कुसीद
kusīdaक्ली · neut.In 13 kośas: 14 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
वृद्ध्याजीवो द्वैगुणिको वार्धुषिकः कुसीदकः ।वार्धुषिश्च कुसीदार्थप्रयोगौ वृद्धिजीवने ॥ ८८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 षि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सत्यानृतं वणिग्भावः स्यादृणं पर्युदञ्चनम् ॥ ३ ॥उद्धारोऽर्थप्रयोगस्तु कुसीदं वृद्धिजीविका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 या (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अपमित्यकमुद्धार ऋणं स्यात्पर्युदञ्चनम् ।वृद्धिः कलान्तरं प्रोक्तं कुसीदं वृद्धिजीवनम् ॥ ५७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विट् स्यात् वैश्यश्च वाणिज्यं वाणिज्याऽपि निगद्यते ।कुषीदं च कुशीदं च कुसीदं च समं त्रयम् ॥ २१९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ऋणं प्रमात्यं क्लीबेथ कुसीदं वृद्धिजीविका ।कुमुदो वाच्यलिङ्गः स्यात् कुमुदं च नपुंसकम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्वीतवृन्ततूस्तानां तुत्थवाहित्थयोरपि ।गोधाछोदकुसीदानां कुसिदास्यदयोरपि ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सत्यानृतमृणं तु स्यात्प्रामीत्यं पर्युदञ्चनम् ।कुसीदं च तथोद्धारो मुक्तौ विगणनं मतम् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वृन्दं [श्वा]पदमत्थ(?)दं च विरुदं चाच्छोद-तुन्दाङ्गदंगोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् ।आनद्धं मुरजादिकेषु तिमिरेऽन्धं वृद्धमप्यद्रिजे-ऽवष्टब्धं च महौषधं निगदितं तुल्यें ऽशकेऽर्धं तथा ॥ १ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
स्याद्वृद्धिजीविकायां तु कुसीदं वार्धिकं तथा ।याच्ञाद्रव्ये याचितकं नियमा(मया?)त्संभृतेऽपि तु ॥ ४१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुसीदं चेति नामानि कुसीदस्य भवन्ति वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मालाम्लिकाऽर्थप्रयोगः कुसीदं बृद्धिजीविका ।अथ याचितकं तत् स्यात् याचना प्राप्तमेव वत् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्बार्धुषि बार्धुषिकः कुसीदश्च कुसीदिकः ।बृद्ध्या जीवश्च पञ्चैते बृद्धिजीविजने मताः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 षि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तदवृद्धिकमुद्धारः कसीदं तु सवृद्धिकम् ।कुसीदिको वार्धुषिको वृद्ध्याजीवश्च वार्धुषिः ॥ १३९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पाशुपाल्यं जीववृत्तिः स्यादृणं पर्युदंचनम् ।तदवृद्धिकमुद्धारः कुसीदं तु सवृद्धिकम् ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गोविन्दो भगवान्विष्णुर्गोविन्दोऽधिकृतो गवाम् ।कुसीदं जीवने वृद्ध्या कुसीदश्च कुसीदके ॥
अनुष्टुप्
प्रह्लादः प्रमदे तथा दितिसुते दायाद उक्तः सुत-ज्ञात्योच्छाग बिडाल केकिषु पुनर्मेनाद उक्तो बुधैः ।वृद्ध्याजीवनके कुसीद * * * त्रय्यां कुसीदप्रदेगोविन्दो गरुडध्वजे सुरगुरौ गोष्ठाधिपे वाच्यवत् ॥ ३५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
कुत्सितं स्यात् पर्युषिते त्रिष्वृणे तु नपुंसकम् ।कुसीदं त्वृणवृद्धौ क्ली कश्चित् तु विवृणोति तत् ॥ ५४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
meaningsऋणवृद्धि
ऋणवृद्द्ध्या जीविकायां भेद्यवत् त्वलसे तथा ।वृद्धिजीविनि पुंयोगात् पुनर्वृत्तिः स्त्रियां यदा ॥ ५४२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कातरः पण्डके त्रस्नौ क्षेत्रज्ञावात्मशिक्षितौ ।कुसीदमृणवृद्धौ क्ली वाच्यवद्वृद्धिजीविनि ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
कुसीद as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नाकर प्रयोगप्रयोगः स्यात् कर्मविधौ ग्राम्यधर्मकुसीदयोः । प्रणयः संस्तवे प्रेम्णि याचने सौहृदे रसे ॥ २१२१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2121
- वैजयन्ती प्रयोगप्रयोगो ग्राम्यधर्मे स्यात् कुसीदे कर्मणां विधौ । प्रणयः स्यात् परिचये याच्ञायां सौहृदेऽपि च ॥ ४४ ॥ Vaijayantī 7.1.44