बदर
badaraक्ली · neut.In 12 kośas: 7 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
कर्कन्धूर्बदरी कोलिः कोलं कुवलफेनिले ॥ ३६ ॥सौवीरं बदरं घोण्टाप्यथ स्यात्स्वादुकण्टकः ।विकङ्कतः स्रुवावृक्षो ग्रन्थिलो व्याघ्रपादपि ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गम्भारी अपि कम्भारी काश्वर्यां काश्मरी भवेत् ।कर्कन्धुरपि कर्कन्धूर्बदरी बदरो भवेत् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोलः कोलिश्च कोली च बदरं क्वापि पुंसि च ।दृढबीजा वृत्तफला फेनिला फलशैशिरा ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वृ (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
सौवीरं बदरं कोलं फलं तासां च बेरटम् ।कर्कन्धूनां तु पाके स्यात्कर्कन्धुकुणमन्तिमे ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पालङ्क्या स्त्री तु चञ्चूः स्याच्चञ्चुश्चञ्चुक एव च ।तिलपर्णी कुन्तलिका नली बदर-बर्बरौ ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
छर्दिरोगे वमः प्रोक्तो ज्वररोगे तु विद्रतिः(धिः?) ।बहुमूत्रे तु मेहः स्याद्बदरश्च भगंदरः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घोण्टा तु बदरी कोलिः कर्कन्धूर्न नपुंसके ।कुवलं फेनिलं कोलं सौवीरं बदरं तथा ॥ ५०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बदरी कोलिकर्पास्योर्बदरं तु फलं तयोः ।बदरा विष्णुक्रान्ता स्यादेलापर्ण्यां च कीर्तिता ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ष्णु (wrong syllable)
meaningsकोलिकर्पासीफल
दीने तथा स्यात्क्रकचेऽथ बाल-पत्रे सिते स्यात्कदरो गदेऽपि ।कार्पासिकायां बदरं च कोल्यांफले तयोर्बादरमीरितं ज्ञैः ॥ ९५ ॥
उपजातिः
[52b]विष्णुक्रान्तौषधावेलापर्ण्यां च बदरं मता ।प्रदरो ना भूविदारे स्त्रीरोगे भङ्गबाणयोः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
रूप्यस्याञ्जनभेदे स्युर्बदरस्य तु नागरे ।अथाभ्रशब्दो जलदे व्योममुस्तकयोरपि ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनागर
ईश्वरस्थानभेदे च स्त्रियां स्याद्बदरा पुनः ।विष्वक्सेनप्रियासंज्ञस्थावरे परिकीर्तिता ॥ १२३३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsईश्वरस्थानभेद
कार्पासीति प्रसिद्धे च गुल्मे स्याद्बदरं तु न ।एषा स्यात् प्रसवेऽथ स्यान्म्लेच्छजात्यन्तरे द्वयोः ॥ १२३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रसव
बदरः कुन्तलीशाकतिलपर्ण्याह्वशाकयोः ।बदरी कौल्यकर्पास्योर्बदरं तु फले तयोः ॥ ४१० ॥
अनुष्टुप्
पिण्डारे त्ववटोः पाणेश्चायुधस्य त्वयस्यपि ।अपराधे तु रन्ध्रस्य बदरस्य तु नागरे ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनागर
बदर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सौवीरजम्बीर उक्तोऽथ शये च पीठे- प्यौशीरमुक्तं चमरे च दण्डे । सौवीरमन्त्ये बदरारनाले स्रोतोञ्जने पुंसि तु देशभेदे ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.57
- कोषकल्पतरु कुवलसितवर्णे तद्वति तु त्रितये तद्वत्स सुन्दरेऽपि स्यात् । योषिति तु सौरभेय्यां कुवलं त्रिषु चोत्पले बदरे ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.28.3
- परमानन्दीयनाममाला कोलकुम्भो घटे गजाङ्गेऽपि राक्षसे राशिभिद्यथ । कोलं तु बदरं प्रोक्तं कोलः शूकरखञ्जयोः ॥ १०१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.101
- परमानन्दीयनाममाला फेनिलफेनिलं बदरे कामफले रिष्टेऽपि कथ्यते । फालकस्तु गतौ वीरभेदे दिव्येऽपि सम्मतः ॥ ३२५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.325
- शब्दरत्नाकर कोलकोलोऽस्त्री चव्यपिप्पल्योः पुमान् खञ्जे प्लवे किटौ । क्लीबे तक्कोलबदरव्योषशुण्ठीषु कर्षके ॥ १८८५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1885
- शब्दरत्नाकर फेनिलपुरुषाणां समूहे च पौरुषं स्यान्नपुंसके । फेनिला बदरेऽरिष्टे पुंसि फेनवति त्रिषु ॥ २१३७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2137
- शब्दरत्नाकर सौवीरबदरे देशभेदे ना स्यन्दनो रथवृक्षयोः । संगरस्तु प्रतिज्ञायां विपत्त्यां सांपरायिके ॥ २१८४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2184
- त्रिकाण्डशेष घोण्टासूकरे पुंसि घृष्टिः स्यात्स्पर्द्धाघर्षणयोः स्त्रियाम् । घोण्टा तु बदरे पूगे देहांशे वर्णने चटुः ॥ ९६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.96
- त्रिकाण्डशेष सौवीरशम्बरौ दैत्यहरिणौ सत्त्रं स्यात्कैतवे वने । स्रोतोञ्जने च सौवीरं काञ्जिके बदरेऽपि च ॥ ३७९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.379
- त्रिकाण्डशेष कमलमृगे जले च कमलं कुवले बदरोत्पले । कल्लोलौ शात्रवोल्लोलौ पर्कट्याञ्च कमण्डलुः ॥ ३८८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.388
- त्रिकाण्डशेष फेणिलफेणिलं बदरेऽरिष्टे बालो ह्रीवेरकेशयोः । बलिर्जराश्लथत्वे स्त्री गृहदार्वमुरौ बली ॥ ४०२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.402
- वैजयन्ती कोलगुह्येऽण्डे वेष्टके पेश्यां पुस्तकासिपिधानयोः । कोलं बदरतक्कोलशुण्ठीव्योषेऽर्धकर्षके ॥ १६ ॥ Vaijayantī 6.5.16
- वैजयन्ती फेनिलफलकी चन्दने स्त्री न स्त्री दार्वासनचर्मणोः । फेनिलं बदरे फेनयुक्तेऽथ ब्राह्मणो द्विजे ॥ ६० ॥ Vaijayantī 7.5.60
- वैजयन्ती सौवीरसैन्धवोऽश्वेऽश्वभेदे ना न स्त्री तु लवणोत्तमे । बदरेऽपि च सौवीरं ना नीवृद्गोपघोण्टयोः ॥ ९१ ॥ Vaijayantī 7.5.91