उपप्लव
upaplavaपुं · masc.In 13 kośas: 15 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
राहुग्रासोऽर्केन्द्वोर्ग्रह उपराग उपप्लवः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न्द्वो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शुक्रे भृगुः शनौ पङ्गुः श्रुतकर्मा महाग्रहः ॥ १४ ॥श्रुतश्रवोऽनुजः कालो ब्रह्मण्यश्च यमः स्थिरः ।क्रूरात्मा चाथ राहौ स्यादुपराग उपप्लवः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिधिः परिवेषः स्यान्मण्डलं चोपसूर्यकम् ।उच्यते राहुसंस्पर्श उपराग उपप्लवः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपाद्रागः प्लवो रक्तो द्रवः सर्गस्तथाऽऽहितः ।उपरागः स्त्रियामीतिर्ग्रहो ना ग्रहणं च षण् ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
उपप्लवो ग्रहश्चोपरागो ग्रहणमित्यपि ।उत्पातस्तूपसर्गोपद्रवाविति स्त्रियां न तु ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
राहुग्रासोपरागौ च सूर्याचन्द्रमसोर्ग्रहः ।उपप्लवस्त्वथारिष्टमुपलिङ्गमुपद्रवः ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपरागस्तु स्वर्भाणुः सैहिकेयो विधुन्तुदः ।उपप्लवस्तमो राहुर्भरणीभूरथाऽहिकः ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सूर्येन्दोः राहुग्रासे स्यादुपराग उपप्लवः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 हु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उपप्लवः सैंहिकेयस्तमः स्वर्भानु-शीर्षकौ ॥
genderपुंmasc.
उपप्लवश्च विकचः शिखावांश्च शिखीत्यपि ।मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।वशिष्ठश्चेति विख्याता इमे सप्तर्षयः क्रमात् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहैवोक्त्या पुष्पवन्तौ सूर्याचन्द्रमसावुभौ ।उपपप्लवोपरागौ तु ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ १८२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्पातो पप्लवारिष्टोपसर्गा उपलिङ्गकम् ।अजन्यमीतिरित्येते शब्दाः सप्त समार्थकाः ॥ २९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्पृष्टिः पृक्तौ विधा वृद्धौ क्लान्तिस्तु क्लमथः क्लमे ।उन्नाय उन्नये जूतिर्जव ईतिरुपप्लवे ॥ १६९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परिग्रहोपरक्तौ तु ग्रस्तार्केन्द्वोरथ ग्रहे ।उपप्लवोपरागौ द्वौ स तु सन्निहितो रवेः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपलिंगं त्वरिष्टं स्यादजन्यं डिंबविप्लवौ ।डमरोपप्लवोत्पाता उपसर्ग उपद्रवः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपसर्गः क्रियायुक्तप्रादौ संसर्ग एव च ।उत्पाते चाप्यथोत्पाते ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsग्रहण
doubtful
उपप्लव as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश उपसर्गअपवर्गः फलप्राप्तौ क्रियान्ते त्यागमोक्षयोः । उपसर्गो भवेद्व्याधिरुपसर्ग उपप्लवः ॥ Dharaṇikośa 3.2.11
- धरणिकोश धूमकेतुधूमकेतुः कृशानौ स्यादुपप्लवे च कीर्तितः । लक्ष्मीपतिर्वासुदेवे भूमिपाले च कीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 15.2.77
- कोषकल्पतरु उपादधातिसम्यक्कृतौ प्रतिज्ञायामुपाङो धर्मचिन्तने । कैतवोपप्लवारोप-सयोजन-वियोजने ॥ ७३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.73
- कोषकल्पतरु समूढप्ररूढं कठोरे तथोद्बद्धमूले समूढं पुनः पुञ्जिते तत्क्षणोत्थे । विलूने तथोपप्लवे नापि पीने- ऽप्युदूढं सुगुप्ते प्रमीढं पुनः स्यात् । घने मू[278a]त्रितेऽथ प्रगाढं सुकृच्छ्रे दृढेऽध्यूढ ईशे ससापत्न्यनार्याम् ॥ ९९ ॥ Koṣakalpataru 6.14.99
- कोषकल्पतरु उत्तप्तशुष्कामिषोपप्लवयोश्च तप्ते- ऽप्युत्तप्तमभ्यस्तमितेषु तु स्यात् । ज्ञातेऽपि युक्तेऽप्युचितं, त्रिषु स्या- दुद्धूतमप्युत्कलितेऽङ्कितेऽपि ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.77
- नानार्थार्णवसंक्षेप उत्पातषड्त्रिंशन्मन्द उद्घातो द्विगुणत्रिगुणौ पुनः । उत्पातस्तूदितः सद्भिरुपप्लव इति श्रुतेः ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.46
- शब्दरत्नावली उपसर्गतथा विधुन्तुदे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । उपसर्गो रोगभेदे प्राणिषु स्यादुपप्लवे । कटभङ्गः शस्यहस्तछेदे चैव नृपात्यये ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.54