथः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ईप्सा लिप्सा स्पृहा वाञ्छा काङ्क्षेहेच्छातृषः समाः ।तर्षो मनोरथः कामोऽभिलाषो लालसा द्वयोः ॥ ९७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिलाषश्च लिप्सा तु धनायेप्सा च गर्धना ।गर्भिण्याः पुनरिच्छायां श्रद्धा दोहलदौहृदे ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
लिप्सा as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् प्रतियत्नप्रतियत्नावुभौ लिप्सोपग्रहावथ सादिनौ । द्वौ सारथिहयारोहौ वाजिनोऽश्वेषुपक्षिणः ॥ १०७ ॥ Amarakośa 3.3.107
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) प्रतियत्नप्रतियत्नः संस्कारे लिप्सोपग्रहणयोश्च निर्दिष्टः । अभिहारः सन्नाहे स्यादभियोगे परस्वहरणे च ॥ ८४३ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.843
- धरणिकोश तृष्णाघृणा कृपा जुगुप्सा च तृष्णा लिप्सापिपासयोः । कर्णौ श्रवणराधेयावुष्णौ ग्रीष्मातपौ स्मृतौ ॥ Dharaṇikośa 14.1.2
- धरणिकोश गाधगाधः स्थाने च लिप्सायां व्याधो मृगयुदुष्टयोः । मुग्धः स्यात्सुन्दरे मूढे स्निग्धे वत्सलचिक्कणे ॥ Dharaṇikośa 18.1.3
- धरणिकोश प्रतियत्नअनूचानो विनीतः स्यात्साङ्गवेदज्ञ एव च । प्रतियत्नस्तु संस्कारे उपग्रहणलिप्सयोः ॥ Dharaṇikośa 19.2.65
- कोषकल्पतरु उपतिष्ठतेसंगतौ मन्त्रकरणे मैत्रे तद्वत्पथिष्वपि । लिप्सायां वा तथाकर्मकोऽपि स्यादात्मनेपदी ॥ २०० ॥ Koṣakalpataru 3.5.200
- कोषकल्पतरु प्रतियत्नउपग्रहे संस्करणे तथैव लिप्साह्वये च प्रतियत्न उक्तः । घटोद्भवे तूदयनस्तथार्के श्रीवत्सराजे च बुधैः प्रदिष्टः ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.21.23
- कोषकल्पतरु तर्षस्यात्स्पर्धनव्याजगतं मिषं च लिप्सापिपासासु पुमांश्च तर्षंः । वर्षं तु न स्त्री किल वत्सरे स्या- द्वृष्टौ तथा स्याद्भरतादिखण्डे ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रतियत्नप्रतियत्नस्तु संस्कार उपग्रहणलिप्सयोः । प्रतिश्रयस्तु विज्ञेयः स्थाने गोष्ठ्यां च सूरिभिः ॥ ७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.72
- शब्दरत्नावली गाधगन्ध आमोदे सम्बन्धे प्रतिवेशिनि गन्धके । गोधा तले निहाकायां गाधः स्यात्स्थानलिप्सयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.5
- शब्दरत्नावली प्रतियत्नप्रस्फाटनं ताडने स्यात्सूर्वेऽपि च विकाशने । प्रतिमानं प्रतिच्छायादन्तिदन्तान्तरालयोः ॥ प्रतियत्नस्तु लिप्सोपग्रहसंस्कारकर्मसु । प्रत्यर्थी तु भवच्छत्रौ प्रतिवादिनि वाच्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.117
- शब्दरत्नावली उपअप चौर्ये च निर्देशे विकृतौ च विपर्यये । विनियोगे वर्जनार्थे हर्षापकृष्टयोरपि ॥ अपि सम्भावनाशङ्काप्रश्नगर्हासमुच्चये । कामचारक्रियायुक्तपदार्थे च निगद्यते ॥ उप दाक्षिण्यसामर्थ्यहीवात्मय … । अधिकार्थे समीपे च दाषाख्याननिदर्शने । आश्चर्यकरणे दाने मारणे व्याप्तिलिप्सयोः ॥ उपमारम्भपूजासु भवेदुद्योग इत्यपि । Śabdaratnāvalī 8.1.44
- शब्दरत्नाकर रुच्लिप्साज्वालाकान्तिवाञ्छाभङ्गरोगेषु रुक् स्त्रियाम् । भारतीवचसोर्वाक् स्याद् विः पक्षिपरमात्मनोः ॥ २२४६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2246
- त्रिकाण्डशेष तर्षपापे च कलुषं घोषः शब्दाभीरनिवासयोः । शुचौ दक्षे च चोक्षः स्यात्तर्षो लिप्सापिपासयोः ॥ ४३८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.438
- वैजयन्ती ईहाअन्ने च स्यादथो ईतिरुपसर्गप्रवासयोः । ईहा तु लिप्सोद्यमयोरूतिः सूत्यभिरक्षयोः ॥ ५ ॥ Vaijayantī 6.2.5
- वैजयन्ती प्रतियत्नप्रतियत्नस्तु संस्कार उपग्रहणलिप्सयोः । स्थाने गोष्ठ्यां सत्रशाले प्रत्याहारे प्रतिश्रयः ॥ ३१ ॥ Vaijayantī 8.1.31
- वैजयन्ती तृष्लक्ष्मीरिव लवंगे श्रीः पद्मायां कान्तिसंपदोः । रुग्ज्वालाकान्तिवांछासु तृट् तु लिप्सापिपासयोः ॥ १९ ॥ Vaijayantī 8.2.19
- वैजयन्ती तृष्णायथा तृष्णा यथा तर्षस्त्वग्गन्धद्रव्यवल्कयोः । Vaijayantī 8.2.21