उपादान
upādānaक्ली · neut.In 11 kośas: 14 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
प्रत्याहार उपादानं बुद्धिशक्तिस्तु निष्क्रमः ॥ १५२४ ॥इत्यादयः क्रियाशब्दा लक्ष्या धातुषु लक्षणम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
उपदा प्राभृतं प्रोक्तमुपग्राह्यमुपायनम् ।लञ्चोत्कोचमुपादानमुपचारस्तथामिषम् ॥ ४३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंस्युत्कोच उपाचारोदाहार आमिषं द्वयोः ।ग्राह्यं प्रदानमयनमुपादानं च ढौकनम् ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सादः खेदश्च निर्वेदः उपादानं च संग्रहः ।क्रीडावियोगौ हानं च परित्यागोऽप्यथापि च ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मैत्रेयिका मित्रयुद्धं प्रत्ययाः सहकारिणः ।अथ हेतुरुपादानं व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रत्याहार उपादानं विहारस्तु परिक्रमः ।अभिहारोऽभिग्रहणं निर्हारोऽभ्यवकर्षणम् ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
तमं तमः प्रमोहीति त्रयो मायोदिता गुणाः ।निमित्तं कारणं बीजमुपादानं निबन्धनम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
समुच्चयोपहारौ तु समाहारोऽपि कथ्यते ।उपादानं तथा ग्राहो निष्क्रमो बुद्धिशक्तिजः ॥ ३९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रत्याहार उपादानं द्वयं नामास्य बुध्यताम् ॥ २७७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अथ स्व स्व विषयेभ्य इन्द्रियाकर्षणे द्वयम् ।प्रत्याहार उपादानं प्रत्याहरणमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ष (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अभिहारोभिक्रमणमुपहारस्तु पूजनम् ।प्रत्याहार उपादानं संग्राहो मुष्टिबन्धनम् ॥ १७१४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अथ हेतुरुपादानं प्रत्ययाः सहकारिणः ।अनुमा त्वनुमाने स्याद्व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रत्याहार उपादानमभिहारस्त्वभिग्रहः ।समास उपसंहारः समाहारः समुच्चयः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपादान as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् आमिषउपादानेऽप्यामिषं स्यादपराधेऽपि किल्बिषम् ॥ २२४ ॥ Amarakośa 3.3.224
- कोषकल्पतरु आगृह्णातिआङः संभ्रम आसक्तावाक्रमाभिनिवेशयोः । उपादाने निग्रहणे परेः शाप उपात्पुनः ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.33
- कोषकल्पतरु प्रत्याहृप्रत्याङः स उपादाने संक्षेपे श्राद्धसे ? परेः । वर्जने प्राद्युद्धहिंसागतौ स्यात्संवृतौ समः ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.41
- परमानन्दीयनाममाला ग्रहगुल्मो वृक्षान्तरे घट्टविशेषे कटके स च । ग्रहोऽर्कादावुपादाने गतिर्यात्रा दशापि च ॥ १५९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.159
- शब्दरत्नाकर ग्रहपर्वतोपलयोर्ग्रावा गणः प्रमथसंघयोः । उपराग उपादाने सत्त्वे सूर्यादिके ग्रहः ॥ १९०८ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1908