हृष्ट

hṛṣṭaवि · adj.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.181

हृष्टे मत्तस्तृप्तः प्रह्लन्नः प्रमुदितः प्रीतः ।

metre not recognised

हृष्टवि मत्तवि तृप्तवि प्रह्लन्नवि प्रमुदितवि प्रीतवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.169 · p. 232

प्रोतो हृष्टश्च मत्तोथ दातं छिन्नं दितं छितम् ।वृक्तं छातं च लूनं च कृत्तमप्यथ विच्युतम् ॥ १६९ ॥

अनुष्टुप्

प्रीतवि हृष्टवि मत्तवि दातवि छिन्नवि दितवि छितवि वृक्तवि छातवि लूनवि कृत्तवि विच्युतवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.29 · p. 221

लोमस्वङ्कुरितेषु द्वौ हृषिता हृष्ट इत्यपि ।लोमशो रोमशो रोमसंयुक्तः पञ्च भेद्यवत् ।रसासृङ्मांस-मेदोऽस्थि-मज्ज-शुक्राणि धातवः ।सप्त वा दश चैकेषां रोमत्वक्स्ना[89a]युभिः सह ॥ २९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

हृषितवि हृष्टवि लोमशवि रोमशवि रोमसंयुक्तवि रसपुं असृज्क्ली मांसक्ली मेदस्क्ली अस्थिक्ली मज्जन्पुं शुक्रक्ली धातुपुं

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.53 · p. 27

अन्वेषितं गवेषितमथ हृष्टः प्रमुदितः प्रीतः ।प्रह्लन्न-तृप्त-मत्तानन्दित-संतुष्ट-निर्वृतास्तुल्याः ॥ ५३ ॥

उद्गीतिः

अन्वेषितवि गवेषितवि हृष्टवि प्रमुदितवि प्रीतवि प्रह्लन्नवि तृप्तवि मत्तवि आनन्दितवि संतुष्टवि निर्वृतवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.11 · p. 102

दूरदर्शी दीर्घदर्शी प्रत्युत्पन्नमतिः पुनः ।चिद्रूपो हृदयालुस्तु हृष्टः सहृदयस्तथा ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

दूरदर्शिन्पुं दीर्घदर्शिन्पुं प्रत्युत्पन्नमतिपुं चिद्रूपपुं हृदयालुपुं हृष्टपुं सहृदयपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.72 · p. 168

दूनः सन्तापितस्तप्तः धूपायितश्च धूपितः ।प्रीतः प्रमुदितस्तृप्तः प्रह्लन्नहृष्टमत्तवत् ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 यि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 न्न (wrong syllable)

दूनवि सन्तापितवि तप्तवि धूपायितवि धूपितवि प्रीतवि प्रमुदितवि तृप्तवि प्रह्लन्नवि हृष्टवि मत्तवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1591 · p. 192

अर्च्यः पूज्यः प्रतीक्ष्यः सहृदयहृदयालू समौ हृष्टतुष्टौ ।प्रीतप्रह्लन्नतृप्तप्रमुदितमुदितामोदिताः स्युः प्रतीते ॥ १५९१ ॥

स्रग्धरा

अर्च्यवि पूज्यवि प्रतीक्ष्यवि सहृदयवि हृदयालुवि हृष्टवि तुष्टवि प्रीतवि प्रह्लन्नवि तृप्तवि प्रमुदितवि मुदितवि आमोदितवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.99 · p. 209

लब्धाप्तासादितप्राप्तभूतविन्नास्तु भाविते ।प्रयत्ते मुदितप्रीतहृष्टाः सुहिततृप्तवत् ॥ ९९ ॥

अनुष्टुप्

लब्धवि आप्तवि आसादितवि प्राप्तवि भूतवि विन्नवि भावितवि प्रयत्तवि मुदितवि प्रीतवि हृष्टवि सुहितवि तृप्तवि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास टार्धश्लोकः Dharaṇikośa 10.2.1 · p. 36

हृष्टः प्रहसिते प्रीते विस्मिते फुल्लरोमणि ।त्वष्टा दिवौकसां शिल्पी त्वष्टारौ सूर्यवर्धकी ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रहसित प्रीत विस्मित फुल्लरोमन्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1602 · p. 179

मनः शिलायां छा(ट्या ग्या)मप्यृद्धिसंज्ञौषधान्तरे ।हृष्टं तु हर्षे क्ली त्रिस्तु विस्मिते हर्षवत्यपि ॥ १६०२ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ला (syllables merged)

meaningsहर्ष विस्मित हर्षवत्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1603 · p. 179

तथा प्रतिहतेऽन्ये तु सरोमाञ्चेऽप्यधीयते ।मनोहरे त्वप्यजयः स्यात् तथा स्तब्धरोमसु ॥ १६०३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रतिहत सरोमाञ्च मनोहर स्तब्धरोमन्

doubtful

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1604 · p. 179

आयुर्वेदप्रयोगस्तु स्तब्धे मेढ्रेऽप्यथो हृषिः ।स्त्री दीप्तितुष्टयोर्ना धात्वोर्हर्षतौ हृष्यतावपि ॥ १६०४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

meaningsस्तब्धमेढ्र

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश टान्ताः Śabdaratnāvalī 7.11.32 · p. 201

हृष्टो रोगाञ्चिते जातहर्षे प्रतिहतेऽन्यवत् ।

अनुष्टुप्

meaningsरोमाञ्चित जातहर्ष प्रतिहत

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.108 · p. 127

स्फुटिः स्फोटे च कर्कट्यां हृष्टः प्रतिहतेऽपि च ।

अनुष्टुप्

meaningsप्रतिहत

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अभिधेयवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.4.13 · p. 276

प्रहृष्टो हृषितो हृष्टः प्रहर्षवति विस्मिते ॥ १३ ॥

अनुष्टुप्

meanings

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अभिधेयवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.4.14 · p. 276

सरोमाञ्चे प्रतिहतेऽप्यथ सप्रभदग्धयोः ।स्युः प्रदीप्तप्रज्वलितदीप्ता ज्वलित इत्यपि ॥ १४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्र (wrong syllable)

meanings

doubtful

हृष्ट as a meaning in nānārtha verses

नामलिङ्गानुशासनम् प्रतीतख्याते हृष्टे प्रतीतोऽभिजातस्तु कुलजे बुधे । Amarakośa 3.3.159
धरणिकोश प्रतीतपर्याप्तं च यथेष्टं स्याच्छक्ते तृप्तौ निवारणे । प्रतीतं ज्ञातविख्यातहृष्टेषु त्रिषु विश्रुतम् ॥ Dharaṇikośa 15.2.32
कोषकल्पतरु हृषितसुहितस्तृप्तेऽतिहिते सोच्छ्राये मूर्छितं सुदृढे । हृषितं हृष्टे रोम्णि प्रतिहत उक्तं च विस्मिते प्रीते ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.85
कोषकल्पतरु प्रतीतज्ञातेऽथादरयुक्तप्रज्ञातज्ञातहृष्टेषु । परवत्प्रतीत उक्तो निर्मुक्तस्त्य[293b]क्तसङ्गे स्यात् ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.98
कोषकल्पतरु प्रचेतस्स्त्रियां मधुरसा नीलञ्जसा विद्युत्सरिद्भिदोः । अप्सरोभिदि हृष्टे तु प्रचेताः पश्चिमाधिपे ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.31.26
नानार्थार्णवसंक्षेप मत्तत्रि(तु?षु) क्षीबे च हृष्टे च क्लीबं तु मदकर्मणि । मर्त्तस्त्वृप्यन्तरे पुंसि मर्त्यलोकेऽप्यथ द्वयोः ॥ ९४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.947
परमानन्दीयनाममाला उल्लाघउदर्चिः पावके वीरेऽनुजेतितरुणोद्रुवोः । उल्लाघो गतरोगे च तरौ निपुणहृष्टयोः ॥ ६७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.67