बर्बर
barbaraपुं · masc.In 10 kośas: 14 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
उन्माथः कूटयन्त्रं स्याद्विवर्णस्तु पृथग्जनः ।इतरः प्राकृतो नीचः पामरो बर्बरश्च सः ॥ ९३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हञ्जिका ब्राम्हणी पद्मा भर्गी ब्राह्मणयष्टिका ॥ ८९ ॥अङ्गारवल्ली बालेयशाकबर्बरवर्धकाः ।
अनुष्टुप्म्ह (ह्म?): ब्राम्हणी
genderपुंmasc.
रञ्जनं दरदं म्लेच्छं चित्राङ्गं चापि रञ्जकम् ।बर्बरं सुगरं चाथ गैरिकं गिरिमृद्भवम् ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
जोगं कालानुसार्यं च वनच[34a]न्दनमस्त्रियाम् ।नातिशीततमं श्वेतं कैरातं च शिलोद्भवम् ॥बर्बरोत्थं श्वेतवर्णं निर्गन्धबर्बराह्वयम् ।रक्तचन्दनमस्त्री स्याद्रक्तसारं च लोहितम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्ध (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पौरं व्याडायुधं भृङ्गनिर्लोहं बर्बरं च तत् ।तुरुष्कः सिह्लको धूम्रः पिण्डातः पिण्डकः कपिः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फञ्जी ब्राह्मणयष्टिः स्यान्महागर्दभगन्धिका ।भृगुजा भङ्गुरा हंसी ब्राह्मणी बर्ब-बर्बरौ ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पालङ्क्या स्त्री तु चञ्चूः स्याच्चञ्चुश्चञ्चुक एव च ।तिलपर्णी कुन्तलिका नली बदर-बर्बरौ ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इतरः पामरो मर्मरीकः प्राकृत-बर्बरौ ।क्षुधुनो यवनो म्लेच्छो मातङ्गस्तु जनंगमः ॥अन्तावसायी श्वपचः श्वपाको निष्ट्य-नाहलौ ।अन्तेवासी दिवाकीर्तिः पुल्कसः प्लव इत्यपि ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिञ्जितं भूषणानां स्यादायुधानां तु बर्बरम् ।शरीराणां विशेषः स्याद्दारूणां चटकं स्मृतम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
इतरः पामरो नीचः प्राकृतश्च पृथग्जनः ।विवर्णो बर्बरश्चेति नामानि विलसन्ति वै ॥ १५८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीचे निहीनापशदपामरेतरबर्बराः ।विवर्णः क्षुल्लको जाल्मः प्राकृतश्च पृथग्जनः ॥ १५७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तीवरी धीवरात्पौण्ड्रं बर्बरं यवनादसौ ।पुल्कसात्पामरं वेनाच्छुषं डोंबाद्वराणकम् ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वालाः कंजास्तीर्थवाहाः कुन्तलाश्च शिरोरुहाः ।कुंचितास्ते कर्कराला बर्बरा अलका अपि ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नीचे तु हीनापशदपामरेतरबर्बराः ।नैकृतः स्यान्नैकृतिकः शठः कौनृतिकोऽनृजुः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 न्नै (wrong syllable)
genderविadj.
कार्पासीति प्रसिद्धे च गुल्मे स्याद्बदरं तु न ।एषा स्यात् प्रसवेऽथ स्यान्म्लेच्छजात्यन्तरे द्वयोः ॥ १२३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsम्लेच्छजात्यन्तर
doubtful
बर्बरो बर्बरा तु स्त्री स्तम्बे यम्याह्वयान्तरम् ।अजगन्धेति ना तु स्याद् भार्ङ्गिसञ्ज्ञकभेषजे ॥ १२३५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsभार्ङ्गी
बर्बर as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु तुङ्गीवपुष्युपाये निकटे प्रतीके गौणे तथाङ्गं नरि भूम्नि देशे । तुङ्गस्तु पुंनागनगज्ञवाची तुङ्गी निशाबर्बरयोस्त्रिषूचे ॥ २०० ॥ Koṣakalpataru 6.3.200
- शिवकोष तुङ्गीतुङ्गी निशा बर्बरयोस्तुङ्गं पद्मस्य केसरे ॥ ८१ ॥ Śivakoṣa 3.1.81
- शिवकोष द्विजाकुब्जस्तरण्यामाघाटे द्विजा कौत्यां च बर्बरे । पिजा तूले हरिद्रायां फञ्जी पद्माविशाल्ययोः ॥ १०६ ॥ Śivakoṣa 7.1.106
- शिवकोष तिलपर्णीतिलपर्णी तु कुन्तल्यां बर्बरे चन्दनेऽपि च । तैलपर्णी मलयजे सिल्हश्रीवासयोरपि ॥ १६८ ॥ Śivakoṣa 11.3.168