कारण

कारण as a meaning in nānārtha verses

• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) प्रकृतिसत्त्वादीनां साम्यावस्थां प्रकृतिं वदन्ति तत्त्वज्ञाः । पौरामात्यादीनि च कारणकारुस्वरूपाणि ॥ ८६४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.864
• धरणिकोश अर्थअर्थोऽभिधेये शब्दानां धनकारणवस्तुषु । प्रयोजने निवृत्तौ च विषये च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 16.3.1
• धरणिकोश निदाननिदानं तण्डके [58] विद्यात्कारणे व्याधिनिर्णये । अम्लानं निर्मले ज्ञेयमम्लानं कुसुमान्तरम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.43
• धरणिकोश स्थानेस्थानं स्थितौ च सादृश्ये संनिवेशावकाशयोः । स्थानेशब्दो निपातस्थो युक्तार्थः कारणार्थकः ॥ Dharaṇikośa 19.3.2
• धरणिकोश तन्त्रतन्त्रं कारणशास्त्रयोश्च शपथे भैषज्यसिद्धान्तयो- र्मुख्यार्थेऽपि परिच्छदेऽपि च तथा तन्त्रं कुटुम्बात्मनि । तन्त्रं शाकटसूत्रछन्दमुभयार्थप्रयोजकस्तु सः तन्त्रीः स्यात्तु विपञ्चिकादिकगुणे स्याद्देह[85]नाडीषु च ॥ Dharaṇikośa 26.3.3
• कोषकल्पतरु सर्वथानिष्कारणे स्याद्विधिवर्जिते च वृथान्यथा स्यात्परमार्थकेऽपि । स्यात्सर्वथा कारणबाढकार्थे मिथो रहोर्थेऽपि मिथस्तथैव ॥ ९९ ॥ Koṣakalpataru 5.1.99
• कोषकल्पतरु प्रकृतिस्यान्मूलमायापरमात्मशील- स्वाम्यादिपौरव्रजकारणेषु । पुंस्त्वादिलिङ्गे प्रकृतिस्तथैव स्यात्प्रत्ययस्यापि पुरोगभागे ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.37
• कोषकल्पतरु अर्थअर्थोऽभिधेयद्रविणप्रकार- प्रयोजने वस्तुनि कारणे च । निवर्तने स्याद्विषयेऽथ सार्थो वणिग्गणे संहतिमात्रके च ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.18.97
• कोषकल्पतरु साधनस्यात्साधनं कारणवित्तयोश्च लोकापवादे तु रणे पशूनाम् । शुनामहीनां च पतत्रिणां च कौलीनमाम्नातमथो अकार्ये ॥ ७० ॥ Koṣakalpataru 6.21.70
• कोषकल्पतरु प्रत्ययविश्वासे शपथे प्रसिद्धिविलयो रन्ध्रे त[था] कारणे ज्ञानाचारविधीयमानविषयेऽधीने तथा प्रत्ययः । दण्डोत्पातविनाशदोष उदितः कृच्छ्रे तथातिक्रमे विद्वद्भिर्गदितोऽत्ययोऽथ हृदयाकूताश्रयेष्वाशयः ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.26.61
• नानार्थार्णवसंक्षेप कल्पछेदने कारणौपम्याधिवासेष्वथ कर्ववाक् । अपाठि निष्पत्तिक्षेत्रे कन्दर्पे चेति कैश्चन ॥ २४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.24
• नानार्थार्णवसंक्षेप हेतुहनुर्हेलिस्तु मार्ताण्डे तथोक्त उपगूहने । उत्पत्तौ कारणे वादे निमित्ते वीजकर्मणि ॥ १३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.139
• नानार्थार्णवसंक्षेप मूलनक्षत्रभेदे पादे च भूरुहाणां वशीकृतौ । स्वीये च कारणे चाथ मूल्यं वेतनवस्नयोः ॥ १०१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1013
• नानार्थार्णवसंक्षेप योनिभरणीसंज्ञनक्षत्रे पुनर्भूमनि चाप्यथ । योनिः स्त्रीणां भगे स्थाने गृहे कारणताम्रयोः ॥ १०७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1074
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रकृतिप्रकृतिः पञ्चभूतेषु स्वभावे मूलकारणे । कारणे शिश्नयोन्योश्च जन्त्वमात्यादिमातृषु ॥ ४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.47
• नानार्थार्णवसंक्षेप मातृकास्यात् कृत्रिमा मातृका या दातृका कारणे स्वरे (१) । इत्येवमथ मीमांसा वेदवाक्यार्थचिन्तके ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.69
• नानार्थार्णवसंक्षेप सम्भवअन्तःपुरे च जानीयादथ विद्याद्विचक्षणः । सम्भवः कारणोत्पत्त्योः सङ्केते सजनेऽपि च ॥ २१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.213
• नानार्थार्णवसंक्षेप निदानउशीरेऽथ निदानं स्यात् कारणेऽप्यादिकारणे । सूत्रभेदे च भगवत्पतञ्जलिमुनीरिते ॥ ४३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.43
• नानार्थार्णवसंक्षेप करणकर्तना कर्तयत्यर्थे स्यादथेदं नपुंसकम् । करणं कारणे काये साधने कर्मणीन्द्रिये ॥ ४११ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.411
• परमानन्दीयनाममाला चचाव्ययं च समाहारे पक्षान्तरसमानयोः । कारणे पादपूर्तौ च विनियोगसमस्तयोः ॥ १६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.16
• परमानन्दीयनाममाला प्रमाणपर्यङ्को मञ्चके तन्त्रेऽप्यर्भके पृथुकः पुनः । चिपिटेऽथ प्रमाणं स्यात्सत्ये माने च कारणे ॥ ३०५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.305
• शब्दरत्नावली वैजिकवैजिकः कारणे शिग्रूतैले सद्योऽङ्करे पुमान् । शलाका मदने शल्ये शारिका शल्लकीभिदोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.143
• शब्दरत्नावली निमित्तनिमित्तं कारणे चिह्णे निष्पन्नं जातसिद्धयोः । निवातो दृढसन्नाहनिर्वाताश्रययोरपि । निशान्तमूषागृहयोस्तथा शान्तजने त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.111
• शब्दरत्नावली अर्थअथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥ अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने । आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥ कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे । क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥ कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि । कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.2
• शब्दरत्नावली योनिमुनिर्ना नारदादौ तु वङ्गसेनद्रुमे जिने । मृत्स्ना मृत्सा तु काक्ष्यां स्त्री यानं स्याद्वाहने गतौ । योनिर्द्वयोराकरे स्याद्भगे भूमौ च कारणे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.15
• शब्दरत्नाकर हेतुकपिभेकांशुवाहेषु हरिर्ना पिङ्गले त्रिषु । हव आह्वानमखयोर्हेतुः कारणजन्मनोः ॥ २०२९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2029
• त्रिकाण्डशेष सूत्रहलतिग्मकरौ सीरौ सान्द्रं मृदौ घने वने । तन्वादिग्रन्थयोः सूत्रं कारणेऽपि च दृश्यते ॥ ३८० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.380
• वैजयन्ती हेतुवारिपर्णी च हेतुस्तु कारणे कर्मजन्मनोः । हीरः सर्पे हरे सिंहे हेलिरालिंगने रवौ ॥ ६९ ॥ Vaijayantī 6.1.69
• वैजयन्ती योनियुगोऽस्त्री स्यन्दनाद्यंगे क्ली तु युग्मे कृतादिके । योनिः स्त्रीणां भगे स्थाने कारणे ताम्रकेऽप्यषण् ॥ ६६ ॥ Vaijayantī 6.5.66
• वैजयन्ती प्रकृतिछन्दःकारणगुह्येषु जन्त्वमात्यादिमातृषु । पक्षतिर्गरुतो मूले द्वयोः प्रतिपदोरपि ॥ १३ ॥ Vaijayantī 7.2.13
• वैजयन्ती करणकरणं कारणे काये साधने बवकादिषु । स्पृष्टाद्युच्चारणाभेदध्यानपद्मासनादिषु ॥ ९ ॥ Vaijayantī 7.3.9