इष्ट
iṣṭaक्ली · neut.In 17 kośas: 26 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
genderअindecl.
अरातिरहितः शत्रुः दूषणः शात्रवः परः ।मित्रं निजात्मीयजनौ वयस्येष्टहितप्रियाः ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षीरं शरः पयस्या स्यान्मस्तुन्यपि तु वाजिनम् ।इष्टं तुकार्त्तवं कर्म वापीकूपादिपूर्तकम् ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वज्रक्षारं च धूमोत्थं क्षारश्चेष्टं विदारकम् ।वज्रकं स्यादथ पुनर्मलारिः क्षारमेलकः ॥ ४१४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नागाह्वा फलिनी मज्जा चासृग्विन्दुच्छदाप्यथ ।कामं प्रकामं पर्याप्तं निकामेष्टे यथेप्सितम् ॥ ४३० ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.doubtful
बीजारिष्टघुटेष्टानां ललाटव्युष्टयोरपि ।कृपाटपिष्टशृङ्गाटकरोटानां … ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
स्यादाग्निष्टोमिकी राजसूयिकी तस्य तस्य चेत् ।दक्षिणीयो दक्षिणार्हस्त्रिषु दक्षिण्य इत्यपि ॥क्रतुक्रिया भवेदिष्टं पूर्तोऽस्त्री खातकर्म यत् ।इष्टापूर्तं तदुभयं दक्षिणा तु क्रतुप्रिया ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पर्याप्तमुपसंपन्नमिष्टं क्लीबे यथेप्सितम् ।सर्पिर्मज्जा वसा तैलमिति स्नेहचतुष्टयी ॥द्वाभ्यां तु यमकस्ताभ्यां त्रिभिस्त्रिवृन्नामकः ।महांश्चतुर्भिरुदितो वैद्यशास्त्रविचक्षणैः ॥स्नेहमात्रोत्तमानन्ना प्राग्भक्ताल्पावपीडकः ।पाशुपाल्यं जीववृत्तिर्गोमान्गोमी गवीश्वरः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 4 वृ (syllables merged)
genderक्लीneut.
परञ्जं कटु स्यादकार्येऽट्ट-कष्टेविधौ दिष्टमह्नो मुखे व्युष्टमुक्तम् ।गिरि म्लिष्टमिष्टं क्रतोः कर्मणि स्या-ल्ललाटं करोटं कृपीटं च रिष्टम् ॥ ९६ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderक्लीneut.
कान्तेष्टौ दयितः प्रीतः प्रियः कामी च कामुकः ।वल्लभोऽसुपतिः प्रेयान् विटश्च रमणो वरः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
पर्याप्तं [च?] प्रकामं च निकामं काममित्यपि ।यथेप्सितं तथेष्टं च अत्यर्थे गाढमुच्यते ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
बीजं पिञ्जं चोचफाण्टे ललाटंव्युष्टं रिष्टं चीनपिष्टं कृपीटम् ।इष्टं गोष्ठं पृष्ठपिङ्गाणके चत्राणं तीक्ष्णं कार्मणं कारणं च ॥ ८८ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
सखा सहाय इष्टोऽपि सहकृत्सहचारिकः ।हस्त्यश्वरथपादातं बलं स्याच्चतुरङ्गकम् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यज्ञान्ते क्रियते स्नानं यज्ञान्तोऽवभृथो हि सः ।प्रोक्तं पूर्तं पुनर्वाप्यादीष्टं तथा मखक्रिया ॥ १३९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पर्याप्तमिष्ट मप्येवं कामनाम निगद्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 रम (syllable split)
genderअindecl.
यज्ञो यागः सप्ततन्तुरिष्टिरिष्टं मखः क्रतुः ।वितानमध्वरो मन्युराहवः सवनं सवः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
.....................स स्यादवभृथो यज्ञकर्मार्हं त्रिषु यज्ञियम् ।अथेष्टं क्रतुकर्म स्यात् क्रतौ दानादिकर्म च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
इज्येष्टिर्यज्ञकर्मेष्टं पूर्तं खातादिकर्मणि ।यज्ञशीलो यायजूको यज्वा स्यादासुतीवलः ॥ ११७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वल्लभदयिताभीप्सितहृद्यप्रियरुचिररुच्यकान्तेष्टाः ।मञ्जुलमञ्जुमनोरमसुन्दरकमनीयचारुसुषमाश्च ॥ १५८१ ॥
गीतिः
genderविadj.doubtful
-----------------------------------काममुद्रा पराख्याता शिवस्य दशमुद्रिकाः ।लिङ्गयोनित्रिशूलाक्षमालेष्टाभीमृगाह्वयः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.doubtful
इष्टं यागात्मकं कर्म पूर्तं खातादिकर्मणि ।आचारो वृत्तचारित्रचरित्रचरणानि च ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मित्रं नपुं त्रिषु स्निग्धवयस्येष्टहितप्रियाः ।निजात्मीयाप्तसुहृदः सहायः सद्रुचिः सखा ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
रुचिते हृद्यलषितवांछितेष्टेडितेहिताः ।संवीतं स्याद्वलयितं वेष्टितं रुद्धमावृतम् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
कष्टं तु दुरवगाहेकृच्छ्रे स्याद्दुःखशब्दे च ।इष्टं संस्कृतियोगेयागे यागक्रियायां च ॥ १० ॥
metre not recognised
आढ्ये स्वामिनि चेष्टं तु त्रिषु वाञ्छितमित्रयोः ।यागक्रियाकर्मभूते पर्याप्ते यजने तु नप् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
इच्छायां यज्ञदाने च यज्ञे चाथो पुमानिपः ।ज्ञेय आश्वयुजे मासि क्लीबं त्वयसि सा पुनः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
इष्ट as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् लघुत्रिष्विष्टेऽल्पे लघुः काचाः शिक्यभृद्भेददृग्रुजः । Amarakośa 3.3.55
- नामलिङ्गानुशासनम् स्वादुत्रिष्विष्टमधुरौ स्वादू मृदू चातीक्ष्णकोमलौ ॥ ९४ ॥ Amarakośa 3.3.94
- नानार्थार्णवसंक्षेप लघुत्रिगुरुप्रतिपक्षे च स्यादिष्टेऽल्पमनोज्ञयोः । एकमात्रस्वरे चैषु स्त्र्यर्थे लध्वी लधुस्तथा ॥ ११३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1134
- शब्दरत्नाकर लघुअसार इष्टे क्षिप्रार्थेऽप्यगुरौ क्षुल्लकेऽपि च । लीला क्रीडा विलासश्च लक्ष्म चिह्नवरिष्ठयोः ॥ १९९१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1991
- वैजयन्ती लघुन्याय्यलब्धव्ययोर्लभ्यं लिप्तो भक्षितदिग्धयोः । लघु त्वसारागुरुणोरिष्टे क्षिप्रमनोज्ञयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.4.15