लुब्ध

lubdhaवि · adj.

In 14 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.431 · p. 20

गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥

अनुष्टुप्

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.22

सर्वान्नीनस्तु सर्वान्नभोजी गृध्नुस्तु गर्धनः ।लुब्धोऽभिलाषुकस्तृष्णक्समौ लोलुपलोलुभौ ॥ २२ ॥

अनुष्टुप्

सर्वान्नीनवि सर्वान्नभोजिन्वि गृध्नुवि गर्धनवि लुब्धवि अभिलाषुकवि तृष्णज्वि लोलुपवि लोलुभवि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.363 · p. 43

उदन्या तर्षतृट्तृष्णापिपासाश्च समाः स्मृताः ।तृष्णको गर्धनो गृध्नुर्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ३६३ ॥

अनुष्टुप्

उदन्यास्त्री तर्षपुं तृष्स्त्री तृष्णास्त्री पिपासास्त्री तृष्णकवि गर्धनवि गृध्नुवि लिप्सुवि लुब्धवि अभिलाषुकवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.36 · p. 218

लालसो लोलुपो लिप्सुर्लम्पटश्चाभिलाषुकः ।लुब्धो गृध्नुर्गर्द्धनः स्यात्मायी कुरकजालिकौ ॥ ३६ ॥

अनुष्टुप्

लालसवि लोलुपवि लिप्सुवि लम्पटवि अभिलाषुकवि लुब्धवि गृध्नुवि गर्द्धनवि मायिन्वि कुरकवि जालिकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.22 · p. 3

[159b]दृढमुष्टिस्तद्धनश्च कीनाशोऽपि वराकवत् ।गृध्नुस्तु गर्धनो लुब्ध-तृष्णक्-तर्षित-लिप्सवः ॥ २२ ॥

अनुष्टुप्

दृढमुष्टिवि तद्धनवि कीनाशवि वराकवि गृध्नुवि गर्धनवि लुब्धवि तृष्णकवि तर्षितवि लिप्सुवि

genderविadj.

नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 175 · p. 84

रहोऽनुरहसोपांशु रहस्यं च भिनत्ति कः ।कीनाशः कृपणो लुब्धो गृध्नुर्दीनोऽभिलाषुकः ॥ १७५ ॥

अनुष्टुप्

रहस्क्ली अनुरहस्क्ली उपांशुअ रहस्यक्ली कीनाशपुं कृपणवि लुब्धवि गृध्नुवि दीनवि अभिलाषुकवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.90 · p. 112

उन्मदिष्णून्मादयुक्तौ गृध्नुगर्धननलोभनाः ।लुब्धोऽभिलाषुकश्चैव लोलुभो लोलुपोऽपि च ॥ ९० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

उन्मदिष्णुवि गृध्नुवि गर्धनवि लोभनवि लुब्धवि अभिलाषुकवि लोलुभवि लोलुपवि

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.592 · p. 102

लुब्धो मृगवधाजीवो लुब्धको लौभ्य एव च ।शुनके श्वा शुनिः शौनो भषको मृगदंशकः ॥ ५९२ ॥

अनुष्टुप्

लुब्धपुं मृगवधाजीवपुं लुब्धकपुं लौभ्यपुं श्वन्पुं शुनिपुं शौनपुं भषकपुं मृगदंशकपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.648 · p. 85

लुब्धश्च लोलुपो लोलो लोलुभश्चाभिलाषुकः ॥ ६४८ ॥

अनुष्टुप्

लुब्धवि लोलुपवि लोलवि लोलुभवि अभिलाषुकवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.28 · p. 160

सर्वान्नीनस्तु सर्वान्नभोजी सर्वान्नभक्तरि ।लुब्धो गृध्नुर्गर्धनोऽपि स्यात् तृष्णगभिलाषुकः ॥

अनुष्टुप्

सर्वान्नीनवि सर्वान्नभोजिन्वि लुब्धवि गृध्नुवि गर्धनवि तृष्णज्वि अभिलाषुकवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.35 · p. 203

कामुकः कमिताभीकः कम्रः कामयिताभिकः ।तृष्णक्तु गर्धनो गृध्नुः लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ३५ ॥

अनुष्टुप्

कामुकवि कमितृवि अभीकवि कम्रवि कामयितृवि अभिकवि तृष्णज्वि गर्धनवि गृध्नुवि लिप्सुवि लुब्धवि अभिलाषुकवि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास धपादः Dharaṇikośa 18.1.4 · p. 99

अर्धः खण्डे समांशेऽर्धमिद्धमातप्तदीप्तयोः ।बुद्धा धीरजिनज्ञाता लुब्धौ मृगयुकाङ्क्षिणौ ॥

अनुष्टुप्

meaningsमृगयु काङ्क्षिन्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1142 · p. 140

गोत्रभेदे सज्जनस्तु मन्त्रेऽप्याह द्वयोः पुनः ।मृगे लुब्धस्तु मृगयौ ना कदर्ये तु स त्रिषु ॥ ११४२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsमृग मृगयु कदर्य

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1143 · p. 140

काङ्क्षावति च लेखस्तु पुमाल्लेँख्ये विलेखने ।द्वे तु देवेऽथ लेखा स्त्री कृत्रिमायां लि(खा?पा) विति ॥ ११४३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

meaningsकाङ्क्षावत्

doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश धान्ताः Śabdaratnāvalī 7.19.12 · p. 232

लुब्धो व्याधे लम्पटे स्यादाकाङ्क्षाभियुते त्रिषु ॥

meaningsव्याध लम्पट आकाङ्क्षाभियुत

लुब्ध as a meaning in nānārtha verses

नानार्थार्णवसंक्षेप कृत्यत्रिः क्रुद्धलुब्धभीतावमानितेष्वपरे पुनः । विद्विष्टेऽन्ये तु संरब्धे कर्तव्यव्रश्चितव्ययोः ॥ २७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.270
नानार्थार्णवसंक्षेप कानीनकानीनः पुंसि कर्णे स्याद् व्यासे च रभसोऽपठीत् । द्वयोस्त्वपत्ये कन्याया लुब्धे त्वेष त्रिषु स्मृतः ॥ ४६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.460
त्रिकाण्डशेष आप्तआप्तौ लुब्धहितौ दैर्घ्ये भाविकालेऽपि चाऽयतिः । आचितः शाकटोन्मेयेऽप्यावर्तश्चिन्तनेऽपि च ॥ १४८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.148