विनीत

vinītaपुं · masc.

In 10 kośas: 13 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.431 · p. 20

गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥

अनुष्टुप्

genderविadj.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1235 · p. 48

विनीतस्तु साधुवाही दुर्विनीतस्तु शूकलः ॥ १२३५ ॥

metre not recognised

विनीतपुं साधुवाहिन्पुं दुर्विनीतपुं शूकलपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.44

आजानेयाः कुलीनाः स्युर्विनीताः साधुवाहिनः ॥ ४४ ॥

अनुष्टुप्

आजानेयपुं कुलीनपुं विनीतपुं साधुवाहिन्पुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.42

वश्यः प्रणेयो निभृतविनीतप्रश्रिताः समाः ।

अनुष्टुप्

वश्यवि प्रणेयवि निभृतवि विनीतवि प्रश्रितवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.198 · p. 110

मिश्रैर्मिश्रा विनीतस्तु साधुवाही जवाधिके ।जवनोथाश्वमेधीये ययुर्यायावरोऽपि च ॥ १९८ ॥

अनुष्टुप्

विनीतपुं साधुवाहिन्पुं जवनपुं ययुपुं यायावरपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.47 · p. 219

वश्यः प्रणेयो निभृतो विनीतः प्रश्रितः समाः ।विधेयो विनयग्राही प्रगल्भः प्रतिभान्विते ॥ ४७ ॥

अनुष्टुप्

वश्यवि प्रणेयवि निभृतवि विनीतवि प्रश्रितवि विधेयवि विनयग्राहिन्वि प्रगल्भवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.284 · p. 280

गन्धोत्कटोऽपि दमनो दान्तो जटिलदण्डिनौ ।पाण्डुरागो ब्रह्मजटा विनीतो देवशेखरः ॥ २८४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब्र (wrong syllable)

गन्धोत्कटपुं दमनपुं दान्तपुं जटिलपुं दण्डिन्पुं पाण्डुरागपुं ब्रह्मजटास्त्री विनीतपुं देवशेखरपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.11 · p. 253

ययुरश्वोऽश्वमेधीयो वीरभद्रश्च सम्मतः ।अश्वोरसं वाजिमुख्ये विनीतस्त्रिषु साधुनीः ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

ययुपुं वीरभद्रपुं अश्वोरसक्ली विनीतवि साधुनीवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.37 · p. 4

साधुलक्साधुलग्नः स्याज्जलमग्जलमज्जनः ।अधिकर्द्धिः समृद्धः स्यादविनीतोद्धतौ समौ ।विनीतः प्रश्रितः प्रोक्तो निभृतोऽथ वचःस्थितः ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्

साधुलक्वि साधुलग्नवि जलमज्वि जलमज्जनवि अधिकर्द्धिवि समृद्धवि अविनीतवि उद्धतवि विनीतवि प्रश्रितवि निभृतवि वचःस्थितवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.149 · p. 70

साधुवाही विनीतोऽश्वः शूकलो विनयोज्झितः ।कशार्हः कश्य इत्युक्तं कोकाहः सितवाजिनी ॥ १४९ ॥

अनुष्टुप्

साधुवाहिन्पुं विनीतपुं शूकलपुं कशार्हपुं कश्यपुं कोकाहपुं सितवाजिन्पुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.653 · p. 86

विनीतो निभृतश्चैवं प्रश्रितो विनयी जनः ॥ ६५३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

विनीतवि निभृतवि प्रश्रितवि विनयिन्वि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2237 · p. 365

बाह्नीका अपि तद्भेदाः तुषाराः सन्ति तद्भिदाः ।साधुवाही विनीतः स्याद् दुर्विनीतस्तु शूकलः ॥ २२३७ ॥

अनुष्टुप्

बाह्नीकपुं तुषारपुं साधुवाहिन्पुं विनीतपुं दुर्विनीतपुं शूकलपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.250 · p. 128

साधुवाही विनीतः स्यात् सुष्टुवाहनशीलके ।वनायुदेशजावश्वौ वानायुजवनायुजौ ॥

अनुष्टुप्

साधुवाहिन्पुं विनीतपुं वानायुजपुं वनायुजपुं

genderपुंmasc.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तश्लोकः Dharaṇikośa 15.3.25 · p. 86

विनीतमुपनीतं स्यादपनीते जितेन्द्रिये ।वाणिजे निभृते चैव विनीतः सुवहे हये ॥

अनुष्टुप्

meaningsउपनीत अपनीत जितेन्द्रिय वाणिज निभृत सुवह हय

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.6 · p. 219

अपनीतेऽप्युपनीते जितेन्द्रियेऽश्वे तथा सुवहे ।वाणिज्ये निभृते चाभिधेयलिङ्गं विनीतमप्युक्तम् ॥ ६ ॥

उद्गीतिः

meaningsअपनीत उपनीत जितेन्द्रिय अश्व सुवह वाणिज्य निभृत

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.135 · p. 222

विनीतः स्यादपि साधुवाहाश्वयोरपि ।जितेन्द्रियेप्यपनीते रह इत्येतेषु त्रिषु ॥

metre not recognised

meaningsसाधु वाह अश्व जितेन्द्रिय अपनीत रहस्

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.74 · p. 262

रक्तांशुके दुष्टबुद्धौ क्रोष्टुधूर्तौ तु वञ्चकौ ।विनीतस्त्रिष्वपि प्राप्ते निभृते विजितेन्द्रिये ॥ ७४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्राप्त निभृत विजितेन्द्रिय

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.75 · p. 263

विनयं ग्राहिते चैष सुखवाहिहये पुमान् ।विषयी राज्ञि कन्दर्पे विषयस्थजने च ना ॥ ७५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविनयग्राहित सुखवाहिहय

doubtful

विनीत as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश प्रसृतप्रस्मृतोऽर्धाञ्जलौ ज्ञेयः प्रसृतोऽपि च वेगिते । प्रसृता तु मता जङ्घा विनीतः प्रसृतो मतः ॥ Dharaṇikośa 15.3.19
धरणिकोश अनूचानअनूचानो विनीतः स्यात्साङ्गवेदज्ञ एव च । प्रतियत्नस्तु संस्कारे उपग्रहणलिप्सयोः ॥ Dharaṇikośa 19.2.65
कोषकल्पतरु प्रश्रयतेवृद्धिसंजननौन्नत्ये समुदो द्विष्यपि स्मृतः । प्राद्विनीतो भजिस्त्वाङ उपस्थित्यामुदीरितः ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.72
कोषकल्पतरु अनूचानसाङ्गे वेदे निपुणेऽनूचानः स्याद्विनीतेऽपि । उक्तमवाचीनमवागर्थे तद्वद्विपर्यस्ते ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.9
शब्दरत्नावली द्रुतदितिः स्त्रियां खण्डने स्यात्तथा च दैत्यमातरि । दीप्तं निर्भासिते दग्धे ज्वलितेऽपि च वाच्यवत् ॥ द्रुतं शीघ्रे विनीते च विम्राणे चाभिधेयवत् । दृतिश्चर्मपुटे मीते द्युतिः स्त्री रश्मिशोभयोः ॥ धातुर्मनःशिलादौ तु श्लेष्मादौ गैरिकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.17
त्रिकाण्डशेष अनूचानविनीते विप्रभेदे चाऽनूचानोऽर्थी विवाद्यपि । अन्तावसायी चाण्डाले मुनिभेदे च नापिते ॥ २२७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.227