प्रीत

prītaवि · adj.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.181

हृष्टे मत्तस्तृप्तः प्रह्लन्नः प्रमुदितः प्रीतः ।

metre not recognised

हृष्टवि मत्तवि तृप्तवि प्रह्लन्नवि प्रमुदितवि प्रीतवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.169 · p. 232

प्रोतो हृष्टश्च मत्तोथ दातं छिन्नं दितं छितम् ।वृक्तं छातं च लूनं च कृत्तमप्यथ विच्युतम् ॥ १६९ ॥

अनुष्टुप्

प्रीतवि हृष्टवि मत्तवि दातवि छिन्नवि दितवि छितवि वृक्तवि छातवि लूनवि कृत्तवि विच्युतवि

genderविadj.doubtful

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.53 · p. 27

अन्वेषितं गवेषितमथ हृष्टः प्रमुदितः प्रीतः ।प्रह्लन्न-तृप्त-मत्तानन्दित-संतुष्ट-निर्वृतास्तुल्याः ॥ ५३ ॥

उद्गीतिः

अन्वेषितवि गवेषितवि हृष्टवि प्रमुदितवि प्रीतवि प्रह्लन्नवि तृप्तवि मत्तवि आनन्दितवि संतुष्टवि निर्वृतवि

genderविadj.

नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 37 · p. 18

कान्तेष्टौ दयितः प्रीतः प्रियः कामी च कामुकः ।वल्लभोऽसुपतिः प्रेयान् विटश्च रमणो वरः ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्

कान्तपुं इष्टपुं दयितपुं प्रीतपुं प्रियपुं कामिन्पुं कामुकपुं वल्लभपुं असुपतिपुं प्रेयस्पुं विटपुं रमणपुं वरपुं

genderपुंmasc.

शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.7 · p. 20

प्राणेशः प्रणयी प्रेयान्प्रेष्ठः प्राणसमोऽधिकः ।प्रीतः प्रियतमः सेक्ता आर्यपुत्रश्च नायकः ॥ ७ ॥

अनुष्टुप्

प्राणैशपुं प्रणयिन्पुं प्रेयस्पुं प्रेष्ठपुं प्राणसमपुं अधिकपुं प्रीतपुं प्रियतमपुं सेक्तृपुं आर्यपुत्रपुं नायकपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.72 · p. 168

दूनः सन्तापितस्तप्तः धूपायितश्च धूपितः ।प्रीतः प्रमुदितस्तृप्तः प्रह्लन्नहृष्टमत्तवत् ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 यि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 न्न (wrong syllable)

दूनवि सन्तापितवि तप्तवि धूपायितवि धूपितवि प्रीतवि प्रमुदितवि तृप्तवि प्रह्लन्नवि हृष्टवि मत्तवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1591 · p. 192

अर्च्यः पूज्यः प्रतीक्ष्यः सहृदयहृदयालू समौ हृष्टतुष्टौ ।प्रीतप्रह्लन्नतृप्तप्रमुदितमुदितामोदिताः स्युः प्रतीते ॥ १५९१ ॥

स्रग्धरा

अर्च्यवि पूज्यवि प्रतीक्ष्यवि सहृदयवि हृदयालुवि हृष्टवि तुष्टवि प्रीतवि प्रह्लन्नवि तृप्तवि प्रमुदितवि मुदितवि आमोदितवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.99 · p. 209

लब्धाप्तासादितप्राप्तभूतविन्नास्तु भाविते ।प्रयत्ते मुदितप्रीतहृष्टाः सुहिततृप्तवत् ॥ ९९ ॥

अनुष्टुप्

लब्धवि आप्तवि आसादितवि प्राप्तवि भूतवि विन्नवि भावितवि प्रयत्तवि मुदितवि प्रीतवि हृष्टवि सुहितवि तृप्तवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.14 · p. 206

प्रीतं पुनः स्याद्धृषिते च[287a]मर्म-ण्यसारहस्त्यश्वमुखेषु वीतम् ।सृणीक्रियायामथ भीतमाहु-र्भये भयेनापि युतेऽन्यलिङ्गम् ॥ १४ ॥

उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 प्री (wrong syllable)

meaningsहृषित मर्मन्

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.24 · p. 215

प्राप्तिः स्त्री प्रायणे लाभे सङ्गतौ च महोदये ।प्रीतिः प्रेम्णि च योगे स्यात्प्रीतं हर्षणनर्मयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsहर्षण नर्मन्

प्रीत as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश हृष्टहृष्टः प्रहसिते प्रीते विस्मिते फुल्लरोमणि । त्वष्टा दिवौकसां शिल्पी त्वष्टारौ सूर्यवर्धकी ॥ Dharaṇikośa 10.2.1
धरणिकोश हृषितविकृतं स्यात्तु बीभत्सेऽसंस्कृते व्याधिमत्यपि । हृषितः प्रणते प्रीते वर्मिते हृष्टरोमणि ॥ Dharaṇikośa 15.2.46
कोषकल्पतरु प्रतिहतसुहितस्तृप्तेऽतिहिते सोच्छ्राये मूर्छितं सुदृढे । हृषितं हृष्टे रोम्णि प्रतिहत उक्तं च विस्मिते प्रीते ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.85
नानार्थार्णवसंक्षेप तृप्ततृप्तं तु नपि षट्षष्टिस्वरे छन्दोन्तरे तथा । तृप्तौ त्रि तु स्यात् प्रीते च सुहिते चाथ तृप्रवाक् ॥ ५६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.560
नानार्थार्णवसंक्षेप आप्रीतज्ञेयोऽभिनवमृत्पात्रे प्रीतेऽप्याख्यातमित्यदः । क्लीबं तिङन्ते त्रिस्तूक्तेऽथाचितं स्यान्नपुंसकम् ॥ १९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.199
शब्दरत्नावली हृषितहारितो मुनिभित्पक्षिभिदोः पारावतोऽपि च । हृषितः प्रहृतप्रीतरोमाञ्चयुतविस्मृते ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.152
शब्दरत्नाकर प्रतीतप्रतीतस्त्रिषु विख्याते प्रीते प्रत्ययिते बुधे । प्रतिपत्तिथिबुद्ध्योः स्यात् प्रकृतिर्मूलकारणे ॥ २१२९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2129