ग्रन्थिल
granthilaपुं · masc.In 12 kośas: 19 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
कर्कन्धूर्बदरी कोलिः कोलं कुवलफेनिले ॥ ३६ ॥सौवीरं बदरं घोण्टाप्यथ स्यात्स्वादुकण्टकः ।विकङ्कतः स्रुवावृक्षो ग्रन्थिलो व्याघ्रपादपि ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
महीपतिर्दन्तशटः कर्ता नेता च कर्म च ।विकन्तके ग्रन्थिलः स्यात् साले तु स्थूलसञ्चरः ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्डालुर्ग्रन्थिलः पिण्डकन्दस्ताम्बूलपत्रकः ।लोमशः पित्तकोपि स्यान्नानाकन्दोऽथ लोहिते ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोलमूलं कटुग्रन्थिः सर्वग्रन्थिः कटूषणम् ।सुगन्धिकं च पत्राढ्यं विरूषं ग्रन्थिलं पुनः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ग्रन्थिलोङ्गारग्रन्थिः स्यात्सुवर्चास्तु सुवर्चिकः ।स्वर्जिकः स्वर्चिकक्षारो लवणासुरमेदजे ॥ ४१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
स्थूलस्कन्धो डहुडुहू लकुचोऽथ विकङ्कतः ।स्याद्व्याघ्रकण्टयोः पादो ग्रन्थिलः स्वादुकण्टकः ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोपघण्टो बहुफलः स्रुचावृक्षः स्रुवद्रुमः ।वैकङ्कतः कण्टकारी वैकतो ग्रन्थिलः समाः ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रन्थिलः कृकरो गूढपत्रः स्यात्कररः पुनः ।करीरोऽपि च कारीरो निःपत्रस्तीक्ष्णकण्टकः ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तण्डुलीयस्तु भण्डीरो बहुवीर्यो घनस्वनः ।सुशाको ग्रन्थिलश्चाथ क्षुद्रघोली खरच्छदा ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रोणीमुखः[32b] सूचिपुष्पो भवेच्चक्रकचक्षदः (?) ।कुक्कुटः कर्णमेयः स्यात्तस्मिन्नाभाट(?)च सम्मता ।विकङ्कतः सुवतरुर्ग्रन्थिलः स्वादुकण्टकः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाण्डि[37a]ल्यश्च शलाटुश्च शैलूषः पूतिमारुतः ।शचीको ग्रन्थिलः सत्यधर्मा स्यान्नीलकण्टकः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
करीरे स्यात्तीक्ष्णसारः शाकपुष्पो मृदुफलः ।मरुजन्मा गूढपत्रो ग्रन्थिलक्रकरावपि ॥ ७७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 दु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विकङ्कते स्रुवावृक्षो ग्रन्थिलः स्वादुकण्टकः ।किङ्कणिः काकपादश्च व्याघ्रपाद्गोपकण्टकः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वृतिंकरः स्रूवावृक्षः ग्रन्थिलः स्वादुकण्टकः ।व्याघ्रपात् कण्टीकारी च वैकङ्कत-विकङ्कतौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ण्टी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
करवीरः प्रतीहासचण्डातहयमारकाः ।शतप्रासः करीरे तु क्रकरो ग्रन्थिलोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुच्छदो ध्रुवावृक्षो ग्रन्थिलोऽथ विषाणिनि ।अजावृक्षो मेषशृङ्गश्चक्षुष्यो बहुशृङ्गकः ॥ ४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विकंकते ग्रन्थिलः स्याद्व्याघ्रपाच्च मधुच्छदः ।सर्जेऽश्वकर्णः साले तु कार्ष्यकः सस्यसंवरः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रन्थिलस्तु पुमाञ्ज्ञेयः करीरद्रौ विकङ्कते ।भेद्यवद्ग्रन्थिसहिते रभसेनेदमीरितम् ॥ ६५५ ॥
अनुष्टुप्
ग्रन्थिल as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश क्रकचविकचः स्फुटितेऽकेशे विकचोऽचरमग्रहः । क्रकचः करपत्रे स्याद्ग्रन्थिलाख्यो द्रुमस्तथा ॥ Dharaṇikośa 5.2.6
- शिवकोष मङ्गल्यमङ्गल्यो ग्रन्थिलाश्वत्थमसूरारिष्टवार्षिके । स्त्रियां तु शम्यधःपुष्पीमिसिधीरप्रियङ्गुषु ॥ ३५७ ॥ Śivakoṣa 21.2.357