कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उपरक्त

uparaktaवि · adj.

In 12 kośas: 14 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.47 · p. 19
व्यसनार्तस्तूपरक्तश्चोरस्तु प्रतिरोधकः ।दस्युः पाटच्चरः स्तेनस्तस्करः पारिपन्थिकः ॥ ३८१ ॥परिमोषिपरास्कन्द्यैकागरिकमलिम्लुचाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ग (wrong syllable)
व्यसनार्तविउपरक्तविचोरपुंप्रतिरोधकपुंदस्युपुंपाटच्चरपुंस्तेनपुंतस्करपुंपारिपन्थिकपुंपरिमोषिन्पुंपरास्कन्दिन्पुंऐकागरिकपुंमलिम्लुचपुं
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह कालवर्गः Amarakośa 1.4.15
सोपप्लवोपरक्तौ द्वावग्न्युत्पात उपाहितः ।
अनुष्टुप्
सोपप्लवविउपरक्तविअग्न्युत्पातपुंउपाहितपुं
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.43
व्यसनार्तोपरक्तौ द्वौ विहस्तव्याकुलौ समौ ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
व्यसनार्तविउपरक्तविविहस्तविव्याकुलवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.84 · p. 223
अभिशस्तेऽथोपरक्तो व्यसनार्तो वधोद्यते ।संनद्ध आततायी स्यात् कशार्हः कश्य इत्यथ ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
उपरक्तविव्यसनार्तविसंनद्धविआततायिन्विकशार्हविकश्यवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.223 · p. 404
उपाद्रागः प्लवो रक्तो द्रवः सर्गस्तथाऽऽहितः ।उपरागः स्त्रियामीतिर्ग्रहो ना ग्रहणं च षण् ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्
उपरागपुंउपप्लवपुंउपरक्तपुंउपद्रवपुंउपसर्गपुंउपाहितपुंईतिस्त्रीग्रहपुंग्रहणक्ली
genderपुंmasc.doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.66 · p. 7
व्यसनार्तोपरक्तौ द्वौ विहस्त-व्याकुलौ समौ ।निकृतः स्याद्विप्रकृतोऽन्यध्रुट्स्वस्थानगोऽपि सः ।शरणार्थ्यभिपन्नः स्यात्पिण्डीशूरोऽस्तिमान्धनी ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्वि (wrong syllable)
व्यसनार्तविउपरक्तविविहस्तविव्याकुलविनिकृतविविप्रकृतविअन्यध्रुष्विस्वस्थानगविशरणार्थिन्विअभिपन्नविपिण्डीशूरविअस्तिमत्विधनिन्वि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.663 · p. 112
व्याकुले त्व(तू?)परक्तः स्याद्विह(स्तो?) विसृ(स्तृ?)तोऽपि च ।विह्वले विक्लवः स्यात्तु विवशो विकलोऽपि च ॥ ६६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
उपरक्तविविहस्तविविस्तृतविविक्लवविविवशविविकलवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.82 · p. 72
व्यसनार्तोपरक्तौ वै
अनुष्टुप्
व्यसनार्तपुंउपरक्तपुं
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.264 · p. 19
राहुग्रासयुते चण्डभानौ हिमकरेऽपि च ।सोपप्लवोपरक्तौ द्वावौपग्रस्तिक इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
सोपप्लवविउपरक्तविऔपग्रस्तिकवि
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.58 · p. 162
उपरक्तो व्यसनार्ते विक्लवो विह्वले मतः ।अथ कश्यः कशार्हे स्यात् विवशोऽरिष्टदुष्टधीः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
उपरक्तविविक्लवविकश्यविविवशवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.183 · p. 24
सोपप्लवोपरक्तौ तु तावेव तमसावृतौ ।आरस्त्वङ्गारको भौमो मङ्गलोऽवनिजः कुजः ॥ १८३ ॥
अनुष्टुप्
सोपप्लवविउपरक्तविआरपुंअङ्गारकपुंभौमपुंमङ्गलपुंअवनिजपुंकुजपुं
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1692 · p. 203
कामंगाम्यनुकामीनो ह्यत्यन्तीनस्तथा भृशम् ।व्यसनार्तस्तूपरक्तो विप्रलब्धस्तु वञ्चितः ॥ १६९२ ॥
अनुष्टुप्
कामंगामिन्विअनुकामीनविअत्यन्तीनविभृशविव्यसनार्तविउपरक्तविविप्रलब्धविवञ्चितवि
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.30 · p. 19
परिग्रहोपरक्तौ तु ग्रस्तार्केन्द्वोरथ ग्रहे ।उपप्लवोपरागौ द्वौ स तु सन्निहितो रवेः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
परिग्रहपुंउपरक्तपुंउपप्लवपुंउपरागपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.68 · p. 206
विहस्तो व्याकुलो व्यग्रश्चले संकुसुकोऽस्थिरः ।व्यसनार्त्तस्तूपरक्त आततायी वधोद्यतः ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
विहस्तविव्याकुलविव्यग्रविसंकुसुकविअस्थिरविव्यसनार्त्तविउपरक्तविआततायिन्विवधोद्यतवि
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.75 · p. 79
अभियुक्तः परै रुद्धो अभियुक्तश्च तत्परः ।उपरक्तो व्यसनार्ते राहुप्रस्तेन्दुसूर्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
meaningsव्यसनार्तराहुग्रस्तइन्दुसूर्य
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.62 · p. 226
वासन्त्यामपि तिनिशे निष्कलके चोपरक्तस्तु ।व्यसनातुरे च राहौ राहुगृहीते तथार्कादौ ॥ ६२ ॥
metre not recognised
meaningsव्यसनातुरराहुराहुगृहीतअर्कादि
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.99 · p. 34
उपरक्तौ तु पुंसि स्तो राहुग्रस्तेन्दुसूर्ययोः ।उपरक्तं पुनस्त्रि स्याज्जपापुष्पादिवस्तुनः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsराहुग्रस्तेन्दुराहुग्रस्तसूर्यजपापुष्पादिवस्तु
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.100 · p. 34
प्रभोपरञ्जिते द्रव्ये स्फटिकादावथ स्त्रियाम् ।न्यग्रोधीसंज्ञगुल्मे स्यादुपचित्रात्र कश्चन ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रभोपरञ्जितद्रव्यस्पटिकादि
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.158 · p. 224
आयुष्मान् पुंसि योगे स्याच्चिरजीविनि वाच्यवत् ।अथोपचितमृद्धेऽन्यलिङ्गं दिग्धे नपुंसकम् ॥उज्जृम्भितन्तु चेष्टायां क्लीबमुत्फुल्लके त्रिषु ।उपरक्तो हि दुःखार्ते राहुग्रस्तेन्दुसूर्ययोः ॥उपाकृतो यज्ञहतपशौ च स्यादुपद्रुते ॥
अनुष्टुप्
meaningsदुःखार्तराहुग्रस्तेन्दुराहुग्रस्तसूर्य
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.150 · p. 142
मृषोक्ते चाथ दग्धे स्यादुषितं स्थितवत्यपि ।व्यसनार्ते चोऽपरक्त उदितं प्रोक्त उद्गते ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
meaningsव्यसनार्त

उपरक्त as a meaning in nānārtha verses